frakcja aktywna leku
Frakcja aktywna leku to część substancji leczniczej, która może oddziaływać z komórkami organizmu, receptorami lub enzymami, wywołując efekt terapeutyczny. Jest to ta porcja leku, która nie jest związana z białkami osocza i może swobodnie dyfundować przez błony komórkowe, docierając do miejsca działania.
W organizmie leki mogą występować w dwóch formach: związanej z białkami osocza (głównie z albuminami) oraz w formie niezwiązanej (wolnej). Tylko niezwiązana frakcja leku jest farmakologicznie aktywna i może wywierać działanie terapeutyczne. Stopień wiązania z białkami osocza może znacząco wpływać na efektywność terapii, farmakokinetykę oraz potencjalne interakcje z innymi lekami.
Znajomość frakcji aktywnej ma kluczowe znaczenie w farmakoterapii, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Czynniki takie jak niewydolność wątroby, choroby nerek, hipoalbuminemia czy jednoczesne stosowanie innych leków konkurujących o miejsca wiązania z białkami mogą zmieniać stosunek frakcji związanej do wolnej, co prowadzi do modyfikacji efektu terapeutycznego i potencjalnie zwiększa ryzyko działań niepożądanych.