metabolizm propranololu

Propranolol jest nieselektywnym beta-adrenolitykiem, który podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie. Jego biodostępność po podaniu doustnym wynosi jedynie 25-35%, co oznacza, że znaczna część leku ulega przemianie już podczas pierwszego przejścia przez krążenie wątrobowe.

Głównym szlakiem metabolicznym propranololu jest hydroksylacja pierścienia aromatycznego oraz N-dealkilacja przy udziale enzymów cytochromu P450, przede wszystkim CYP1A2, CYP2D6 i CYP2C19. Powstaje ponad 20 metabolitów, z których najważniejsze to 4-hydroksypropranolol (wykazujący aktywność farmakologiczną porównywalną z lekiem macierzystym) oraz naftoksylaktyczna pochodna propranololu.

Okres półtrwania propranololu wynosi 3-6 godzin i może być wydłużony u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Metabolity są wydalane głównie przez nerki, co sprawia, że u pacjentów z niewydolnością nerek może dochodzić do ich kumulacji. Metabolizm propranololu podlega zmienności osobniczej związanej z polimorfizmem genetycznym CYP2D6, co może prowadzić do różnic w efektach terapeutycznych i działaniach niepożądanych leku.

Należy pamiętać, że propranolol wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450. Inhibitory CYP2D6 (np. fluoksetyna, paroksetyna) mogą zwiększać stężenie propranololu we krwi, natomiast induktory enzymów wątrobowych (np. rifampicyna, barbiturany) mogą przyspieszać jego metabolizm i osłabiać działanie terapeutyczne.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl