inhibitor esterazy C1

Inhibitor esterazy C1 (C1-INH) to glikoproteina należąca do rodziny inhibitorów proteaz serynowych (serpiny), która odgrywa kluczową rolę w regulacji układu dopełniacza, układu kalikreina-kininy, układu krzepnięcia i układu fibrynolitycznego. Jest on kodowany przez gen SERPING1 zlokalizowany na chromosomie 11.

Główną funkcją inhibitora esterazy C1 jest hamowanie aktywności enzymatycznej podjednostki C1r i C1s klasycznej drogi aktywacji dopełniacza oraz czynników XIIa, kalikreiny osoczowej i czynnika XIa układu krzepnięcia. Dzięki temu C1-INH zapobiega nadmiernej aktywacji tych układów i chroni organizm przed niekontrolowanym stanem zapalnym.

Niedobór lub dysfunkcja inhibitora esterazy C1 prowadzi do rozwoju wrodzonego obrzęku naczynioruchowego (HAE), choroby charakteryzującej się nawracającymi epizodami obrzęku podskórnego i podśluzówkowego, które mogą dotyczyć kończyn, twarzy, narządów płciowych, przewodu pokarmowego oraz górnych dróg oddechowych. Wyróżnia się trzy główne typy HAE: typ I (85% przypadków) – zmniejszone stężenie i aktywność C1-INH, typ II (15%) – prawidłowe stężenie, ale zmniejszona aktywność C1-INH oraz typ III – prawidłowe stężenie i aktywność C1-INH, związany z mutacją genu czynnika XII.

W leczeniu i profilaktyce HAE stosuje się koncentraty inhibitora C1 esterazy, antagonisty receptora bradykininy (ikatybant), inhibitory kalikreiny osoczowej (ekalantyd, lanadelumab) oraz androgeny (danazol). Leczenie substytucyjne koncentratem C1-INH jest skuteczną metodą zarówno w leczeniu ostrych ataków, jak i w profilaktyce krótko- i długoterminowej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl