N-desmetylklindamycyna

N-desmetylklindamycyna to główny metabolit klindamycyny powstający w wyniku demetylacji w wątrobie. Klindamycyna jest antybiotykiem linkosamidowym szeroko stosowanym w leczeniu zakażeń bakteriami beztlenowymi oraz bakteriami Gram-dodatnimi, w tym szczepami Staphylococcus aureus opornych na metycylinę (MRSA).

Metabolit ten wykazuje aktywność przeciwbakteryjną, choć jest ona około 4-8 razy słabsza niż związku macierzystego. N-desmetylklindamycyna zachowuje mechanizm działania polegający na hamowaniu syntezy białek bakteryjnych poprzez wiązanie się z podjednostką 50S rybosomu i blokowanie reakcji transpeptydacji.

Podczas monitorowania terapii klindamycyną poziom N-desmetylklindamycyny w surowicy może być oznaczany razem z lekiem macierzystym w celu oceny metabolizmu leku i potencjalnej kumulacji metabolitów. Ma to szczególne znaczenie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, gdzie metabolizm klindamycyny może być upośledzony.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dalacin C 75 mg

Klindamycyna chlorowodorek, będąca pro-lekiem klindamycyny, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po 45-60 minutach na czczo oraz po około 2 godzinach po posiłku, z wartościami Cmax wynoszącymi 1,9-3,9 μg/ml dla dawki 150 mg (po posiłku) oraz 2,8-3,4 μg/ml dla dawki 300 mg (na czczo). Wiązanie z białkami osocza w zakresie terapeutycznym wynosi 80-94%. Metabolizm klindamycyny odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4 z niewielkim udziałem CYP3A5, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów, takich jak klindamycyna sulfotlenek i N-desmetylklindamycyna. Substancja wykazuje dobrą penetrację do tkanek, w tym do tkanki kostnej, przenika przez barierę łożyskową oraz do mleka matki, jednak dyfuzja do płynów ośrodkowego układu nerwowego jest niewystarczająca nawet przy zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych.
aktywność mikrobiologiczna, bariera łożyskowa, CYP3A4, hemodializa, indukcja enzymów wątrobowych, klindamycyna sulfotlenek, klindamycyny chlorowodorek, klirens klindamycyny, metabolit, N-desmetylklindamycyna, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, penetracja do tkanek, pochodna klindamycyny, stężenie terapeutyczne, stężenie w osoczu, tkanka kostna, wydalanie z żółcią, zaburzenie czynności nerek, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dalacin C 150 mg/ml

Klindamycyna, będąca pro-lekiem w postaci fosforanu, ulega w organizmie hydrolizie do aktywnej farmakologicznie zasady. W zakresie stężeń terapeutycznych wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (80-94%). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, głównie przez CYP3A4, z powstawaniem aktywnych metabolitów, takich jak klindamycyna sulfotlenek i N-desmetylklindamycyna. Lek charakteryzuje się dobrą penetracją do tkanek, w tym do kości oraz przez barierę łożyskową i do mleka matki, jednak jego dyfuzja do płynów ośrodkowego układu nerwowego jest niewystarczająca, co ogranicza zastosowanie w zakażeniach OUN. Eliminacja odbywa się głównie z żółcią (około 2/3 dawki) oraz z moczem (około 1/3 dawki), a hemodializa nie usuwa klindamycyny z organizmu.
bariera łożyskowa, cytochrom CYP3A4, Dalacin C, hemodializa, induktory enzymów wątrobowych, infuzja dożylna, klindamycyna fosforan, klindamycyna sulfotlenek, klirens klindamycyny, MIC, mikrosomy wątroby, mleko matki, N-desmetylklindamycyna, najmniejsze stężenie hamujące, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, podanie domięśniowe, podanie dożylne, prolek, stężenie terapeutyczne, stężenie w osoczu, substancja czynna, tkanka kostna, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z żółcią, zaburzenie czynności nerek, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dalacin C 75 mg/5 ml

Klindamycyna, będąca substancją czynną preparatu Dalacin C (75 mg/5 ml, granulat do sporządzania syropu), charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiąga się po 45-60 minutach na czczo (2,8-3,4 μg/ml) oraz po około 2 godzinach po posiłku (1,9-3,9 μg/ml). Wiązanie z białkami osocza wynosi 80-94% w zakresie stężeń terapeutycznych. Klindamycyna jest metabolizowana głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, a jej metabolity, takie jak klindamycyny sulfotlenek i N-desmetylklindamycyna, mogą zachowywać aktywność mikrobiologiczną. Induktory enzymów wątrobowych mogą skracać okres działania leku. Substancja przenika przez łożysko i do mleka matki, osiągając wysokie stężenia w tkance kostnej, jednak jej dyfuzja do płynów opon mózgowo-rdzeniowych jest niewystarczająca nawet przy zapaleniu.
Cmax, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450, Dalacin C, hemodializa, induktor enzymów wątrobowych, klindamycyny chlorowodorek, klindamycyny sulfotlenek, klirens klindamycyny, metabolizm wątrobowy, mikrosomy wątroby, N-desmetylklindamycyna, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, penetracja do tkanek, przenikanie przez łożysko, stężenie klindamycyny w osoczu, substancja czynna, Tmax, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Leksykon leków
Interakcje leku – Dalacin C 150 mg

Klindamycyna, metabolizowana głównie przez enzymy CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP3A5, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tych izoenzymów. Inhibitory CYP3A4/5 mogą zwiększać stężenie klindamycyny w surowicy, co podnosi ryzyko działań niepożądanych, natomiast induktory, takie jak ryfampicyna, obniżają jej stężenie, potencjalnie zmniejszając skuteczność terapeutyczną. Klindamycyna umiarkowanie hamuje CYP3A4, ale nie wpływa znacząco na inne izoenzymy CYP, co ogranicza ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2E1 i CYP2D6. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami zwiotczającymi mięśnie (eter, tubokuraryna, halogenki pankuronium), które mogą prowadzić do przedłużonego bloku nerwowo-mięśniowego i powikłań śródoperacyjnych, oraz z antagonistami witaminy K (np. warfaryna, acenokumarol, fluindion), u których obserwuje się podwyższenie PT/INR i zwiększone ryzyko krwawień, co wymaga częstego monitorowania parametrów krzepnięcia.
acenokumarol, antagonista witaminy K, blok nerwowo-mięśniowy, cefalosporyna, Dalacin C, doustny środek antykoncepcyjny, enzymy CYP3A4, fluindion, induktor CYP3A4, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, klindamycyna, klindamycyna sulfotlenek, lek zwiotczający mięśnie, linkozamid, metabolizm klindamycyny, metronidazol, N-desmetylklindamycyna, oporność krzyżowa, pankuronium, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, reakcja disulfiramopodobna, ryfampicyna, tubokuraryna, układ odpornościowy, warfaryna, wskaźnik krzepliwości krwi
Leksykon leków
Interakcje leku – Dalacin C 75 mg

Klindamycyna, metabolizowana głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP3A5, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami zwiotczającymi mięśnie (eter, tubokuraryna, halogenki pankuronium), gdyż klindamycyna nasila ich działanie, co może prowadzić do zagrażających życiu powikłań śródoperacyjnych. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, mogą zwiększać klirens klindamycyny, obniżając jej stężenie i skuteczność terapeutyczną, natomiast inhibitory CYP3A4/5 mogą powodować wzrost stężenia leku i nasilenie działań niepożądanych. W przypadku stosowania antagonistów witaminy K (np. warfaryny, acenokumarolu, fluindionu) obserwuje się podwyższenie wskaźnika PT/INR i ryzyko krwawień, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów krzepnięcia. Ponadto, klindamycyna może obniżać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych, dlatego zaleca się stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji podczas terapii i do 7 dni po jej zakończeniu.
acenokumarol, antagonista witaminy K, cefalosporyna, dostosowanie dawki, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, enzym CYP3A4, fluindion, funkcja oddechowa, induktor izoenzymu, inhibitor CYP3A4, klindamycyna, klindamycyna sulfotlenek, klirens klindamycyny, lek zwiotczający mięśnie, linkomycyna, linkozamid, metabolizm klindamycyny, metronidazol, N-desmetylklindamycyna, odpowiedź immunologiczna, oporność krzyżowa, pankuronium, parametr krzepnięcia, powikłanie krwotoczne, powikłanie zagrażające życiu, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, przewód pokarmowy, PT/INR, reakcja disulfiramopodobna, ryfampicyna, środek zwiotczający, stężenie leku, toksyczność leku, tubokuraryna, warfaryna, wskaźnik krzepliwości krwi
Leksykon leków
Interakcje leku – Dalacin C 150 mg/ml

Klindamycyna (Dalacin C, 150 mg/ml) jest metabolizowana głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, co determinuje jej interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP3A4/CYP3A5 mogą zmniejszać klirens klindamycyny, zwiększając jej stężenie i ryzyko działań niepożądanych, natomiast induktory tych enzymów, np. ryfampicyna, mogą obniżać skuteczność terapii poprzez zwiększenie klirensu. Klindamycyna wykazuje umiarkowane hamowanie CYP3A4, nie wpływając istotnie na inne izoenzymy CYP. W terapii należy monitorować pacjentów przyjmujących jednocześnie inhibitory lub induktory CYP3A4/5, zwłaszcza w kontekście potencjalnego zmniejszenia skuteczności lub nasilenia toksyczności leku.
acenokumarol, alkohol benzylowy, antagonista witaminy K, CYP3A5, Dalacin C, doustny środek antykoncepcyjny, fluindion, halogenek pankuronium, hamowanie przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja typu disulfiramowego, interakcja z etanolem, izoenzym CYP3A4, klindamycyna, klindamycyny sulfotlenek, krążenie wątrobowo-jelitowe, lek zwiotczający mięśnie, linkomycyna, N-desmetylklindamycyna, oporność krzyżowa, ryfampicyna, środek zwiotczający mięśnie, tubokuraryna, warfaryna, wskaźnik krzepliwości krwi
Leksykon leków
Interakcje leku – Dalacin C 75 mg/5 ml

Klindamycyna, metabolizowana głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP3A5, wykazuje umiarkowane hamowanie CYP3A4, co determinuje jej potencjalne interakcje farmakokinetyczne. W praktyce klinicznej istotne są interakcje z lekami zwiotczającymi mięśnie (np. eter, tubokuraryna, halogenki pankuronium), które mogą nasilać ich działanie poprzez hamowanie przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego, co wymaga szczególnej ostrożności podczas zabiegów operacyjnych. Ponadto, u pacjentów stosujących jednocześnie klindamycynę i antagonistów witaminy K (np. warfaryna, acenokumarol, fluindion) obserwuje się podwyższenie wskaźników krzepliwości (PT/INR) i ryzyko krwawień, co wymaga częstego monitorowania parametrów hemostazy. Klindamycyna może także obniżać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych, dlatego zaleca się stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji podczas terapii.
acenokumarol, antagonista witaminy K, CYP3A4, cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, fluindion, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klindamycyna, klindamycyna sulfotlenek, klirens klindamycyny, lek zwiotczający mięśnie, linkomycyna, metabolizm klindamycyny, metabolizm wątrobowy, metronidazol, N-desmetylklindamycyna, oporność krzyżowa, pankuronium, przewód pokarmowy, reakcja disulfiramopodobna, ryfampicyna, środek zwiotczający mięśnie szkieletowe, tubokuraryna, warfaryna, wskaźnik krzepliwości krwi, zaburzenie metabolizmu węglowodanów
Leksykon leków
Interakcje leku – Clindamycin Mylan 300 mg

Klindamycyna, składnik leku Clindamycin Mylan 300 mg, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie z lekami zwiotczającymi mięśnie szkieletowe (np. pankuronium, wekuronium), gdzie klindamycyna nasila blok nerwowo-mięśniowy, co wymaga monitorowania czynności oddechowej i dostosowania dawki. Antagonizm farmakodynamiczny z erytromycyną, innymi makrolidami oraz streptograminami prowadzi do zmniejszenia skuteczności przeciwbakteryjnej, dlatego ich łączenie jest niewskazane. U pacjentów przyjmujących antykoagulanty z grupy antagonistów witaminy K (warfaryna, acenokumarol, fluindion) obserwuje się podwyższone wartości PT/INR i ryzyko krwawień, co wymaga częstego monitorowania parametrów krzepnięcia i ewentualnej korekty dawki.
acenokumarol, antagonista witaminy K, antagonizm farmakodynamiczny, antagonizm farmakologiczny, blok nerwowo-mięśniowy, CYP3A5, flora jelitowa, fluindion, induktor izoenzymu, inhibitor CYP3A4, izoenzym CYP3A4, klindamycyna, klindamycyny sulfotlenek, lek zwiotczający mięśnie, makrolidy, metronidazol, N-desmetylklindamycyna, pankuronium, parametr krzepnięcia, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, reakcja disulfiramopodobna, ryfampicyna, synteza witaminy K, warfaryna, wekuronium, wskaźnik krzepliwości krwi
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dalacin C 300 mg

Klindamycyna, zawarta w produkcie Dalacin C 300 mg, jest szybko i niemal całkowicie wchłaniana po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 45-60 minutach na czczo oraz około 2 godzinach po posiłku. Cmax wynosi od 1,9 do 3,9 μg/ml po dawce 150 mg (po posiłku) oraz od 2,8 do 3,4 μg/ml po dawce 300 mg (na czczo). Wiązanie z białkami osocza w zakresie terapeutycznym wynosi 80-94%. Klindamycyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP3A5, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów, takich jak klindamycyny sulfotlenek i N-desmetylklindamycyna. Substancje indukujące enzymy wątrobowe mogą skracać okres działania leku.
CYP3A4, enzym wątrobowy, hemodializa, klindamycyny chlorowodorek, klindamycyny sulfotlenek, klirens klindamycyny, N-desmetylklindamycyna, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, penetracja do tkanek, pochodna klindamycyny, pro-lek, przenikanie przez łożysko, stężenie terapeutyczne, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie czynności nerek, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dalacin C 150 mg

Klindamycyna, dostępna w formie różnych pochodnych estrowych, działa jako zasada i jest pro-lekiem, który po wchłonięciu uwalnia aktywną substancję. Po podaniu doustnym chlorowodorek klindamycyny charakteryzuje się wysoką biodostępnością i szybkim, niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Tmax wynosi około 45-60 minut na czczo oraz około 2 godzin po posiłku. Maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) po dawce 150 mg wynoszą 1,9-3,9 μg/ml (po posiłku) i 2,8-3,4 μg/ml (na czczo), a po dawce 300 mg są proporcjonalnie wyższe. Klindamycyna wykazuje wysokie, zależne od stężenia, wiązanie z białkami osocza (80-94%) oraz dobrą penetrację do tkanek, w tym do kości, co uzasadnia jej zastosowanie w leczeniu zakażeń kości i szpiku. Przenika przez barierę łożyskową i do mleka matki, jednak jej dyfuzja do płynu mózgowo-rdzeniowego jest niewystarczająca, nawet przy zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych, co ogranicza zastosowanie w zakażeniach OUN.
bariera łożyskowa, biodostępność doustna, biotransformacja wątrobowa, CYP3A4, cytochrom P450, hemodializa, induktory enzymów wątrobowych, klindamycyny chlorowodorek, klindamycyny sulfotlenek, N-desmetylklindamycyna, niewydolność wątroby, okres półtrwania leku, płyn mózgowo-rdzeniowy, pro-lek, wiązanie z białkami osocza, zakażenie kości i szpiku, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Leksykon leków
Interakcje leku – Dalacin C 300 mg

Klindamycyna, metabolizowana głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna) mogą zwiększać stężenie klindamycyny w surowicy, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, natomiast induktory (np. ryfampicyna) obniżają jej stężenie, potencjalnie zmniejszając skuteczność terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z antagonistami witaminy K (warfaryna, acenokumarol, fluindion), które mogą prowadzić do wzrostu wartości PT/INR i zwiększonego ryzyka krwawień, co wymaga częstego monitorowania parametrów krzepliwości. Ponadto, klindamycyna wykazuje addytywne hamowanie przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego ze środkami zwiotczającymi mięśnie (eter, tubokuraryna, halogenki pankuronium), co może skutkować poważnymi powikłaniami śródoperacyjnymi, dlatego anestezjolodzy powinni być o tym poinformowani.
acenokumarol, antagoniści witaminy K, CYP3A4, CYP3A5, doustne środki antykoncepcyjne, dysfagia, fluindion, inhibitory CYP3A4, klindamycyna, klindamycyny sulfotlenek, leki przeciwzakrzepowe, leki zwiotczające mięśnie, linkomycyna, loperamid, metronidazol, N-desmetylklindamycyna, oporność drobnoustrojów, oporność krzyżowa, parametry krzepliwości krwi, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, reakcja disulfiramopodobna, ryfampicyna, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Clindanea 600 mg

Klindamycyna wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Antagonizm farmakodynamiczny z erytromycyną prowadzi do zmniejszenia skuteczności przeciwbakteryjnej, dlatego jednoczesne stosowanie tych antybiotyków jest niewskazane. Występuje oporność krzyżowa z linkomycyną, co należy uwzględnić przy doborze terapii. Klindamycyna nasila działanie środków zwiotczających mięśnie (eter, tubokuraryna, halogenki pankuronium) poprzez hamowanie przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego, co zwiększa ryzyko powikłań śródoperacyjnych. Metabolizm klindamycyny odbywa się głównie przez CYP3A4 i CYP3A5, a inhibitory tych enzymów (np. itrakonazol, klarytromycyna, rytonawir) zmniejszają klirens leku, zwiększając jego stężenie i ryzyko działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, dziurawiec, karbamazepina) mogą obniżyć stężenie klindamycyny w osoczu nawet o 80%, co grozi nieskutecznością terapii.
acenokumarol, antagonista witaminy K, antagonizm farmakodynamiczny, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, fluindion, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, klarytromycyna, klindamycyna, klindamycyny sulfotlenek, kobicystat, linkomycyna, metronidazol, N-desmetylklindamycyna, oporność krzyżowa, parametr krzepliwości krwi, powikłanie krwotoczne, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, PT/INR, reakcja disulfiramowa, ryfampicyna, rytonawir, środek zwiotczający mięśnie, synergizm farmakodynamiczny, telitromycyna, układ odpornościowy, warfaryna, worykonazol