Właściwości farmakokinetyczne klindamycyny

Klindamycyna, jako substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym Dalacin C 300 mg w postaci kapsułek, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi. Pochodne klindamycyny różnią się tylko do momentu wchłonięcia i rozszczepienia estru. Po tych etapach klindamycyna występuje w organizmie w postaci zasady, która stanowi jej formę czynną. Estry klindamycyny należy traktować jako pro-leki, czyli prekursory czynnej postaci substancji leczniczej.¹

Wchłanianie

Klindamycyny chlorowodorek po podaniu doustnym jest wchłaniany szybko i prawie całkowicie z przewodu pokarmowego. Przyjmowanie leku podczas posiłku ma wpływ na jego wchłanianie – jednoczesne spożycie pokarmu nieznacznie wydłuża ten proces. Maksymalne stężenie w osoczu (C_max) po podaniu produktu na czczo osiągane jest po około 45-60 minutach, natomiast gdy lek jest podawany po posiłku – po około 2 godzinach.²

Wartości maksymalnego stężenia w osoczu zależą od dawki leku. Po jednorazowym podaniu:

• 150 mg klindamycyny – C_max wynosi od 1,9 μg/ml do 3,9 μg/ml (po posiłku)³
• 300 mg klindamycyny – C_max wynosi od 2,8 μg/ml do 3,4 μg/ml (na czczo)⁴

Wiązanie z białkami

Stopień wiązania klindamycyny z białkami osocza jest zależny od jej stężenia. W zakresie stężeń terapeutycznych wynosi od 80% do 94%.⁵

Metabolizm

Badania in vitro z wykorzystaniem mikrosomów ludzkiej wątroby i jelit wskazują, że klindamycyna jest głównie metabolizowana poprzez utlenianie przez enzym CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP3A5. W wyniku tych procesów powstaje klindamycyny sulfotlenek oraz poboczny metabolit – N-desmetylklindamycyna.⁶

Niektóre metabolity klindamycyny zachowują aktywność mikrobiologiczną. Substancje indukujące enzymy wątrobowe mogą skracać średni okres działania klindamycyny w organizmie.⁷

Dystrybucja

Klindamycyna charakteryzuje się dobrą penetracją do tkanek, w tym:

• przenika przez łożysko
• przenika do mleka ludzkiego
• osiąga wysokie stężenie w tkance kostnej⁸

Warto zaznaczyć, że dyfuzja do przestrzeni płynowych, nawet w przypadku stanu zapalnego opon mózgowo-rdzeniowych, jest niewystarczająca.⁹

Eliminacja

Klindamycyna jest wydalana przede wszystkim z żółcią, po uprzednim przejściu przez wątrobę. Proporcje wydalania kształtują się następująco:¹⁰

• około 2/3 dawki wydalane jest z kałem
• około 1/3 dawki wydalane jest z moczem

Okres półtrwania klindamycyny w osoczu wynosi:¹¹

• około 3 godziny u dorosłych
• około 2 godziny u dzieci

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz u osób z niewydolnością wątroby stopnia średniego do ciężkiego obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania klindamycyny.¹²

Istotne jest, że klindamycyna nie jest eliminowana z organizmu podczas hemodializy.¹³

Farmakokinetyka w populacjach szczególnych

Analiza danych farmakokinetycznych u dzieci i młodzieży z nadwagą w wieku od 2 lat do mniej niż 18 lat oraz pacjentów dorosłych z nadwagą w wieku od 18 lat do 20 lat wykazała, że klirens klindamycyny i objętość dystrybucji, znormalizowane względem całkowitej masy ciała, są porównywalne, niezależnie od nadwagi.¹⁴ Oznacza to, że u tych pacjentów farmakokinetyka klindamycyny nie ulega istotnym zmianom w porównaniu do pacjentów bez nadwagi, gdy parametry są odpowiednio skorygowane względem całkowitej masy ciała.

Parametry farmakokinetyczne klindamycyny