ułożeniowe zawroty głowy

Ułożeniowe zawroty głowy, znane również jako łagodne napadowe pozycyjne zawroty głowy (BPPV – Benign Paroxysmal Positional Vertigo), to najczęstsza przyczyna zawrotów głowy pochodzenia obwodowego. Schorzenie to charakteryzuje się krótkotrwałymi (zwykle 10-60 sekund), intensywnymi epizodami zawrotów głowy występującymi przy zmianie pozycji ciała, szczególnie podczas obracania się w łóżku, wstawania czy pochylania głowy.

Patofizjologia BPPV związana jest z przemieszczeniem otolitów (kryształków węglanu wapnia) do kanałów półkolistych błędnika. Najczęściej dotyczy to kanału tylnego (około 80-90% przypadków), rzadziej bocznego (5-15%) i przedniego (1-2%). Przemieszczone otolity poruszają się w endolimfie podczas zmiany pozycji głowy, powodując nieprawidłowe pobudzenie komórek rzęsatych i w konsekwencji – zawroty głowy i oczopląs.

Rozpoznanie ułożeniowych zawrotów głowy opiera się na charakterystycznym wywiadzie oraz specyficznych testach diagnostycznych, takich jak próba Dix-Hallpike’a czy test Roll, które wywołują typowe objawy i pozwalają zidentyfikować zajęty kanał półkolisty. Diagnostyka różnicowa powinna uwzględniać inne przyczyny zawrotów głowy, w tym zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego.

Leczenie BPPV polega przede wszystkim na wykonaniu manewrów repozycyjnych, takich jak manewr Epleya dla kanału tylnego czy manewr Lempert (BBQ roll) dla kanału bocznego. Manewry te mają na celu przemieszczenie otolitów z powrotem do przedsionka. Skuteczność pojedynczego zabiegu sięga 70-80%, a przy powtarzaniu manewrów wzrasta do ponad 90%. W rzadkich przypadkach opornych na leczenie zachowawcze rozważa się interwencję chirurgiczną.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl