blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia
Blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia (AV I°) to zaburzenie przewodnictwa elektrycznego w sercu, charakteryzujące się wydłużeniem czasu przewodzenia impulsów z przedsionków do komór. W zapisie EKG manifestuje się wydłużeniem odstępu PQ powyżej 200 ms, przy zachowaniu prawidłowej sekwencji pobudzeń (każde pobudzenie przedsionkowe jest przewodzone do komór).
Blok AV I° najczęściej powstaje wskutek opóźnienia przewodzenia w węźle przedsionkowo-komorowym, rzadziej w pęczku Hisa lub odnogach. Może być spowodowany chorobą niedokrwienną serca, zapaleniem mięśnia sercowego, kardiomiopatią, zaburzeniami elektrolitowymi lub działaniem leków (np. beta-adrenolityków, antagonistów wapnia, digoksyny). Często występuje także u osób zdrowych, szczególnie u sportowców wskutek wzmożonego napięcia nerwu błędnego.
W większości przypadków blok AV I° nie powoduje objawów klinicznych i nie wymaga leczenia. Postępowanie obejmuje identyfikację i eliminację potencjalnych przyczyn oraz monitorowanie pacjenta pod kątem progresji do wyższych stopni bloku przedsionkowo-komorowego. W przypadku znacznego wydłużenia odstępu PQ (>300 ms) może dojść do tzw. efektu pseudobradykardii przedsionkowej, kiedy załamek P nakłada się na poprzedzającą falę T.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych – Objawy
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych (BBB) to zaburzenie przewodnictwa elektrycznego serca, obejmujące blokadę prawej (RBBB) lub lewej gałęzi (LBBB) pęczka przedsionkowo-komorowego. RBBB często występuje u osób bez strukturalnej choroby serca i zwykle przebiega bezobjawowo, choć może pogarszać objawy niewydolności serca i obniżać wydolność wysiłkową. LBBB jest zazwyczaj poważniejszym stanem, wskazującym na patologię serca, prowadzącym do dyssynchronii skurczu lewej komory i zwiększonego ryzyka niewydolności serca oraz zaburzeń rytmu. Nowo rozpoznany LBBB, zwłaszcza u pacjentów powyżej 65 roku życia, wymaga pilnej oceny w kierunku choroby podstawowej. Progresja bloku, zwłaszcza dwuwiązkowego, może prowadzić do całkowitego bloku przedsionkowo-komorowego, z rocznym ryzykiem progresji 1-4%, które wzrasta do 17% przy obecności omdleń. Kompletny RBBB wiąże się z 1,3-krotnie wyższym ryzykiem śmiertelności ogólnej i 1,9-krotnie sercowo-naczyniowej, a także zwiększonym ryzykiem zawału mięśnia sercowego (1,7-krotnie) i implantacji stymulatora (2,2-krotnie).
badanie EKG, blok dwuwiązkowy, blok gałęzi przedsionkowo-komorowych, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból w klatce piersiowej, bradykardia, całkowity blok przedsionkowo-komorowy, choroba wieńcowa, duszność, kardiomiopatia, kołatanie serca, LBBB, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, niewydolność serca, omdlenie, przerost lewej komory, RBBB, śmiertelność sercowo-naczyniowa, stan przedomdleniowy, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie krążenia, zawał serca, zawroty głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Physiotens 0,4 0,4 mg
Moksonidyna, aktywny składnik leku Physiotens 0,4 mg, jest selektywnym agonistą receptorów imidazolowych stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jej stosowania są: nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, zespół chorego węzła zatokowego, bradykardia (HR < 50/min), blok przedsionkowo-komorowy II° i III°, a także niewydolność serca. W tych stanach podanie moksonidyny może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca, nasilenia objawów niewydolności oraz ryzyka hemodynamicznego. Ponadto, u pacjentów z umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania i ścisłe monitorowanie funkcji nerek ze względu na głównie nerkowy sposób eliminacji leku.
blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradyarytmia, bradykardia, choroba naczyń mózgowych, choroba wieńcowa, ciśnienie śródgałkowe, dławica piersiowa, dysfagia, działanie hipotensyjne, działanie sedatywne, incydent mózgowo-naczyniowy, jaskra, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, moksonidyna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność serca, ośrodkowy układ nerwowy, reakcja anafilaktyczna, rzut minutowy, tachyarytmia, układ sercowo-naczyniowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon substancji czynnych
Adenozyna – Przeciwwskazania stosowania
Adenozyna jest kluczowym lekiem w terapii napadowych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza w leczeniu napadowego częstoskurczu nadkomorowego, jednak jej stosowanie jest przeciwwskazane w wielu stanach klinicznych. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na adenozynę lub substancje pomocnicze, blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia bez stymulatora, zespół chorego węzła zatokowego bez stymulatora, zespół długiego QT, ciężkie niedociśnienie tętnicze, niewyrównaną niewydolność serca oraz przewlekłą obturacyjną chorobę płuc z objawami skurczu oskrzeli. Przed podaniem adenozyny konieczna jest szczegółowa ocena kliniczna, w tym wywiad alergiczny, analiza EKG, pomiar ciśnienia tętniczego, ocena wydolności serca i funkcji oddechowej, aby wykluczyć powyższe przeciwwskazania i zminimalizować ryzyko powikłań hemodynamicznych i arytmicznych.
Adenocor, adenosine kabi, adenozyna, arytmia komorowa, astma oskrzelowa, asystolia, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ciężkie niedociśnienie tętnicze, działanie wazodylatacyjne, hipoksemia, kardiowerter-defibrylator, nagły zgon sercowy, napadowe zaburzenie rytmu serca, napadowy częstoskurcz nadkomorowy, niewyrównana niewydolność serca, perfuzja narządowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja alergiczna, rytm zatokowy, skurcz oskrzeli, stymulator serca, zatrzymanie krążenia, zespół chorego węzła zatokowego, zespół długiego QT, zespół wydłużonego QT - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lacosamide Neuraxpharm 150 mg
Lakozamid, stosowany w leczeniu napadów częściowych, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący przede wszystkim objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN) i przewodu pokarmowego. W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo (n=1308) 61,9% pacjentów leczonych lakozamidem zgłosiło co najmniej jedno działanie niepożądane, w porównaniu do 35,2% w grupie placebo. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to zawroty głowy, bóle głowy, nudności oraz podwójne widzenie, zwykle o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, często zależne od dawki. Lakozamid powoduje również zależne od dawki wydłużenie odstępu PR w EKG, co może prowadzić do bloku przedsionkowo-komorowego, omdleń i bradykardii. W badaniach klinicznych blok I stopnia występował u 0,7% pacjentów przy dawce 200 mg i 0,5% przy dawce 600 mg, bez przypadków bloku II stopnia lub wyższego. W porównaniu z karbamazepiną CR, częstość przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych była niższa dla lakozamidu (10,6% vs. 15,6%).
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, dyskineza, dyzartria, hipestezja, karbamazepina, lakozamid, martwicze toksyczne oddzielanie się naskórka, migotanie przedsionków, napad częściowy, napad miokloniczny, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omdlenie, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, podwójne widzenie, senność, tachyarytmia komorowa, trzepotanie przedsionków, wielonarządowa reakcja nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne, zaburzenia równowagi, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fingolimod MSN 0,5 mg
Fingolimod MSN, zawierający 0,5 mg fingolimodu w kapsułce, jest stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego, jednak wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi. Najczęściej obserwowane (≥10%) to ból głowy (24,5%), podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (15,2%), biegunka (12,6%), kaszel (12,3%), grypa (11,4%), zapalenie zatok (10,9%) oraz ból pleców (10,0%). Zakażenia, w tym oportunistyczne (np. PML, zakażenia herpeswirusami, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych), stanowią istotne ryzyko, podobnie jak nowotwory (np. rak podstawnokomórkowy, czerniak, chłoniaki). Obrzęk plamki występuje u 0,5% pacjentów, szczególnie w pierwszych 3-4 miesiącach terapii, z wyższym ryzykiem u osób z cukrzycą i zapaleniem błony naczyniowej oka w wywiadzie. Fingolimod powoduje również przemijające spowolnienie akcji serca (średnio o 12-13 uderzeń/min w ciągu 6 godzin od podania) oraz blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia u 4,7% pacjentów, z rzadkimi przypadkami pełnego bloku i asystolii.
aminotransferaza alaninowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, blok przedsionkowo-komorowy drugiego stopnia, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, chłoniak, czerniak złośliwy, fingolimod, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, łupież pstry, małopłytkowość, mięsak Kaposiego, natężona objętość wydechowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, ostra niewydolność wątroby, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, stwardnienie rozsiane, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie herpeswirusem, zakażenie oportunistyczne, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zdolność dyfuzyjna płuc dla tlenku węgla, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sympramol
Podczas stosowania dichlorowodorku opipramolu (Sympramol) należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z istniejącym blokiem przedsionkowo-komorowym I stopnia lub innymi zaburzeniami przewodzenia, przy czym wskazane jest częste monitorowanie EKG. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z blokiem przedsionkowo-komorowym wyższego stopnia. W trakcie terapii mogą wystąpić rzadkie, ale poważne zmiany hematologiczne, takie jak neutropenia i agranulocytoza, dlatego zaleca się regularną kontrolę morfologii krwi, zwłaszcza przy objawach infekcji (gorączka, ból gardła, objawy grypopodobne). W przypadku reakcji nadwrażliwości, w tym alergicznych zmian skórnych, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia. Długotrwała terapia wymaga okresowej oceny funkcji wątroby.
agranulocytoza, badanie EKG, benzoesan sodu, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, blok przedsionkowo-komorowy wyższego stopnia, czynność wątroby, dichlorowodorek opipramolu, laktoza jednowodna, morfologia krwi, neutropenia, niedobór laktazy, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, opipramol, reakcja alergiczna skóry, reakcja nadwrażliwości, sacharoza, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nebivolol Genoptim 5 mg
Analiza działań niepożądanych leku Nebivolol Genoptim (5 mg) wykazała, że u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym najczęściej obserwowano działania o charakterze łagodnym lub umiarkowanym, obejmujące m.in. bradykardię, zawroty głowy, niedociśnienie tętnicze, duszność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz reakcje skórne takie jak świąd i wysypka. Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana według układów i narządów, z częstością ≥1/100 do <1/10 dla najczęstszych objawów. W grupie pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca, na podstawie badania klinicznego kontrolowanego placebo (n=1067 dla nebiwololu, n=1061 dla placebo), 42,1% leczonych zgłaszało działania niepożądane związane z lekiem, w porównaniu do 31,5% w grupie placebo. Najczęstsze działania to bradykardia i zawroty głowy (około 11% vs. 2% i 7% w grupie placebo). Inne istotne działania obejmowały nasilenie niewydolności serca (5,8% vs. 5,2%), niedociśnienie ortostatyczne (2,1% vs. 1,0%), blok przedsionkowo-komorowy I stopnia (1,4% vs. 0,9%) oraz obrzęk kończyn dolnych (1,0% vs. 0,2%).
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból głowy, bradykardia, chromanie przestankowe, impotencja, koszmary senne, łuszczyca, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, nietolerancja leku, obrzęk kończyn dolnych, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, przewlekła niewydolność serca, skurcz oskrzeli, suchość spojówek, zaburzenia widzenia, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół oczno-śluzówkowo-skórny, zespół Raynauda - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Gaxenim 0,5 mg
Fingolimod (Gaxenim 0,5 mg) jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami odporności, w tym z zespołem niedoboru odporności, upośledzoną odpornością (w tym po immunosupresji) oraz zwiększonym ryzykiem zakażeń oportunistycznych. Nie należy go stosować przy ciężkich aktywnych zakażeniach, przewlekłych zakażeniach takich jak zapalenie wątroby czy gruźlica, a także u chorych z aktywnymi nowotworami złośliwymi. Przeciwwskazaniem są także ciężkie zaburzenia czynności wątroby (stopień C wg Child-Pugh) ze względu na ryzyko kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych. W zakresie kardiologii, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z niedawnym (w ciągu 6 miesięcy) zawałem mięśnia sercowego, niestabilną dusznicą bolesną, udarem mózgu, TIA, zaostrzeniem niewydolności serca wymagającym hospitalizacji oraz niewydolnością serca klasy III/IV wg NYHA. Ponadto, nie stosuje się go przy ciężkich zaburzeniach rytmu serca, blokach przedsionkowo-komorowych II i III stopnia, zespole chorego węzła zatokowego bez rozrusznika oraz przy wyjściowym QTc ≥ 500 ms.
antagonista kanału wapniowego, badanie EKG, beta-bloker, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia zatokowa, choroba autoimmunologiczna, ciężkie aktywne zakażenie, ciężkie uszkodzenie wątroby, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, ciężkie zaburzenie rytmu serca, cukrzyca, digoksyna, enzym wątrobowy, fingolimod, gruźlica, jakość nasienia, klasyfikacja Child-Pugh, klasyfikacja NYHA, lek antyarytmiczny, lek immunosupresyjny, nadwrażliwość na substancję czynną, niestabilna dusznica bolesna, obrzęk plamki żółtej, odstęp QTc, omdlenie, przejściowy atak niedokrwienny, przewlekła niewydolność serca, rozrusznik serca, ryzyko teratogenne, skuteczna antykoncepcja, stwardnienie rozsiane, udar mózgu, zaburzenie siatkówki, zakażenie oportunistyczne, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół niedoboru odporności, złośliwa choroba nowotworowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trelema 50 mg
Lakozamid, stosowany jako lek przeciwpadaczkowy w terapii wspomagającej napadów częściowych oraz pierwotnie uogólnionych napadów toniczno-klonicznych (PGTCS), wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się częstością działań niepożądanych u 61,9% pacjentów w porównaniu do 35,2% w grupie placebo. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia, bóle głowy, nudności oraz podwójne widzenie, zwykle o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, z tendencją do zmniejszania się w czasie i zależnością od dawki. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 12,2% dla lakozamidu. U pacjentów pediatrycznych profil działań niepożądanych jest zbliżony do dorosłych, z dodatkowymi objawami takimi jak gorączka, zapalenie nosogardła, osłabienie apetytu oraz częstszą sennością (≥1/10). U osób starszych (≥65 lat) obserwowano częstsze upadki, biegunkę, drżenia oraz blok przedsionkowo-komorowy I stopnia (4,8% vs. 1,6% u młodszych dorosłych), a także wyższy odsetek przerwania leczenia (21,0%).
agranulocytoza, astenia, ataksja, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból głowy, bolesny skurcz mięśni, bradykardia, drażliwość, drżenie, dyzartria, hipestezja, karbamazepina o kontrolowanym uwalnianiu, lakozamid, lek przeciwpadaczkowy, letarg, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie przedsionków, myśl samobójcza, napad częściowy, napad miokloniczny, niestrawność, nietypowe zachowanie, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omdlenie, osłabienie apetytu, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka miokloniczna, parestezja, pierwotnie uogólniony napad toniczno-kloniczny, podwójne widzenie, pokrzywka, senność, stan splątania, suchość w ustach, szum uszny, tachyarytmia komorowa, trzepotanie przedsionków, upadek, wielonarządowa reakcja nadwrażliwości, wymioty, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie pamięci, zaburzenie poznawcze, zaburzenie przewodzenia sercowego, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie równowagi, zapalenie gardła, zapalenie nosogardła, zaparcie, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie stężenia ALT - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lacosamide Intas 150 mg
Lacosamide Eignapharma, stosowany w terapii padaczki, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia, bóle głowy, nudności oraz podwójne widzenie, występujące u ≥10% pacjentów. W badaniach klinicznych ponad 60% pacjentów leczonych lakozamidem doświadczyło przynajmniej jednego działania niepożądanego, w porównaniu do 35% w grupie placebo. Działania te mają zazwyczaj łagodne lub umiarkowane nasilenie i wykazują zależność od dawki, co umożliwia ich kontrolę poprzez modyfikację dawkowania. Istotnym aspektem jest wydłużenie odstępu PR w EKG, które może prowadzić do bloku przedsionkowo-komorowego, omdleń czy bradykardii, szczególnie u pacjentów z chorobami układu krążenia. W populacji pediatrycznej (4–16 lat) oraz u osób starszych (≥65 lat) profil bezpieczeństwa jest zbliżony, choć u seniorów częściej obserwuje się upadki, drżenia i biegunki oraz wyższy odsetek przerwania terapii (21,0% vs. 9,2% u młodszych dorosłych). W trakcie leczenia należy monitorować funkcję wątroby, gdyż u 0,7% pacjentów odnotowano wzrost aktywności AlAT ≥3x ULN.
agranulocytoza, aktywność AlAT, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból głowy, bolesny skurcz mięśni, bradykardia, częściowy napad padaczkowy, drgawki, drżenie, dyzartria, hipestezja, karbamazepina o kontrolowanym uwalnianiu, lakozamid, letarg, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie przedsionków, myśli samobójcze, nadwrażliwość na lek, nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych, niestrawność, niewyraźne widzenie, nudności, oczopląs, omamy, omdlenie, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, parametry wątrobowe, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, przewód pokarmowy, senność, stan splątania, stłuczenie, suchość w jamie ustnej, szumy uszne, trzepotanie przedsionków, upadek, wielonarządowa reakcja nadwrażliwości, wydłużenie odstępu PR, wymioty, wysypka polekowa z eozynofilią, wzdęcia, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia pamięci, zaburzenia poznawcze, zaburzenia równowagi, zaburzenia zachowania, zaburzenie psychotyczne, zaparcie, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszony apetyt - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Amantix 200 mg/500 ml
Amantix (200 mg/500 ml, roztwór do infuzji) zawierający siarczan amantadyny jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na amantadynę lub substancje pomocnicze. Ze względu na wpływ na układ sercowo-naczyniowy, lek nie powinien być stosowany u chorych z ciężką niewyrównaną niewydolnością serca (klasa IV wg NYHA), kardiomiopatią, zapaleniem mięśnia sercowego, blokiem przedsionkowo-komorowym II lub III stopnia oraz bradykardią poniżej 55 uderzeń/min. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wydłużonym odstępem QTc > 420 ms, obecnością fal U w EKG, wrodzonym zespołem wydłużonego QT oraz historią ciężkich komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Amantix jest również przeciwwskazany u osób przyjmujących leki wydłużające QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre neuroleptyki, trójpierścieniowe antydepresanty, makrolidy, fluorochinolony) oraz u pacjentów z hipokaliemią lub hipomagnezemią, które należy skorygować przed terapią.
antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, fluorochinolon, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipokaliemia, hipomagnezemia, kardiomiopatia, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość, niewydolność serca, odstęp QT, repolaryzacja mięśnia sercowego, siarczan amantadyny, torsade de pointes, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie mięśnia sercowego, zespół wydłużonego QT - Leksykon chorób i schorzeń
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych – Etiologia i przyczyny
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych (BBB) to zaburzenie przewodzenia impulsów elektrycznych w gałęziach pęczka Hisa, prowadzące do asynchronicznego skurczu komór i nieregularnego rytmu serca. Etiologia BBB jest zróżnicowana i obejmuje m.in. zawał mięśnia sercowego, nadciśnienie tętnicze, zapalenie mięśnia sercowego, kardiomiopatie, zator płucny oraz wrodzone wady serca. Blok lewej gałęzi pęczka Hisa (LBBB) najczęściej wiąże się z chorobami strukturalnymi serca, takimi jak choroba wieńcowa, przerost mięśnia sercowego czy choroby zastawkowe, a także z procesami degeneracyjnymi związanymi z wiekiem (np. choroba Leva, choroba Lenegre’a). LBBB jest rzadko spotykany u osób z prawidłową anatomią serca i zwykle wskazuje na poważne uszkodzenie układu przewodzącego, co wiąże się z gorszym rokowaniem.
amyloidoza, blok gałęzi przedsionkowo-komorowych, blok lewej gałęzi pęczka Hisa, blok prawej gałęzi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, choroba Lenegre’a, choroba Leva, choroba wieńcowa, hiperkaliemia, kardiomiopatia, kardiomiopatia rozstrzeniowa, kardiomiopatia stresowa, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, niescalenie lewej komory, pęczek Hisa, przeszczep serca, przewlekła choroba płuc, przezcewnikowa wymiana zastawki aortalnej, rozkojarzenie przedsionkowo-komorowe, rytm serca, sarkoidoza, serce płucne, stenoza aortalna, tetralogia Fallota, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wrodzona wada serca, zapalenie mięśnia sercowego, zator płucny, zawał mięśnia sercowego, zawał STEMI, zespół Brugadów - Leksykon substancji czynnych
Moksonidyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Moksonidyna, stosowana w terapii nadciśnienia, może być związana z występowaniem bloków przedsionkowo-komorowych (AV) o różnym stopniu nasilenia, co wymaga ostrożności u pacjentów z predyspozycją do tych zaburzeń przewodzenia. U chorych z blokiem AV I° konieczne jest monitorowanie ryzyka bradykardii, natomiast lek jest przeciwwskazany w wyższych stopniach bloku. Szczególną ostrożność zaleca się także u pacjentów z ciężką niewydolnością wieńcową i niestabilną dławicą piersiową ze względu na ograniczone dane kliniczne. Ponadto, ze względu na głównie nerkowy sposób eliminacji moksonidyny, dawkowanie powinno być dostosowane do stopnia niewydolności nerek: przy GFR 30–60 ml/min dawka początkowa wynosi 0,2 mg/dobę z maksymalną 0,4 mg/dobę, a przy GFR <30 ml/min dawka początkowa to 0,2 mg/dobę z maksymalną 0,3 mg/dobę. Zwiększanie dawki powinno być ostrożne i uzasadnione klinicznie.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, ciśnienie tętnicze, efekt z odbicia, leczenie skojarzone, moksonidyna, nadciśnienie z odbicia, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wieńcowa, pacjent geriatryczny, układ sercowo-naczyniowy, wskaźnik filtracji kłębuszkowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trelema 10 mg/ml
Lakozamid w postaci syropu (10 mg/ml) stosowany jako lek wspomagający w terapii padaczki wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN) takie jak zawroty głowy (≥10%), bóle głowy, nudności oraz podwójne widzenie. Działania te mają zazwyczaj łagodne do umiarkowanego nasilenie i często ustępują z czasem lub po redukcji dawki. W badaniach klinicznych 12,2% pacjentów przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych, najczęściej z powodu zawrotów głowy. U pacjentów z uogólnioną padaczką idiopatyczną z napadami toniczno-klonicznymi pierwotnie uogólnionymi (PGTCS) obserwowano dodatkowo padaczkę miokloniczną (2,5%) i ataksję (3,3%), a wskaźnik przerwania terapii wynosił 9,1%. Lakozamid może powodować zależne od dawki wydłużenie odstępu PR, co niesie ryzyko bloku przedsionkowo-komorowego, omdleń i bradykardii, szczególnie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego. Nieprawidłowości w testach czynności wątroby (ALT ≥3x GGN) wystąpiły u 0,7% pacjentów, a zgłaszano także rzadkie, ale poważne reakcje nadwrażliwości wielonarządowej (DRESS).
agranulocytoza, astenia, ataksja, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból głowy, bolesne skurcze mięśni, bradykardia, depresja, drażliwość, drżenie, dyzartria, hipestezja, lakozamid, letarg, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie przedsionków, myśli samobójcze, napad miokloniczny, nieprawidłowe wyniki czynności wątroby, niestrawność, nietypowe zachowanie, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omdlenie, osłabienie apetytu, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, przewód pokarmowy, senność, stan splątania, suchość w ustach, świąd, szumy uszne, upadek, wielonarządowa reakcja nadwrażliwości, wymioty, wysypka, wysypka polekowa z eozynofilią, wzdęcia, zaburzenia pamięci, zaburzenia poznawcze, zaburzenia równowagi, zapalenie gardła, zapalenie nosogardła, zaparcie, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – INZOLFI 0,25 mg
Fingolimod w dawce 0,25 mg (INZOLFI) stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają ścisłego monitorowania. Najczęstsze objawy to ból głowy (24,5%), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (15,2%), biegunka (12,6%), kaszel (12,3%) oraz grypa (11,4%). Terapia zwiększa podatność na zakażenia, w tym oportunistyczne, takie jak zakażenia herpeswirusami, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych czy PML wywołane wirusem JC, które mogą być śmiertelne. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zakażeń HPV i rozwój nowotworów zależnych od HPV, co uzasadnia rozważenie szczepienia przeciw HPV oraz regularne badania przesiewowe, w tym cytologię szyjki macicy. Ponadto, terapia wiąże się z ryzykiem bradykardii (spadek HR o 12-13 uderzeń/min przy dawce 0,5 mg) i bloków przedsionkowo-komorowych, zwłaszcza w pierwszych 6 godzinach po podaniu pierwszej dawki, co wymaga monitorowania kardiologicznego. Wzrost ciśnienia tętniczego o około 3 mmHg skurczowego i 1 mmHg rozkurczowego obserwowany jest od około miesiąca terapii.
aminotransferaza alaninowa, atypowe mykobakterie, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, blok przedsionkowo-komorowy drugiego stopnia, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, chłoniak, chłoniak nieziarniczy, chłoniak skórny z limfocytów T, chłoniak z komórek T, cukrzyca, depresja, drgawki, enzymy wątrobowe, fingolimod, kryptokoki, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, lęk, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, migrena, nadciśnienie, natężona objętość wydechowa, obrzęk plamki, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, pełny blok przedsionkowo-komorowy, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, stan padaczkowy, stwardnienie rozsiane, udar niedokrwienny i krwotoczny, wirus JC, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, zakażenie HPV, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zdolność dyfuzyjna płuc dla tlenku węgla, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fingolimod Alvogen 0,5 mg
Fingolimod Alvogen w dawce 0,5 mg, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, charakteryzuje się specyficznym profilem bezpieczeństwa, wymagającym ścisłego monitorowania pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane obejmują ból głowy (24,5%), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (15,2%), biegunkę (12,6%), kaszel (12,3%) oraz infekcje, w tym zakażenia dolnych dróg oddechowych i herpeswirusami. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zakażeń oportunistycznych, takich jak PML wywołane przez wirusa JC, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych oraz atypowe mykobakteriozy. Obrzęk plamki występuje u 0,5% pacjentów, głównie w ciągu pierwszych 3-4 miesięcy terapii, z wyższym ryzykiem u osób z zapaleniem błony naczyniowej oka i cukrzycą. Początkowo obserwuje się spowolnienie czynności serca, ze średnim spadkiem częstości akcji serca o 12-13 uderzeń/min w ciągu 6 godzin od rozpoczęcia leczenia, a także blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia u 4,7% pacjentów.
aminotransferaza alaninowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból głowy, bradykardia, chłoniak, czerniak złośliwy, enzymy wątrobowe, herpeswirus, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, łupież pstry, łysienie, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, natężona objętość wydechowa, obrzęk obwodowy, obrzęk plamki, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, stwardnienie rozsiane, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, wyprysk, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zawroty głowy, zdolność dyfuzyjna płuc dla tlenku węgla, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii - Leksykon substancji czynnych
Nebiwolol – Działania niepożądane
Nebiwolol, selektywny antagonista receptorów beta-1 adrenergicznych, jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz przewlekłej niewydolności serca. Profil działań niepożądanych różni się w zależności od wskazania, jednak większość objawów ma charakter łagodny do umiarkowanego. W terapii nadciśnienia najczęściej obserwuje się bóle głowy, zawroty głowy, parestezje, zmęczenie oraz obrzęki, z częstością ≥1/100 do <1/10. Inne działania niepożądane obejmują bradykardię, niedociśnienie tętnicze, duszność (≥1/100 do <1/10), skurcz oskrzeli (≥1/1000 do <1/100), a także reakcje skórne takie jak świąd i wysypka rumieniowa. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko bradykardii, bloków przedsionkowo-komorowych oraz nasilenia chromania przestankowego, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu krążenia i naczyń obwodowych. U pacjentów z chorobami obturacyjnymi dróg oddechowych nebiwolol, mimo kardioselektywności, może wywołać skurcz oskrzeli, co wymaga ostrożności.
antagonista receptorów beta-adrenergicznych, astma oskrzelowa, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból głowy, bradykardia, chromanie przestankowe, duszność, dysfagia, impotencja, kardioselektywność, koszmar senny, łuszczyca, nadciśnienie tętnicze, nebiwolol, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, niewydolność serca, nudność, objaw Raynauda, obrzęk kończyn dolnych, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, omam, omdlenie, parestezja, POChP, pokrzywka, przewlekła niewydolność serca, psychoza, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, splątanie, świąd, wymioty, wysypka rumieniowa, wzdęcie, zaburzenie widzenia, zaparcie, zawrót głowy, zespół oczno-śluzówkowo-skórny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Seizpat 50 mg
Lakozamid, stosowany w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg w preparacie Seizpat, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia, bóle głowy, nudności oraz podwójne widzenie, zwykle o łagodnym do umiarkowanego nasileniu, z tendencją do zmniejszania się w czasie terapii. Istotnym aspektem jest zależne od dawki wydłużenie odstępu PR, co może prowadzić do bloku przedsionkowo-komorowego, bradykardii i omdleń. W badaniach klinicznych odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosił 12,2% w grupie leczonej lakozamidem, w porównaniu do 1,6% w grupie placebo, z zawrotami głowy jako najczęstszą przyczyną. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, choć u najmłodszych (poniżej 2 lat) brak jest wystarczających danych do rekomendacji stosowania.
agranulocytoza, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból głowy, bradykardia, dawka nasycająca, dyskineza, dyzartria, lakozamid, leczenie przeciwpadaczkowe, migotanie przedsionków, napad miokloniczny, napad toniczno-kloniczny, nudności, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, odstęp PR, omdlenie, padaczka miokloniczna, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, senność, szum uszny, tachyarytmia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, trzepotanie przedsionków, wielonarządowa reakcja nadwrażliwości, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie psychotyczne, zapalenie nosogardła, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nebicard 10 mg
Nebiwolol (Nebicard 10 mg) wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych w zależności od wskazania terapeutycznego – nadciśnienia tętniczego lub przewlekłej niewydolności serca. W populacji z nadciśnieniem najczęściej obserwuje się bóle głowy, zawroty głowy, zmęczenie oraz zaburzenia sercowo-naczyniowe takie jak bradykardia, niedociśnienie tętnicze i blok przedsionkowo-komorowy. Rzadziej występują objawy ze strony układu oddechowego (np. skurcz oskrzeli), pokarmowego (nudności, zaparcia), skóry (wysypki, świąd) oraz zaburzenia psychiczne (koszmary senne, depresja). W przypadku przewlekłej niewydolności serca, na podstawie badania klinicznego obejmującego 1067 pacjentów leczonych nebiwololem, najczęstszymi działaniami niepożądanymi były bradykardia (około 11%), zawroty głowy (około 11%) oraz nasilenie objawów niewydolności serca (5,8%). Inne istotne działania to niedociśnienie ortostatyczne (2,1%), blok przedsionkowo-komorowy I stopnia (1,4%) oraz obrzęk kończyn dolnych (1,0%).
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból głowy, bradykardia, chromanie przestankowe, działania niepożądane leku, koszmary senne, łuszczyca, nadciśnienie tętnicze, Nebicard, nebiwolol, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, objaw Raynauda, obrzęk kończyn dolnych, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, przewlekła niewydolność serca, skurcz oskrzeli, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, zespół oczno-śluzówkowo-skórny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lackepila 100 mg
Lakozamid, substancja czynna leku Lackepila, stosowana w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg oraz 200 mg w terapii napadów częściowych padaczki, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (zawroty głowy, ból głowy) oraz przewodu pokarmowego. W badaniach klinicznych z udziałem 1308 pacjentów, 61,9% leczonych lakozamidem doświadczyło co najmniej jednego działania niepożądanego, w porównaniu do 35,2% w grupie placebo. Działania te miały najczęściej nasilenie łagodne do umiarkowanego i wykazywały tendencję do zmniejszania się w czasie terapii. Odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wyniósł 12,2% dla lakozamidu, głównie z powodu zawrotów głowy. W porównaniu z karbamazepiną o kontrolowanym uwalnianiu, lakozamid charakteryzował się niższym odsetkiem przerwania terapii (10,6% vs 15,6%).
agranulocytoza, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból głowy, bradykardia, częściowy napad padaczkowy, depresja, drżenie, dyzartria, hipestezja, karbamazepina o kontrolowanym uwalnianiu, lakozamid, lek przeciwpadaczkowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie przedsionków, nieprawidłowy wynik badania czynności wątroby, niewyraźne widzenie, nudność, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omdlenie, osłabienie, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, skurcz mięśni, stan splątania, suchość w jamie ustnej, świąd, szum uszny, upadek, wielonarządowa reakcja nadwrażliwości, wydłużenie odstępu PR, wymioty, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie pamięci, zaburzenie poznawcze, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie równowagi, zaparcie, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ivineb 5 mg
Lek Ivineb (nebiwolol) w dawce 5 mg, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego oraz przewlekłej niewydolności serca, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, różniący się w zależności od wskazania. W nadciśnieniu tętniczym najczęściej obserwuje się bradykardię, zawroty głowy, bóle głowy, zmęczenie oraz objawy ze strony układu pokarmowego i skóry. W badaniu klinicznym u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca (n=1067) działania niepożądane związane z leczeniem wystąpiły u 42,1% leczonych nebiwololem, w porównaniu do 31,5% w grupie placebo (n=1061). Najczęstsze objawy to bradykardia (~11%) i zawroty głowy (~11%), a także nasilenie niewydolności serca (5,8%), ortostatyczne niedociśnienie tętnicze (2,1%), blok przedsionkowo-komorowy I stopnia (1,4%) oraz obrzęki kończyn dolnych (1,0%). Ze względu na mechanizm działania na receptory beta-adrenergiczne, konieczne jest monitorowanie rytmu serca i przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami rytmu i niewydolnością serca.
astma, badanie EKG, beta-adrenolityk, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból głowy, bradykardia, chromanie przestankowe, duszność, impotencja, koszmar senny, łuszczyca, nadciśnienie tętnicze, nebiwolol, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, niewydolność serca, nudność, objaw Raynauda, obrzęk kończyn dolnych, obrzęk naczynioruchowy, obturacyjna choroba płuc, omdlenie, ortostatyczne niedociśnienie tętnicze, parestezja, przewlekła niewydolność serca, receptor beta-adrenergiczny, selektywny beta-adrenolityk, skurcz oskrzeli, świąd, tabletka 5 mg, wymioty, wysypka rumieniowa, wzdęcie, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zaparcie, zawrót głowy, zespół oczno-śluzówkowo-skórny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lacosamide Intas 100 mg
Lakozamid, stosowany w leczeniu napadów padaczkowych, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się częstością działań niepożądanych u 61,9% pacjentów w badaniach klinicznych (w porównaniu do 35,2% w grupie placebo). Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia, bóle głowy, nudności oraz podwójne widzenie, zwykle o łagodnym do umiarkowanego nasileniu i zależne od dawki. Lakozamid powoduje wydłużenie odstępu PR w EKG, co może prowadzić do bloku przedsionkowo-komorowego, omdleń i bradykardii, szczególnie u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami przewodnictwa. W badaniach klinicznych odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wyniósł 12,2% dla lakozamidu i 1,6% dla placebo, a w monoterapii 10,6% dla lakozamidu i 15,6% dla karbamazepiny CR. U dzieci (4-16 lat) i osób starszych (≥65 lat) profil działań niepożądanych jest podobny, choć u seniorów częściej obserwuje się upadki, biegunkę, drżenia oraz blok P-K pierwszego stopnia (4,8%). Zgłaszano także rzadkie, ale poważne reakcje nadwrażliwości, takie jak zespół DRESS, wymagające natychmiastowego przerwania leczenia.
agranulocytoza, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból głowy, bolesny skurcz mięśni, bradykardia, dawka nasycająca, drgawki, drżenie, dyzartria, hipestezja, lakozamid, lek przeciwpadaczkowy, letarg, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na lek, napad padaczkowy, niestrawność, niewyraźne widzenie, nudności, oczopląs, omdlenie, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, parestezja, podwójne widzenie, przewód pokarmowy, senność, szumy uszne, trzepotanie przedsionków, upadek, wielonarządowa reakcja nadwrażliwości, wydłużenie odstępu PR, wymioty, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia pamięci, zaburzenia poznawcze, zaburzenia równowagi, zaburzenia zachowania, zaparcie, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszony apetyt - Leksykon leków
Działania niepożądane – Iwabradyna Synthon 5 mg
Iwabradyna Synthon (chlorowodorek iwabradyny) w dawce 5 mg wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych ściśle powiązany z mechanizmem blokowania kanałów f węzła zatokowego. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zaburzenia widzenia (14,5%) manifestujące się jako przemijające fosfeny, wrażenie silnego światła, aureole, efekt stroboskopowy lub kalejdoskopowy oraz zwielokrotnione obrazy, które zwykle pojawiają się w ciągu pierwszych dwóch miesięcy terapii i ustępują w trakcie leczenia u 77,5% pacjentów. Bradykardia występuje u 3,3% pacjentów, z ciężką bradykardią (≤40 uderzeń/min) u 0,5%, szczególnie w pierwszych 2-3 miesiącach terapii, co wymaga monitorowania, zwłaszcza u osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego i stosujących inne leki zwalniające rytm serca. Ponadto, iwabradyna zwiększa ryzyko migotania przedsionków (4,86% vs. 4,08% w grupie kontrolnej; HR 1,26, 95% CI [1,15-1,39]) oraz epizodów przemijającego nadciśnienia tętniczego (7,1% vs. 6,1% placebo), które nie wpływają na skuteczność leczenia.
blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, ciężka bradykardia, diplopia, duszność, ekstrasystolia komorowa, ekstrasystolia nadkomorowa, eozynofilia, farmakoterapia, fosfeny, hiperkreatynemia, hiperurykemia, hipotensja, kurcze mięśniowe, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie widzenia, zawroty błędnikowe, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fingolimod Richter 0,5 mg
Profil bezpieczeństwa fingolimodu w dawce 0,5 mg, stosowanego w terapii stwardnienia rozsianego, został określony na podstawie badań klinicznych FREEDOMS, FREEDOMS II oraz danych po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują infekcje (np. grypa i zapalenie zatok bardzo często, zapalenie oskrzeli często), zaburzenia hematologiczne (limfopenia i leukopenia często), zaburzenia sercowo-naczyniowe (bradykardia i blok przedsionkowo-komorowy często), a także podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, GGT, AST bardzo często). Obrzęk plamki wystąpił u 0,5% pacjentów, a spowolnienie akcji serca po pierwszej dawce było średnio o 12-13 uderzeń na minutę. Zgłaszano również rzadkie, ale poważne zakażenia oportunistyczne, w tym PML i zakażenia kryptokokowe, a także przypadki nowotworów, takich jak rak podstawnokomórkowy (często) i chłoniaki (częstość nieznana). Wzrost ciśnienia tętniczego o około 3 mmHg skurczowego i 1 mmHg rozkurczowego obserwowano po miesiącu terapii, utrzymujący się podczas leczenia.
atypowe mykobakterie, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy drugiego stopnia, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, chłoniak nieziarniczy, chłoniak skórny z limfocytów T, chłoniak z komórek B, czerniak złośliwy, fingolimod, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, mięsak Kaposiego, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, stan padaczkowy, stwardnienie rozsiane, udar krwotoczny, udar niedokrwienny, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, zakażenie herpeswirusami, zakażenie kryptokokowe, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zarostowa choroba tętnic obwodowych, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lacosamide Intas 50 mg
Lakozamid, stosowany jako lek wspomagający w terapii napadów częściowych u pacjentów z padaczką, wykazuje istotny profil działań niepożądanych, które wystąpiły u 61,9% leczonych w porównaniu do 35,2% w grupie placebo. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia, bóle głowy, nudności oraz podwójne widzenie, z przewagą łagodnego do umiarkowanego nasilenia i tendencją do zmniejszania się częstości i ciężkości objawów OUN i przewodu pokarmowego w czasie. Lakozamid powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępu PR, co może prowadzić do bloków przedsionkowo-komorowych, omdleń i bradykardii, choć blok P-K I stopnia występował rzadko (0,5% przy dawce 600 mg). W badaniach porównawczych z karbamazepiną CR, przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych było mniej częste przy lakozamidzie (10,6% vs 15,6%). U dzieci i osób starszych profil działań niepożądanych jest podobny, choć u seniorów częściej obserwowano upadki, biegunkę, drżenia oraz blok P-K I stopnia (4,8%).
agranulocytoza, bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, drgawka, dyspepsja, dyzartria, euforia, karbamazepina, lakozamid, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie przedsionków, myśli samobójcze, napad częściowy, nieprawidłowy wynik badania wątroby, oczopląs, omdlenie, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, podwójne widzenie, podwyższone AlAT, skurcz mięśni, trzepotanie przedsionków, wielonarządowa reakcja nadwrażliwości, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie psychotyczne, zawroty głowy błędnikowe, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sympramol 50 mg
Lek Sympramol zawierający dichlorowodorek opipramolu w dawce 50 mg w postaci tabletek drażowanych posiada liczne bezwzględne przeciwwskazania, które należy dokładnie rozważyć przed rozpoczęciem terapii. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze (laktoza jednowodna 48 mg, sacharoza 81,3 mg, benzoesan sodu 0,100 mg), ostre zatrucia (alkohol, leki nasenne, przeciwbólowe, psychotropowe), ostre zatrzymanie moczu, rozrost gruczołu krokowego z zaleganiem moczu, ostre delirium, nieleczoną jaskrę z wąskim kątem przesączania, niedrożność jelita porażenną oraz poważne zaburzenia przewodzenia sercowego (blok przedsionkowo-komorowy wyższego stopnia, rozproszone nadkomorowe i komorowe zaburzenia przewodzenia). Ponadto, stosowanie opipramolu jest bezwzględnie przeciwwskazane w połączeniu z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, który może mieć przebieg śmiertelny.
arytmia komorowa, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ciśnienie wewnątrzgałkowe, delirium, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dichlorowodorek opipramolu, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, działanie antycholinergiczne, działanie sedatywne, hipertermia, inhibitory MAO, jaskra z wąskim kątem, laktoza jednowodna, lek psychotropowy, nadkomorowe zaburzenia przewodzenia, niedobór laktazy, niestabilność autonomiczna, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, ostre zatrucie, ostre zatrzymanie moczu, ostry napad jaskry, perystaltyka jelit, porażenna niedrożność jelit, rozrost gruczołu krokowego, SSRI, substancje pomocnicze, zaburzenia psychiczne, zaleganie moczu, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Physiotens 0,2 0,2 mg
Moksonidyna, substancja czynna leku Physiotens 0,2 mg, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze preparatu. Ze względu na jej wpływ na układ sercowo-naczyniowy, nie należy stosować jej u chorych z zespołem chorego węzła zatokowego, bradykardią z tętnem spoczynkowym poniżej 50 uderzeń/min, a także przy blokach przedsionkowo-komorowych II° i III°. Ponadto, niewydolność serca stanowi bezwzględne przeciwwskazanie, gdyż moksonidyna może obniżać kurczliwość mięśnia sercowego i pojemność minutową, co może pogorszyć stan kliniczny pacjenta.
Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna ocena kliniczna, w tym szczegółowy wywiad alergologiczny, EKG spoczynkowe z oceną rytmu i przewodzenia oraz wykluczenie niewydolności serca za pomocą badania klinicznego, echokardiografii i oznaczenia NT-proBNP. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami przewodzenia (blok I°), bradykardią graniczną (50-55 uderzeń/min) oraz upośledzoną funkcją nerek, ze względu na eliminację leku przez nerki. W przypadku stwierdzenia przeciwwskazań, zaleca się rezygnację z moksonidyny i zastosowanie alternatywnych metod leczenia nadciśnienia tętniczego.
badanie obrazowe, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, dysfunkcja węzła zatokowego, echokardiografia, EKG spoczynkowe, kurczliwość mięśnia sercowego, moksonidyna, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, NT-proBNP, pauza zatokowa, pojemność minutowa serca, reakcja anafilaktyczna, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lacosamide Teva 200 mg
Lakozamid (Lacosamide Teva) jest lekiem przeciwpadaczkowym o dobrze udokumentowanym profilu bezpieczeństwa, stosowanym zarówno u dorosłych, jak i dzieci. W badaniach klinicznych ponad 60% pacjentów leczonych lakozamidem doświadczyło co najmniej jednego działania niepożądanego, najczęściej ośrodkowego pochodzenia zawrotów głowy, bólów głowy, nudności oraz podwójnego widzenia, z nasileniem od łagodnego do umiarkowanego. Działania niepożądane ze strony OUN i przewodu pokarmowego mają tendencję do zmniejszania się w czasie terapii. Istotnym aspektem jest zależne od dawki wydłużenie odstępu PR w EKG, które może prowadzić do bloku przedsionkowo-komorowego (w badaniach klinicznych blok I stopnia występował u 0,7% pacjentów przy dawce 200 mg), a także rzadkich, ale poważnych arytmii, takich jak migotanie przedsionków czy tachyarytmia komorowa. Ponadto, lakozamid może wywoływać liczne działania niepożądane ze strony układu nerwowego (ataksy, zaburzenia pamięci, senność), psychiczne (depresja, stany splątania, myśli samobójcze), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym zespół DRESS i zespół Stevensa-Johnsona. U dzieci profil bezpieczeństwa jest podobny, z częstszym występowaniem senności (≥1/10) oraz dodatkowymi objawami jak gorączka i nietypowe zachowanie. U osób starszych (≥65 lat) obserwuje się wyższe ryzyko upadków, biegunek, drżeń oraz bloku przedsionkowo-komorowego I stopnia (4,8% vs 1,6% u młodszych). Przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych występuje u 12,2% pacjentów leczonych lakozamidem, głównie z powodu zawrotów głowy.
agranulocytoza, ataksja, bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból głowy, bradykardia, depresja, drżenie, gorączka, karbamazepina, lakozamid, lek przeciwpadaczkowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie przedsionków, napad miokloniczny, nudności, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omdlenie, osłabienie apetytu, padaczka idiopatyczna, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, senność, tachyarytmia komorowa, trzepotanie przedsionków, zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenie pamięci, zaburzenie równowagi, zapalenie gardła, zapalenie nosogardła, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lacosamide Zentiva 50 mg
Lakozamid, stosowany w terapii padaczki, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których ponad 60% pacjentów doświadcza co najmniej jednego. Najczęstsze objawy (≥10%) to zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia, bóle głowy, nudności oraz podwójne widzenie, zwykle o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, z tendencją do zmniejszania się w czasie terapii. Istotne jest monitorowanie wydłużenia odstępu PR w EKG, które koreluje z omdleniami i blokiem przedsionkowo-komorowym, występującym u 0,7% pacjentów przy dawce 200 mg, 0,5% przy 600 mg oraz 4,8% u osób ≥65 lat. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują także ataksję, zaburzenia pamięci, senność i drżenia, a ze strony układu pokarmowego – nudności, wymioty, zaparcia i biegunkę. W grupie pediatrycznej senność występuje częściej (≥1/10) niż u dorosłych (≥1/100 do <1/10). Przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych jest istotnie wyższe u pacjentów leczonych lakozamidem (12,2%) w porównaniu do placebo (1,6%), a u osób starszych sięga 21,0%.
agranulocytoza, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból głowy, bradykardia, czynność wątroby, dyskineza, dyzartria, hipestezja, lakozamid, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie przedsionków, myśli samobójcze, napad miokloniczny, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, odstęp PR, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, parestezja, podwójne widzenie, próba samobójcza, przewód pokarmowy, stan splątania, tachyarytmia komorowa, trzepotanie przedsionków, wielonarządowa reakcja nadwrażliwości, zaburzenia poznawcze, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia równowagi, zapalenie nosogardła, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Blok serca – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Blok serca, zwłaszcza w postaci zaawansowanej (III stopnia), znacząco pogarsza rokowanie pacjentów, a przeżywalność po implantacji rozrusznika wynosi odpowiednio 85%, 68%, 52% i 21% po 1, 3, 5 i 10 latach w przypadku izolowanego bloku, natomiast u pacjentów z chorobami współistniejącymi jest istotnie niższa (72%, 50%, 31%, 11%; p=0,006). Niezależne czynniki zwiększające śmiertelność to zastoinowa niewydolność serca, POChP, wiek, omdlenia, cukrzyca insulinozależna oraz płeć męska. Całkowity blok serca w przebiegu zapalenia mięśnia sercowego indukowanego inhibitorami punktów kontrolnych układu immunologicznego (ICI) wiąże się z wysokim ryzykiem śmiertelności (0,74 zgonu/100 osobodni vs. 0,09 bez CHB; frakcja przypisywalna 86,5% w ciągu 180 dni). Parametry EKG i poziom troponiny są pomocne w identyfikacji pacjentów z wysokim ryzykiem rozwoju CHB.
badanie PET, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy drugiego stopnia, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, blok przedsionkowo-komorowy trzeciego stopnia, blok przedsionkowo-komorowy wysokiego stopnia, blok serca, całkowity blok serca, choroba naczyń obwodowych, choroby sercowo-naczyniowe, cukrzyca insulinozależna, dysfunkcja lewej komory, elektrokardiogram, funkcja skurczowa, inhibitory punktów kontrolnych układu immunologicznego, kardiomegalia, kardiomiopatia, migotanie przedsionków, niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rozrusznik serca, sarkoidoza, sarkoidoza serca, stenoza aortalna, stymulacja serca, terapia immunosupresyjna, troponina, zapalenie mięśnia sercowego, zastoinowa niewydolność serca, zespół bezdechu sennego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fingolimod Aristo 0,5 mg
Fingolimod Aristo w dawce 0,5 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z zespołem niedoboru odporności, ciężkimi aktywnymi i przewlekłymi zakażeniami (w tym zapaleniem wątroby i gruźlicą), aktywnymi złośliwymi nowotworami oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh). Ze względu na wpływ na układ krążenia, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z niedawnym (w ciągu 6 miesięcy) zawałem mięśnia sercowego, niestabilną dławicą piersiową, udarem mózgu lub TIA, zaostrzeniem przewlekłej niewydolności serca wymagającym hospitalizacji, niewydolnością serca klasy III/IV wg NYHA, ciężkimi zaburzeniami rytmu serca wymagającymi leków przeciwarytmicznych klasy Ia lub III, blokiem przedsionkowo-komorowym II stopnia typu Mobitz II lub III stopnia, zespołem chorego węzła zatokowego bez rozrusznika oraz wyjściowym odstępem QTc ≥500 ms. Ponadto, lek jest przeciwwskazany w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji ze względu na ryzyko teratogenności.
aktywne przewlekłe zakażenie, badanie EKG, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, choroba autoimmunologiczna, choroba niedokrwienna serca, ciężkie aktywne zakażenie, dysfunkcja wątroby, działanie immunomodulacyjne, działanie teratogenne, enzym wątrobowy, gruźlica, klasyfikacja Child-Pugh, klasyfikacja NYHA, leczenie immunosupresyjne, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, nadwrażliwość na substancję czynną, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, odstęp QTc, okres półtrwania leku, przejściowy atak niedokrwienny, przewlekła niewydolność serca, reakcja anafilaktyczna, udar mózgu, wada wrodzona, wydłużony odstęp QT, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zakażenie oportunistyczne, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół niedoboru odporności, złośliwa choroba nowotworowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Physiotens 0,4
Moksonidyna (Physiotens 0,4 mg) wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zwłaszcza z blokiem I° – konieczne jest monitorowanie ryzyka bradykardii, natomiast u pacjentów z blokiem II° i wyższym lek jest przeciwwskazany. U osób z ciężką niewydolnością wieńcową i niestabilną dławicą piersiową zaleca się ścisły monitoring hemodynamiczny i regularne kontrole kliniczne. Ze względu na głównie nerkowy sposób eliminacji moksonidyny, dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek powinno być ostrożne: terapia rozpoczynana jest od 0,2 mg/dobę, z maksymalnym zwiększeniem do 0,4 mg/dobę przy GFR 30–60 ml/min oraz do 0,3 mg/dobę przy GFR < 30 ml/min. W przypadku jednoczesnego stosowania z β-adrenolitykami, odstawianie powinno odbywać się najpierw β-adrenolityku, a po kilku dniach moksonidyny, aby uniknąć efektu z odbicia. Nagłe odstawienie moksonidyny nie jest zalecane – dawkę należy redukować stopniowo przez około 2 tygodnie, aby zapobiec wahaniom ciśnienia tętniczego.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, ciężka niewydolność nerek, efekt z odbicia, moksonidyna, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wieńcowa, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, umiarkowana niewydolność nerek, wahania ciśnienia, zaburzenia wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nebicard 5 mg
Nebicard, zawierający nebiwolol, jest selektywnym beta-adrenolitykiem stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz przewlekłej niewydolności serca. W terapii nadciśnienia działania niepożądane mają zazwyczaj łagodny do umiarkowanego stopień nasilenia i obejmują m.in. bradykardię, zawroty głowy, bóle głowy, zmęczenie, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, nudności, biegunka) oraz objawy skórne (świąd, wysypka). Rzadziej obserwuje się obrzęk naczynioruchowy, depresję, chromanie przestankowe czy skurcz oskrzeli. Dodatkowo, beta-adrenolityki, w tym nebiwolol, mogą powodować zmniejszenie wydzielania łez, co jest istotne u pacjentów z suchością oczu. Warto również monitorować potencjalne zaburzenia neuropsychiatryczne (omamy, psychozy) oraz objawy naczyniowe, takie jak objaw Raynauda czy oziębienie kończyn.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, chromanie przestankowe, impotencja, koszmar senny, łuszczyca, nadciśnienie tętnicze, Nebicard, nebiwolol, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, przewlekła niewydolność serca, selektywny beta-adrenolityk, skurcz oskrzeli, suchość oczu, zaburzenie naczyniowe, zaburzenie neuropsychiatryczne, zaburzenie okulistyczne, zaburzenie układu immunologicznego, zespół oczno-śluzówkowo-skórny