zwężenie tętnicy nerkowej
Zwężenie tętnicy nerkowej (ZTN) to patologiczne zmniejszenie światła naczynia doprowadzającego krew do nerki. Najczęstszą przyczyną ZTN (ok. 90% przypadków) jest miażdżyca, szczególnie u pacjentów powyżej 50. roku życia, z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego. Drugą istotną przyczyną jest dysplazja włóknisto-mięśniowa, występująca głównie u młodszych kobiet.
Klinicznie ZTN może manifestować się jako nadciśnienie tętnicze oporne na leczenie, pogorszenie funkcji nerek po włączeniu inhibitorów ACE lub sartanów, niewydolność nerek o niejasnej etiologii lub nawracający obrzęk płuc. Charakterystyczne jest nagłe wystąpienie nadciśnienia u osób przed 30. lub po 55. roku życia oraz obecność szmeru naczyniowego nad jamą brzuszną.
Diagnostyka ZTN obejmuje badania obrazowe: ultrasonografię dopplerowską, angiografię tomografii komputerowej, angiografię rezonansu magnetycznego oraz klasyczną angiografię, która pozostaje złotym standardem. W leczeniu stosuje się rewaskularyzację (angioplastykę z implantacją stentu) oraz farmakoterapię nadciśnienia i chorób współistniejących.
Leczenie interwencyjne ZTN jest zalecane w przypadku nadciśnienia opornego, nawracającego obrzęku płuc, postępującej niewydolności nerek oraz u pacjentów z jednostronnym zwężeniem i zachowaną funkcją nerek. Decyzja o rewaskularyzacji powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem korzyści i ryzyka procedury.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dironorm
Dironorm, zawierający lizynopryl (inhibitor ACE) i amlodypinę (antagonista wapnia), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ryzykiem niedociśnienia tętniczego, zwłaszcza przy zmniejszonej objętości wewnątrznaczyniowej (np. leczenie diuretykami, dializa, biegunka) oraz u chorych z niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca czy chorobami naczyniowo-mózgowymi. U pacjentów z klirensem kreatyniny <80 ml/min dawkowanie lizynoprylu należy indywidualizować, a czynność nerek i stężenie potasu monitorować regularnie. Niedociśnienie tętnicze, jeśli wystąpi, wymaga ułożenia pacjenta na plecach i ewentualnego dożylnego podania soli fizjologicznej. Leczenie lizynoprylem nie powinno być rozpoczynane u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego i ciśnieniem skurczowym ≤100 mm Hg lub we wstrząsie kardiogennym. W trakcie terapii należy monitorować ryzyko obrzęku naczynioruchowego, zwłaszcza u pacjentów rasy czarnej oraz przy jednoczesnym stosowaniu sakubitrylu z walsartanem, racekadotrylu, inhibitorów mTOR lub wildagliptyny. U pacjentów dializowanych z błonami o dużej przepuszczalności (np. AN 69) mogą wystąpić reakcje rzekomoanafilaktyczne, co wymaga rozważenia zmiany metody dializy lub terapii przeciwnadciśnieniowej.
allopurynol, antagonista receptora angiotensyny II, choroba naczyniowo-mózgowa, choroba niedokrwienna serca, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomiopatia przerostowa, kolagenoza naczyń, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostry zawał mięśnia sercowego, piorunująca martwica wątroby, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl z walsartanem, terapia immunosupresyjna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca, żółtaczka zastoinowa, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Olmita 20 mg + 5 mg
Leczenie preparatem Olmita, zawierającym olmesartan medoksomil i amlodypinę, jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, w drugim i trzecim trymestrze ciąży, przy ciężkiej niewydolności wątroby oraz niedrożności dróg żółciowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania związane z interakcją z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub z GFR <60 ml/min/1,73 m², ze względu na ryzyko hiperkaliemii, niedociśnienia i pogorszenia funkcji nerek. Amlodypina jest przeciwwskazana w stanach takich jak ciężkie niedociśnienie, wstrząs (w tym kardiogenny), zwężenie drogi odpływu z lewej komory oraz niestabilna hemodynamicznie niewydolność serca po zawale.
aliskiren, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista wapnia, blok przedsionkowo-komorowy, cukrzyca, hiperkaliemia, hipowolemia, laktoza jednowodna, nadwrażliwość, niedociśnienie, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność serca, niewydolność wątroby, olmesartan medoksomil, ostra niewydolność nerek, pierwotny hiperaldosteronizm, pochodna dihydropirydyny, przesączanie kłębuszkowe, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wstrząs kardiogenny, zawał serca, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Co-Valsacor
Produkt leczniczy Co-Valsacor, zawierający walsartan 160 mg oraz hydrochlorotiazyd 25 mg, wymaga szczegółowego monitorowania gospodarki elektrolitowej, ze względu na ryzyko hiperkaliemii, hipokaliemii, hiponatremii, hipomagnezemii oraz hiperkalcemii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≥ 30 ml/min), niewyrównanym niedoborem sodu, odwodnieniem oraz u osób z ciężką przewlekłą niewydolnością serca, u których stosowanie Co-Valsacoru jest przeciwwskazane. Monitorowanie stężenia potasu, kreatyniny i kwasu moczowego w surowicy jest obligatoryjne, a przed rozpoczęciem terapii należy wyrównać niedobory sodu i objętość krwi krążącej. Produkt nie jest wskazany u pacjentów z jednostronnym lub obustronnym zwężeniem tętnicy nerkowej, pierwotnym hiperaldosteronizmem oraz u kobiet w ciąży lub planujących ciążę.
cholestaza, cukrzyca, diuretyk tiazydowy, dziedziczna nietolerancja galaktozy, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, lek hipoglikemizujący, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie tętnicze, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, przeszczep nerki, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, śpiączka wątrobowa, toczeń rumieniowaty, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Benalapril 10
Benalapril w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niepowikłanym nadciśnieniem tętniczym, zwłaszcza u osób ze zmniejszoną objętością wewnątrznaczyniową (np. stosujących diuretyki, na diecie niskosodowej, dializowanych, z biegunką lub wymiotami). Szczególnie narażeni są pacjenci z ciężką niewydolnością serca, przyjmujący duże dawki diuretyków pętlowych, z hiponatremią lub zaburzeniami czynności nerek. Leczenie powinno być rozpoczynane pod ścisłą kontrolą lekarską z monitorowaniem stanu klinicznego i dostosowaniem dawki enalaprylu oraz diuretyków. U pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub naczyniową mózgu istotne jest unikanie znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego, które może prowadzić do zawału mięśnia sercowego lub incydentu naczyniowo-mózgowego. W przypadku niedociśnienia zaleca się ułożenie pacjenta na plecach, dożylne uzupełnienie objętości fizjologicznym roztworem soli oraz kontynuację terapii po stabilizacji ciśnienia.
choroba naczyniowa mózgu, choroba niedokrwienna serca, dializoterapia, diuretyk pętlowy, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, kreatynina w osoczu, lek moczopędny, mocznik w surowicy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, objawowe niedociśnienie, objętość wewnątrznaczyniowa, potas w osoczu, stężenie kreatyniny, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zastawka dwudzielna, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Candesartan Cilexetil + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed
Produkt leczniczy Candesartan Cilexetil + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby, niewydolnością serca oraz u osób z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy jedynej nerki. Stosowanie tego leku wiąże się z ryzykiem niedociśnienia, hiperkaliemii, hipokaliemii, hiponatremii, hiperkalcemii oraz hipomagnezemii, dlatego konieczne jest regularne monitorowanie elektrolitów, czynności nerek i ciśnienia tętniczego. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ostrej niewydolności nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu, co jest przeciwwskazane u pacjentów z nefropatią cukrzycową. Hydrochlorotiazyd może wywołać rzadkie, ale ciężkie reakcje, takie jak ARDS oraz ostre jaskry zamkniętego kąta, wymagające natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej.
amlodypina, choroba niedokrwienna serca, dna moczanowa, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor ACE, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia przerostowa, miażdżyca naczyń mózgowych, nieczerniakowy rak skóry, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, objętość wewnątrznaczyniowa, pierwotny hiperaldosteronizm, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczność oddechowa, wysięk naczyniówkowy, zaburzenia czynności wątroby, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki serca - Leksykon substancji czynnych
Chinapryl – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Chinapryl, jako inhibitor ACE, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami hemodynamicznymi, takimi jak zwężenie aorty czy drogi odpływu z serca, ze względu na ryzyko niedociśnienia tętniczego, zwłaszcza u osób z obniżoną objętością wewnątrznaczyniową (np. stosujących diuretyki, dializę, z biegunką lub wymiotami). W przypadku wystąpienia objawowego niedociśnienia zaleca się ułożenie pacjenta na plecach i ewentualne podanie dożylne soli fizjologicznej. U chorych z zastoinową niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca lub chorobą naczyń mózgowych leczenie należy rozpoczynać pod ścisłą kontrolą, monitorując ciśnienie tętnicze i czynność nerek, zwłaszcza w pierwszych dwóch tygodniach terapii oraz przy zwiększaniu dawki. Pacjenci z klirensem kreatyniny <60 ml/min wymagają modyfikacji dawki, a u osób z klirensem <10 ml/min stosowanie chinaprylu jest przeciwwskazane. W trakcie terapii należy monitorować stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny, gdyż u 2-4% pacjentów obserwuje się ich przemijające zwiększenie, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków.
adrenalina, agranulocytoza, antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, chinaprylat, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, epinefryna, esteraza C1, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor DPP-IV, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor mTOR, inhibitor obojętnej endopeptydazy, klirens kreatyniny, kolagenoza, lek moczopędny, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, objętość wewnątrznaczyniowa, obrzęk głośni, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, piorunująca martwica wątroby, racekadotryl, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl z walsartanem, skąpomocz, sól fizjologiczna, supresja szpiku kostnego, temsyrolimus, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wildagliptyna, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie aorty, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Valsartan + hydrochlorothiazide Krka
Produkt leczniczy Valsartan + hydrochlorothiazide Krka (80 mg + 12,5 mg) łączy walsartan i hydrochlorotiazyd, co wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko zaburzeń elektrolitowych. Walsartan może powodować hiperkaliemię, dlatego konieczne jest częste monitorowanie stężenia potasu i unikanie jednoczesnego stosowania suplementów potasu, diuretyków oszczędzających potas oraz zamienników soli zawierających potas. Hydrochlorotiazyd natomiast wiąże się z ryzykiem hipokaliemii, hiponatremii, zasadowicy hipochloremicznej, hipomagnezemii oraz hiperkalcemii, co wymaga regularnego oznaczania elektrolitów w surowicy (potas, sód, wapń, magnez, chlorki) oraz obserwacji klinicznej pacjentów, zwłaszcza tych odwodnionych lub z niedoborem sodu. Przed rozpoczęciem terapii należy wyrównać niedobór sodu i/lub objętość krwi krążącej, aby uniknąć objawowego niedociśnienia tętniczego.
antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, cholestaza, diuretyk oszczędzający potas, diuretyk tiazydowy, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, lek hipoglikemiczny, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, skąpomocz, śpiączka wątrobowa, toczeń rumieniowaty układowy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, walsartan, zaburzenie elektrolitowe, zasadowica hipochloremiczna, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Panoprist
Podczas stosowania preparatu Panoprist, zawierającego 4 mg erbuminy peryndoprylu oraz 1,25 mg indapamidu, należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Szczególnie niezalecane jest łączenie Panopristu z litem, antagonistami receptora angiotensyny II lub aliskirenem, gdyż może to prowadzić do niedociśnienia tętniczego, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek. Ponadto, stosowanie peryndoprylu z lekami oszczędzającymi potas, suplementami potasu lub zamiennikami soli kuchennej zawierającymi potas zwiększa ryzyko hiperkaliemii, co może skutkować groźnymi zaburzeniami rytmu serca. Zaleca się regularne monitorowanie morfologii krwi, zwłaszcza w początkowym okresie terapii, ze względu na możliwość wystąpienia neutropenii, agranulocytozy, małopłytkowości oraz niedokrwistości.
agranulocytoza, aliskiren, amiloryd, antagonista receptora angiotensyny II, dysfagia, hiperkaliemia, indapamid, inhibitor konwertazy angiotensyny, lek oszczędzający potas, lit, małopłytkowość, morfologia krwi, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedrożność dróg oddechowych, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność nerek, peryndopryl, podwójna blokada układu RAA, spironolakton, stężenie potasu, suplement potasu, triamteren, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie rytmu serca, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Indix Combi 5 mg + 1,25 mg
Produkt leczniczy Indix Combi, zawierający 5 mg peryndoprylu i 1,25 mg indapamidu, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań wynikających z właściwości obu substancji czynnych oraz ich połączenia. Należą do nich nadwrażliwość na peryndopryl lub inne inhibitory ACE, obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie, drugi i trzeci trymestr ciąży, jednoczesne stosowanie z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub GFR < 60 ml/min/1,73 m², terapia sakubitrylem i walsartanem, oraz ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min). Ponadto, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na indapamid lub pochodne sulfonamidów, encefalopatia wątrobowa, ciężka niewydolność wątroby, hipokaliemia oraz obecność laktozy jednowodnej (148,112 mg/tabletka) u pacjentów z nietolerancją tego cukru. Indix Combi jest również przeciwwskazany u pacjentów poddawanych dializie oraz z nieleczoną niewyrównaną niewydolnością serca.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista wapnia, dializa, diuretyk tiazydopodobny, dysfagia, encefalopatia wątrobowa, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipotonia, indapamid, inhibitor ACE, klasa NYHA, klirens kreatyniny, labetalol, lek hipotensyjny, metody pozaustrojowe, metyldopa, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyrównana niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność nerek, peryndopryl, pochodna sulfonamidowa, reakcja anafilaktoidalna, sakubitryl z walsartanem, trymestr ciąży, wrodzony obrzęk naczynioruchowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Perindopril + Indapamide Krka 4 mg + 1,25 mg
Preparat Perindopril + Indapamide Krka, łączący inhibitor ACE – perindopryl oraz diuretyk tiazydopodobny – indapamid, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań wynikających z farmakologii obu składników. Stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na perindopryl, inne inhibitory ACE lub sulfonamidy, a także u osób z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, dziedzicznym lub idiopatycznym. Leku nie należy stosować w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na teratogenne ryzyko, a także u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), encefalopatią wątrobową, ciężką niewydolnością wątroby oraz przy znacznych obustronnych zwężeniach tętnic nerkowych. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany w skojarzeniu z aliskirenem u chorych z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m² oraz z sakubitrylem i walsartanem (konieczny odstęp 36 godzin). Należy unikać stosowania u pacjentów dializowanych oraz z nieleczoną, niewyrównaną niewydolnością serca.
aliskiren, choroba niedokrwienna serca, dializoterapia, encefalopatia wątrobowa, hipokaliemia, hipotensja, idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy, indapamid, inhibitor ACE, kaliemia, klirens kreatyniny, niewydolność naczyń mózgowych, niewydolność nerek, niewyrównana niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, peryndopryl, pochodna sulfonamidowa, reakcja anafilaktoidalna, sakubitryl z walsartanem, stężenie potasu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zespół toczniopodobny, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Casaro HCT
Casaro HCT, zawierający kandesartan cyleksetyl oraz hydrochlorotiazyd, wymaga szczególnej ostrożności klinicznej ze względu na ryzyko powikłań takich jak niedociśnienie, hiperkaliemia oraz zaburzenia czynności nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, ARB lub aliskirenu. Nie zaleca się podwójnego blokowania układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA), a jeśli jest konieczne, wymaga to ścisłego nadzoru i monitorowania parametrów nerkowych, elektrolitów oraz ciśnienia tętniczego. U pacjentów z nefropatią cukrzycową, obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych, niewydolnością wątroby czy po przeszczepie nerki stosowanie Casaro HCT wymaga szczególnej ostrożności. Hydrochlorotiazyd może powodować zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia, hiperkalcemia, hiponatremia, hipomagnezemia oraz alkaloza hipochloremiczna, a także wpływać na tolerancję glukozy i profil lipidowy. Zalecane jest regularne monitorowanie stężenia elektrolitów, funkcji nerek oraz parametrów metabolicznych.
alkaloza hipochloremiczna, antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, choroba niedokrwienna serca, dna moczanowa, hiperaldosteronizm pierwotny, hipomagnezemia, hormon adrenokortykotropowy, inhibitor ACE, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia przerostowa, lek moczopędny oszczędzający potas, lek moczopędny tiazydowy, lek wazopresyjny, miażdżyca naczyń mózgowych, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, nefropatia cukrzycowa, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie objawowe, nietolerancja galaktozy, ostra niewydolność nerek, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, skąpomocz, śpiączka wątrobowa, stężenie kreatyniny, toczeń rumieniowaty układowy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie tolerancji glukozy, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Valsartan HCT Fair-Med
Preparat Valsartan HCT Fair-Med, zawierający walsartan i hydrochlorotiazyd, wymaga ścisłego monitorowania gospodarki elektrolitowej, ze szczególnym uwzględnieniem stężenia potasu, sodu, magnezu, wapnia oraz kreatyniny w surowicy. Hipokaliemia, hiponatremia, hipomagnezemia, hiperkalcemia oraz zasadowica hipochloremiczna to potencjalne zaburzenia elektrolitowe związane z terapią, które mogą wymagać korekty. U pacjentów z ciężką zastoinową niewydolnością serca, zwężeniem tętnic nerkowych, pierwotnym hiperaldosteronizmem oraz klirensem kreatyniny <30 ml/min stosowanie preparatu jest przeciwwskazane lub wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko pogorszenia czynności nerek i innych powikłań. Walsartan HCT Fair-Med nie powinien być stosowany w ciąży ze względu na ryzyko teratogenne, a u pacjentów z toczniem rumieniowatym konieczna jest ostrożność z uwagi na możliwość zaostrzenia choroby.
antagonista receptora angiotensyny, azotemia, cholestaza, ciśnienie wewnątrzgałkowe, diuretyk oszczędzający potas, diuretyk tiazydowy, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, jaskra z zamkniętym kątem, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, krótkowzroczność przemijająca, kwas moczowy, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, przeszczep nerki, skąpomocz, śpiączka wątrobowa, toczeń rumieniowaty układowy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zasadowica hipochloremiczna, zastoinowa niewydolność serca, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Accupro 40
Accupro 40, zawierający chinapryl w dawce 40 mg, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak reakcje nadwrażliwości (plamica, pokrzywka, martwicze zapalenie naczyń, obrzęk płuc, reakcje anafilaktyczne) oraz objawowe niedociśnienie, zwłaszcza u pacjentów z obniżoną objętością wewnątrznaczyniową (np. stosujących leki moczopędne, dializowanych, z biegunką). U pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) konieczne jest dostosowanie dawki, a u osób z ciężką niewydolnością serca i chorobami naczyniowymi należy prowadzić ścisły monitoring. Podwójne blokowanie układu RAA (inhibitory ACE + AIIRA lub aliskiren) jest przeciwwskazane z powodu ryzyka niedociśnienia, hiperkaliemii i niewydolności nerek. W trakcie terapii należy monitorować czynność nerek, elektrolity oraz ciśnienie tętnicze.
agranulocytoza, antagonista receptora angiotensyny II, astma oskrzelowa, azotemia, brak laktazy, chinapryl, chinaprylat, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor ACE, inhibitor DPP-IV, inhibitor mTOR, inhibitor obojętnej endopeptydazy, kolagenoza, marskość alkoholowa wątroby, martwicze zapalenie naczyń, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niedociśnienie objawowe, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, piorunująca martwica wątroby, plamica, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skąpomocz, supresja szpiku kostnego, świst krtaniowy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie aorty, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Actelsar
Lek Actelsar zawierający telmisartan (40 mg lub 80 mg) wymaga szczególnej ostrożności w określonych grupach pacjentów. Jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u pacjentów z zastojem żółci, zaburzeniami odpływu żółci lub ciężką niewydolnością wątroby ze względu na zmniejszony wątrobowy klirens leku. U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby stosowanie jest możliwe, ale wymaga monitorowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki, u których telmisartan może powodować ciężkie niedociśnienie i niewydolność nerek. W przypadku zaburzeń czynności nerek konieczne jest regularne monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny. Przed rozpoczęciem terapii należy wyrównać niedobory płynów i sodu, aby zapobiec objawowemu niedociśnieniu tętniczemu, zwłaszcza po pierwszej dawce.
antagonista receptora angiotensyny II, hiperazotemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipowolemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oliguria, pierwotny hiperaldosteronizm, przerostowa kardiomiopatia zawężająca, przeszczep nerki, telmisartan, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zastoinowa niewydolność serca, zastój żółci, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon chorób i schorzeń
Nadciśnienie wtórne – Leczenie
Nadciśnienie wtórne, stanowiące około 5-10% przypadków nadciśnienia tętniczego, charakteryzuje się identyfikowalną przyczyną, której leczenie może prowadzić do wyleczenia lub znacznej poprawy kontroli ciśnienia. Kluczowe jest zindywidualizowane podejście terapeutyczne, uwzględniające chorobę podstawową oraz współistniejące schorzenia. Wśród najczęstszych przyczyn wymienia się pierwotny hiperaldosteronizm, gdzie leczenie obejmuje laparoskopową adrenalektomię w przypadku jednostronnego gruczolaka lub terapię antagonistami receptora mineralokortykoidowego (np. spironolakton w dawkach 12,5-100 mg/dobę) przy obustronnym przerostem nadnerczy. W chorobach naczyniowo-nerkowych stosuje się inhibitory ACE lub ARB w jednostronnym zwężeniu tętnicy nerkowej, natomiast w obustronnym zwężeniu przeciwwskazane są ze względu na ryzyko pogorszenia funkcji nerek. W przewlekłej chorobie nerek (PChN) celem jest kontrola ciśnienia poniżej 130/80 mmHg z preferencją antagonistów układu renina-angiotensyna, co zapobiega progresji choroby i białkomoczu.
adrenalektomia laparoskopowa, amiloryd, angioplastyka tętnicy nerkowej, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista receptora mineralokortykoidowego, antagonista wapnia, beta-bloker, białkomocz, choroba podstawowa, ciśnienie tętnicze, CPAP, denerwacja nerkowa, diuretyk tiazydowy, doksazosyna, dysplazja włóknisto-mięśniowa, eplerenon, gruczolak nadnercza, guz chromochłonny, hiperaldosteronizm pierwotny, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor reniny, kłębuszkowe zapalenie nerek, klonidyna, nadciśnienie oporne, nadciśnienie pierwotne, nadciśnienie wtórne, nefropatia cukrzycowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obturacyjny bezdech senny, pheochromocytoma, powikłania sercowo-naczyniowe, przełom nadciśnieniowy, przerost nadnerczy, przewlekła choroba nerek, receptor alfa-adrenergiczny, redukcja masy ciała, spironolakton, uwulopalatofaryngoplastyka, zespół Conna, zespół Cushinga, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lorista HD
Produkt leczniczy Lorista HD, zawierający 100 mg losartanu potasowego oraz 25 mg hydrochlorotiazydu, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, ryzykiem niedociśnienia objawowego (szczególnie po pierwszej dawce) oraz zaburzeniami równowagi elektrolitowej. Zaleca się monitorowanie stężenia potasu w osoczu oraz klirensu kreatyniny, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca i klirensem kreatyniny 30-50 ml/min. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie leków moczopędnych oszczędzających potas, suplementów potasu oraz innych preparatów zwiększających stężenie potasu w surowicy. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby należy zachować ostrożność, natomiast u osób z ciężkimi zaburzeniami wątroby lek jest przeciwwskazany.
antagoniści receptora angiotensyny II, choroba naczyniowo-mózgowa, choroba niedokrwienna serca, hiperkaliemia, inhibitory konwertazy angiotensyny, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, leki moczopędne, leki moczopędne oszczędzające potas, marskość wątroby, nefropatia cukrzycowa, niedobór sodu, niedociśnienie objawowe, niewydolność nerek, niewydolność serca, niska aktywność reninowa osocza, obrzęk naczynioruchowy, pierwotny hiperaldosteronizm, przeszczep nerki, trimetoprim, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia elektrolitowe, zawał mięśnia sercowego, zmniejszenie objętości krwi krążącej, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vilpin Combi 5 mg + 10 mg
Vilpin Combi, zawierający peryndopryl tozylan (inhibitor ACE) oraz amlodypinę bezylan (antagonista wapnia z grupy dihydropirydyn), posiada liczne przeciwwskazania, które należy skrupulatnie rozważyć przed rozpoczęciem terapii. Peryndopryl jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na inhibitory ACE, obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, dziedzicznym lub idiopatycznym obrzękiem naczynioruchowym, a także w II i III trymestrze ciąży. Dodatkowo, nie powinno się stosować go jednocześnie z aliskirenem u chorych z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m², ani z sakubitrylem i walsartanem bez 36-godzinnej przerwy. Amlodypina jest przeciwwskazana przy nadwrażliwości na dihydropirydyny, ciężkim niedociśnieniu, wstrząsie (w tym kardiogennym), zwężeniu drogi odpływu z lewej komory oraz hemodynamicznie niestabilnej niewydolności serca po ostrym zawale. Istotne jest także uwzględnienie zawartości izomaltu w dawkach: 86,6 mg w tabletkach 5+5 mg i 5+10 mg oraz 173,2 mg w dawkach 10+5 mg i 10+10 mg, co ma znaczenie u pacjentów z nietolerancją fruktozy.
amlodypina, antagonista wapnia, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, inhibitor ACE, metoda pozaustrojowa, nadwrażliwość, niedociśnienie, nietolerancja fruktozy, niewydolność krążenia, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, peryndopryl, pochodna dihydropirydyny, reakcja anafilaktoidalna, sakubitryl, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Losartan Krka
Losartan Krka, zawierający losartan potasowy, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, zaburzeniami czynności nerek (zwłaszcza z klirensem kreatyniny 30-50 ml/min), cukrzycą typu 2 z nefropatią, oraz u osób z niedoborem sodu lub zmniejszoną objętością wewnątrznaczyniową. Monitorowanie stężenia potasu w osoczu jest kluczowe ze względu na ryzyko hiperkaliemii, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych oszczędzających potas, suplementów potasu, substytutów soli kuchennej zawierających potas oraz trimetoprimu. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby zaleca się stosowanie mniejszych dawek, a u ciężkich zaburzeń czynności wątroby losartan jest przeciwwskazany. Nie zaleca się stosowania u dzieci z GFR poniżej 30 ml/min/1,73 m² oraz u pacjentów po niedawnym przeszczepie nerki.
antagonista receptora angiotensyny II, beta-adrenolityk, brak laktazy, choroba niedokrwienna serca, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomiopatia przerostowa, lek moczopędny oszczędzający potas, losartan, marskość wątroby, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie objawowe, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, pierwotny hiperaldosteronizm, przeszczepienie nerki, suplement potasu, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie naczyniowo-mózgowe, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dipperam HCT
Produkt leczniczy Dipperam HCT, zawierający amlodypinę (10 mg), walsartan (320 mg) oraz hydrochlorotiazyd (25 mg), wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko niedociśnienia tętniczego, zwłaszcza ortostatycznego (1,7% przy maksymalnej dawce). U pacjentów z niedoborem sodu lub hipowolemią zaleca się wyrównanie tych zaburzeń przed rozpoczęciem terapii. Monitorowanie elektrolitów, zwłaszcza potasu, sodu i magnezu, jest kluczowe, gdyż walsartan i hydrochlorotiazyd mogą wywoływać zaburzenia równowagi elektrolitowej, w tym hipokaliemię, hiponatremię oraz hiperkalcemię. Leczenie jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (GFR <30 ml/min/1,73 m²), bezmoczem oraz u osób dializowanych. U pacjentów z niewydolnością serca i chorobą niedokrwienną serca należy zachować ostrożność, zwłaszcza przy stosowaniu maksymalnej dawki leku, ze względu na ryzyko obrzęku płuc i innych zdarzeń sercowo-naczyniowych.
azotemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, lek moczopędny oszczędzający potas, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, nefropatia z utratą soli, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, objawowe niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, oliguria, pierwotny hiperaldosteronizm, stenoza aortalna, tiazydowy lek moczopędny, układowy toczeń rumieniowaty, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie tolerancji glukozy, zasadowica hipochloremiczna, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Asbima
Produkt leczniczy Asbima, zawierający amlodypinę i walsartan, wymaga szczególnej ostrożności u wybranych grup pacjentów. Leczenie antagonistami receptora angiotensyny II, w tym walsartanem, jest przeciwwskazane u kobiet w ciąży i należy je natychmiast przerwać po jej stwierdzeniu. U pacjentów z pobudzeniem układu renina-angiotensyna, odwodnionych lub z niedoborem sodu, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych, może wystąpić niedociśnienie objawowe (w badaniach kontrolowanych u 0,4% pacjentów). Zaleca się wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych przed terapią lub ścisłą obserwację. Konieczne jest monitorowanie stężenia potasu podczas jednoczesnego stosowania preparatów potasu, leków oszczędzających potas lub innych produktów zwiększających jego poziom. U pacjentów z jednostronnym lub obustronnym zwężeniem tętnicy nerkowej istnieje ryzyko wzrostu stężenia mocznika i kreatyniny, a u osób z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby zaleca się ostrożność i nie przekraczanie dawki 80 mg walsartanu.
amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkaliemia, inhibitor ACE, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie objawowe, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, przeszczepienie nerki, sorbitol, stężenie kreatyniny, układ renina-angiotensyna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, walsartan, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ramidilan HCT
Produkt leczniczy Ramidilan HCT, zawierający ramipryl, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z aktywacją układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA), niewydolnością serca, zaburzeniami czynności nerek oraz wątroby. Leczenie inhibitorami ACE, takimi jak ramipryl, jest przeciwwskazane w ciąży i u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy jedynej czynnej nerki. Należy monitorować ciśnienie tętnicze, elektrolity (potas, sód), kreatyninę i kwas moczowy, szczególnie w pierwszych tygodniach terapii. Hipokaliemia (<3,5 mmol/l) i hiponatremia są istotnymi zagrożeniami, zwłaszcza u osób starszych, z marskością wątroby, niewydolnością serca lub przyjmujących leki moczopędne. Zaleca się kontrolę stężenia potasu w surowicy przed rozpoczęciem leczenia, w pierwszym tygodniu oraz regularnie co 3-4 tygodnie, a sodu – przed leczeniem i okresowo w trakcie terapii.
agranulocytoza, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista wapnia, ciężkie nadciśnienie tętnicze, dysfagia, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, kolagenoza, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, przełom nadciśnieniowy, racekadotryl, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, sakubitryl z walsartanem, SIADH, tiazydowy lek moczopędny, toczeń rumieniowaty, torsade de pointes, twardzina, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wildagliptyna, wodobrzusze, zaburzenie czynności nerek, zahamowanie szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Roxiper
Produkt leczniczy Roxiper, zawierający rozuwastatynę, peryndopryl (inhibitor ACE) oraz indapamid (diuretyk), wymaga szczególnej ostrożności w monitorowaniu pacjentów ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania litu z Roxiperem z powodu potencjalnych interakcji farmakologicznych. Inhibitory ACE, w tym peryndopryl, mogą indukować neutropenię, agranulocytozę, małopłytkowość oraz niedokrwistość, zwłaszcza u pacjentów z kolagenozą naczyń, przyjmujących leki immunosupresyjne, allopurynol lub prokainamid, a także u osób z zaburzeniami czynności nerek. Zaleca się regularne monitorowanie liczby leukocytów u pacjentów z grup ryzyka oraz edukację w zakresie wczesnego rozpoznawania objawów infekcji, takich jak gorączka czy ból gardła. U pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy zaopatrującej jedyną nerkę istnieje podwyższone ryzyko niedociśnienia tętniczego i niewydolności nerek, nasilane przez indapamid, co wymaga ścisłej kontroli funkcji nerek, nawet przy niewielkich zmianach stężenia kreatyniny w surowicy.
afereza LDL, agranulocytoza, allopurynol, ból gardła, działanie niepożądane, ewerolimus, gliptyna, hemodializoterapia, indapamid, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, inhibitor NEP, kolagenoza naczyń, lek immunosupresyjny, lek przeciwhistaminowy, linagliptyna, małopłytkowość, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, peryndopryl, pierwotny hiperaldosteronizm, prokainamid, racekadotryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rozuwastatyna, saksagliptyna, sakubitryl walsartan, sitagliptyna, syrolimus, temsyrolimus, wildagliptyna, zaburzenie czynności nerek, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Wamlox
Produkt leczniczy Wamlox, zawierający amlodypinę i walsartan, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko niedociśnienia tętniczego, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek i wątroby. Terapia jest przeciwwskazana u kobiet w ciąży oraz pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, marskością żółciową lub cholestazą. U pacjentów z niedoborem sodu i/lub odwodnieniem, zwłaszcza przyjmujących duże dawki leków moczopędnych, konieczne jest wyrównanie tych zaburzeń przed rozpoczęciem leczenia. Monitorowanie stężenia potasu jest niezbędne podczas jednoczesnego stosowania preparatów potasu, leków moczopędnych oszczędzających potas oraz innych leków podnoszących jego poziom (np. heparyny). U pacjentów ze zwężeniem tętnicy nerkowej wskazane jest regularne kontrolowanie parametrów nerkowych, a u osób z klirensem kreatyniny <10 ml/min oraz dializowanych należy zachować szczególną ostrożność ze względu na brak danych klinicznych. Amlodypina nie wymaga modyfikacji dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i nie jest dializowana.
amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron, cholestaza, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, dializoterapia, dysfagia, hiperkaliemia, marskość żółciowa, niedobór sodu, niewydolność serca, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, pierwotny hiperaldosteronizm, przełom nadciśnieniowy, przeszczepienie nerki, skąpomocz, walsartan, zaburzenie czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Carzap
Produkt leczniczy Carzap, zawierający kandesartan cyleksetylu, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami blokującymi układ renina-angiotensyna-aldosteron (RAA), takimi jak inhibitory ACE, inne ARB czy aliskiren. Podwójna blokada układu RAA zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek, dlatego nie jest zalecana bez ścisłego nadzoru specjalisty. Szczególnie u pacjentów z nefropatią cukrzycową, niewydolnością serca (zwłaszcza powyżej 75. roku życia) oraz zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny < 15 ml/min) konieczne jest regularne monitorowanie parametrów takich jak stężenie potasu i kreatyniny w surowicy oraz ciśnienie tętnicze. U dzieci z GFR < 30 ml/min/1,73 m² oraz u pacjentów dializowanych dawkę Carzapu należy ustalać ostrożnie, z uwzględnieniem ryzyka hipowolemii i nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego.
antagonista receptora angiotensyny II, antagonista receptora mineralokortykoidowego, azotemia, choroba niedokrwienna mózgu, choroba niedokrwienna serca, hemodializa, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kandesartan cyleksetylu, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, lek moczopędny oszczędzający potas, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, ostra niewydolność nerek, przesączanie kłębuszkowe, receptor AT1, skąpomocz, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ramlolan 5 mg + 10 mg
Leczenie preparatem Ramlolan, zawierającym ramipryl i amlodypinę, wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań wynikających z farmakologii obu składników. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na ramipryl, amlodypinę, inne inhibitory ACE, pochodne dihydropirydyny oraz substancje pomocnicze. Ramipryl jest przeciwwskazany u pacjentów stosujących jednocześnie aliskiren przy współistniejącej cukrzycy lub GFR < 60 ml/min/1,73 m², a także u osób leczonych sakubitrylem z walsartanem – terapia Ramlolanem powinna być rozpoczęta nie wcześniej niż 36 godzin po ostatniej dawce tych leków. Ponadto, przeciwwskazania obejmują obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie, zabiegi pozaustrojowe z kontaktu krwi z powierzchniami o ładunku ujemnym, znaczne obustronne zwężenie tętnic nerkowych lub zwężenie tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki, drugi i trzeci trymestr ciąży oraz niestabilność hemodynamiczną i niedociśnienie.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, bloker kanału wapniowego, ciąża, dializa, hemofiltracja, hiperkaliemia, inhibitor ACE, nadwrażliwość, niedociśnienie, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy dziedziczny, ostra niewydolność nerek, ostry zawał mięśnia sercowego, pochodna dihydropirydyny, reakcja anafilaktoidalna, sakubitryl z walsartanem, stenoza aortalna, wazodylatacja, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zwężenie drogi odpływu, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Losartan Hydrochlorothiazyd Krka
Produkt leczniczy Losartan Hydrochlorotiazyd Krka wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, zaburzeniami elektrolitowymi, zmniejszoną objętością krwi krążącej oraz niewydolnością nerek, zwłaszcza przy klirensie kreatyniny 30-50 ml/min. Monitorowanie stężenia potasu i klirensu kreatyniny jest niezbędne, a jednoczesne stosowanie leków oszczędzających potas, suplementów potasu lub zamienników soli zawierających potas jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko hiperkaliemii. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza z marskością, konieczna jest ostrożność, a w ciężkich przypadkach stosowanie leku jest przeciwwskazane. Ponadto, terapia może prowadzić do zaburzeń czynności nerek, szczególnie u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub jedynej nerki, co wymaga ścisłego nadzoru klinicznego.
choroba naczyniowa mózgu, choroba niedokrwienna serca, dna moczanowa, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia rozcieńczeniowa, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia przerostowa, marskość wątroby, nefropatia cukrzycowa, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie objawowe, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, pierwotny hiperaldosteronizm, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, śpiączka wątrobowa, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczność oddechowa, tolerancja glukozy, zaburzenia elektrolitowe, zasadowica hipochloremiczna, zastój żółci, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz
Produkt Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko niedociśnienia tętniczego, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu. Podwójna blokada układu RAA jest przeciwwskazana u pacjentów z nefropatią cukrzycową i powinna być prowadzona wyłącznie pod ścisłym nadzorem specjalisty. Hydrochlorotiazyd może wywołać rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak ARDS, które objawiają się dusznością, gorączką i niedociśnieniem tętniczym, wymagając natychmiastowego odstawienia leku. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczne jest regularne monitorowanie elektrolitów (potas, sód, magnez) i parametrów nerkowych (mocznik, kreatynina), a u osób dializowanych dawkę kandesartanu należy zwiększać ostrożnie, kontrolując ciśnienie tętnicze. W przypadku pacjentów w podeszłym wieku oraz z niewydolnością serca (klasy III i IV wg NYHA) stosowanie amlodypiny wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko obrzęku płuc i zdarzeń sercowo-naczyniowych.
antagonista receptora angiotensyny II, brak laktazy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dna moczanowa, hemodializa, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatriemia, hipowolemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, jaskra z zamkniętym kątem, kardiomiopatia przerostowa, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, nefropatia cukrzycowa, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedobór sodu, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, ostra toksyczność układu oddechowego, przeszczepienie nerki, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, śpiączka wątrobowa, toczeń rumieniowaty układowy, tolerancja glukozy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, utajona cukrzyca, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon substancji czynnych
Cylazapryl – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Cylazapryl, jako inhibitor ACE, wymaga szczególnej ostrożności klinicznej ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego, zwłaszcza u pacjentów z aktywacją układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA), niewydolnością serca, hipowolemią lub stosujących leki moczopędne. Leczenie należy rozpoczynać od niskich dawek pod nadzorem medycznym, z monitorowaniem ciśnienia, elektrolitów (zwłaszcza potasu) oraz czynności nerek. Preparaty złożone z cylazaprylu i hydrochlorotiazydu są przeciwwskazane przy klirensie kreatyniny <30 ml/min/1,73 m². Stosowanie w ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane, a u pacjentek planujących ciążę należy rozważyć alternatywne leki przeciwnadciśnieniowe. Należy unikać podwójnej blokady układu RAA (inhibitory ACE z antagonistami receptora angiotensyny II lub aliskirenem) ze względu na ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i ostrej niewydolności nerek, szczególnie u pacjentów z nefropatią cukrzycową.
afereza lipoprotein, agranulocytoza, aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, cholestatyczne zapalenie wątroby, choroba mózgowo-naczyniowa, choroba tkanki łącznej naczyń, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cylazapryl, dna moczanowa, dusznica bolesna, encefalopatia wątrobowa, hiperkaliemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipoperfuzja nerek, hydrochlorotiazyd, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor mTOR, jaskra wtórna zamkniętego kąta, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, kolagenoza, marskość wątroby, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość autoimmunohemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra jaskra zamkniętego kąta, porfiria, racekadotryl, reakcja anafilaktyczna, sakubitryl z walsartanem, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wildagliptyna, wodobrzusze, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie aorty, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Candepres HCT
Candepres HCT, zawierający kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd, wymaga szczególnej ostrożności klinicznej ze względu na ryzyko niedociśnienia tętniczego, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu. Podwójna blokada układu RAA jest przeciwwskazana, szczególnie u pacjentów z nefropatią cukrzycową. U pacjentów z hipowolemią lub niedoborem sodu stosowanie leku jest niewskazane do czasu wyrównania tych zaburzeń. Hydrochlorotiazyd może powodować zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia, hiperkalcemia (w tym przemijające zwiększenie stężenia wapnia w surowicy), hiponatremia, hipomagnezemia oraz zasadowica hipochloremiczna, co wymaga regularnego monitorowania stężenia elektrolitów. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiperkaliemii u pacjentów z niewydolnością serca i/lub zaburzeniami czynności nerek oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków oszczędzających potas lub suplementów potasu.
antagonista receptora angiotensyny II, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dna moczanowa, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipowolemja, inhibitor ACE, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, lek moczopędny, marskość wątroby, nadwrażliwość na światło, nefropatia cukrzycowa, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, nietolerancja galaktozy, ostra niewydolność nerek, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, śpiączka wątrobowa, toczeń rumieniowaty układowy, tolerancja glukozy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zasadowica hipochloremiczna, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Noliprel Forte 5 mg + 1,25 mg
Preparat Noliprel Forte, zawierający 5 mg peryndoprylu z argininą oraz 1,25 mg indapamidu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, wrodzonym lub idiopatycznym obrzękiem naczynioruchowym, a także w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko teratogenności. Peryndopryl, jako inhibitor ACE, nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkim zwężeniem tętnic nerkowych, w terapii skojarzonej z aliskirenem u chorych z cukrzycą lub GFR < 60 ml/min/1,73 m², a także w połączeniu z sakubitrylem/walsartanem bez zachowania 36-godzinnego odstępu. Indapamid jest przeciwwskazany przy klirensie kreatyniny < 30 ml/min, encefalopatii wątrobowej, ciężkich zaburzeniach czynności wątroby oraz wyjściowej hipokaliemii. Ponadto, preparat nie powinien być stosowany u pacjentów dializowanych oraz z niewyrównaną niewydolnością serca.
ciąża, dializoterapia, diuretyk tiazydopodobny, encefalopatia wątrobowa, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipotensja, indapamid, inhibitor ACE, klirens kreatyniny, niewyrównana niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność nerek, peryndopryl, pochodna sulfonamidowa, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, sakubitryl walsartan, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon substancji czynnych
Olmesartan medoksomil – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Olmesartan medoksomil wiąże się ze zwiększonym ryzykiem objawowego niedociśnienia tętniczego u pacjentów ze zmniejszoną objętością wewnątrznaczyniową i/lub hiponatremią, szczególnie po pierwszej dawce. Ryzyko to jest istotne u osób poddanych intensywnemu leczeniu moczopędnemu, na diecie niskosodowej, z biegunką lub wymiotami, dlatego konieczne jest wyrównanie zaburzeń przed rozpoczęciem terapii oraz ścisła obserwacja. U pacjentów z zależnością napięcia mięśni naczyń i funkcji nerek od układu renina-angiotensyna-aldosteron (np. z ciężką zastoinową niewydolnością serca, zwężeniem tętnicy nerkowej) stosowanie olmesartanu może prowadzić do ostrego niedociśnienia, azotemii, oligurii lub ostrej niewydolności nerek. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z klirensem kreatyniny <30 ml/min, a u osób z klirensem 30-60 ml/min wymagana jest ostrożność i okresowa kontrola stężenia potasu, kreatyniny i kwasu moczowego. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby dawka olmesartanu nie powinna przekraczać 20 mg/dobę, a stosowanie jest przeciwwskazane przy ciężkich zaburzeniach wątroby, cholestazie i niedrożności dróg żółciowych.
choroba niedokrwienna serca, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hiponatremia rozcieńczeniowa, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia przerostowa, krótkowzroczność przejściowa, nieczerniakowe nowotwory skóry, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość wewnątrznaczyniowa, przewlekła biegunka, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczność oddechowa, tolerancja glukozy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wysięk naczyniówkowo-twardówkowy, zaburzenia ukrwienia mózgu, zasadowica hipochloremiczna, zastawka dwudzielna, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ramipril Krka
Ramipril Krka, jako inhibitor ACE, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z aktywnością układu renina-angiotensyna-aldosteron, zwłaszcza u osób z ciężkim nadciśnieniem tętniczym, zastoinową niewydolnością serca, istotnymi hemodynamicznie zaburzeniami dopływu/odpływu z lewej komory, jednostronnym zwężeniem tętnicy nerkowej, zaburzeniami równowagi wodno-elektrolitowej, marskością wątroby, czy po dużych zabiegach operacyjnych. Monitorowanie obejmuje regularną kontrolę ciśnienia tętniczego, czynności nerek oraz stężenia elektrolitów, szczególnie w początkowych tygodniach terapii. Przeciwwskazane jest łączenie ramiprilu z antagonistami receptora angiotensyny II lub aliskirenem ze względu na ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i ostrej niewydolności nerek. U pacjentek w ciąży leczenie ramiprylem jest bezwzględnie przeciwwskazane, a w przypadku planowania ciąży lub jej stwierdzenia konieczna jest zmiana terapii. Zaleca się odstawienie leku na dzień przed planowanym zabiegiem operacyjnym, aby uniknąć nadmiernego spadku ciśnienia.
agranulocytoza, antagonista receptora angiotensyny II, hiperkaliemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor mTOR, kolagenoza, małopłytkowość, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, ostra niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, sakubitryl walsartan, stenoza zastawki aortalnej, stenoza zastawki mitralnej, toczeń rumieniowaty, twardzina, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wodobrzusze, zaburzenie czynności nerek, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon substancji czynnych
Indapamid – Przeciwwskazania stosowania
Indapamid, diuretyk tiazydopodobny z grupy sulfonamidów, jest szeroko stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na indapamid lub inne sulfonamidy, ciężką niewydolność nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min dla większości preparatów, a dla niektórych preparatów złożonych już <60 ml/min), encefalopatię wątrobową, ciężkie zaburzenia czynności wątroby oraz hipokaliemię. U pacjentów dializowanych stosowanie indapamidu jest przeciwwskazane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu preparatów złożonych zawierających indapamid, które mają dodatkowe przeciwwskazania, m.in. ciężkie niedociśnienie tętnicze, wstrząs, zwężenie drogi odpływu z lewej komory, niestabilną niewydolność serca po zawale, a także w II i III trymestrze ciąży, zwłaszcza gdy lek zawiera inhibitory ACE lub ARB.
afereza lipoprotein, antagonista receptora angiotensyny II, antybiotyk sulfonamidowy, cholestaza, dializoterapia, diuretyk tiazydopodobny, encefalopatia wątrobowa, glikozydy nasercowe, hemofiltracja, hiperkaliemia, hipokaliemia, indapamid, inhibitor konwertazy angiotensyny, klirens kreatyniny, lek przeciwarytmiczny, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl, sulfonamid, udar niedokrwienny mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, walsartan, wstrząs kardiogenny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Irbesartan Aurovitas
Irbesartan Aurovitas, dostępny w dawkach 150 mg i 300 mg, jest antagonistą receptora angiotensyny II wymagającym szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami objętości wewnątrznaczyniowej, niedoborem sodu, obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy jedynej czynnej nerki. U tych pacjentów istnieje ryzyko objawowego niedociśnienia tętniczego oraz niewydolności nerek, zwłaszcza po pierwszej dawce. Konieczne jest wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych przed rozpoczęciem terapii oraz regularne monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny w surowicy u osób z upośledzoną funkcją nerek. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami ACE, innymi antagonistami receptora angiotensyny II lub aliskirenem jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i niewydolności nerek, a w przypadku konieczności takiej terapii wymagana jest ścisła kontrola parametrów nerkowych, elektrolitów i ciśnienia tętniczego.
aktywność reninowa osocza, aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, choroba nerek, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca typu 2, doustny lek przeciwcukrzycowy, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkaliemia, hipoglikemia, inhibitor ACE, kardiomiopatia niedokrwienna, kardiomiopatia przerostowa, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedobór sodu, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, oliguria, ostra niewydolność nerek, proteinuria, przeszczepienie nerki, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zmniejszona objętość wewnątrznaczyniowa, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej