Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Candepres HCT

Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat niebezpieczeństw oraz środków ostrożności, jakie należy podjąć podczas leczenia pacjenta produktem Candepres HCT (kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd). Wymienione ostrzeżenia wymagają szczególnej uwagi klinicznej podczas terapii.¹

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA)

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu prowadzi do zwiększonego ryzyka niedociśnienia tętniczego, hiperkaliemii oraz zmniejszonej czynności nerek (włącznie z ostrą niewydolnością nerek). Z tego powodu nie zaleca się stosowania podwójnej blokady układu RAA. Jeżeli leczenie takie jest absolutnie konieczne, powinno odbywać się pod ścisłym nadzorem specjalisty, z częstą kontrolą czynności nerek, stężenia elektrolitów oraz ciśnienia tętniczego. Należy bezwzględnie unikać jednoczesnego stosowania inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora angiotensyny II u pacjentów z nefropatią cukrzycową.²

Zaburzenia czynności nerek i przeszczepienie nerki

U pacjentów wrażliwych otrzymujących Candepres HCT, podobnie jak po zastosowaniu innych produktów leczniczych hamujących układ renina-angiotensyna-aldosteron, mogą wystąpić zmiany czynności nerek. Istnieją ograniczone dane kliniczne dotyczące stosowania tego produktu u pacjentów po przeszczepieniu nerki.³

Zwężenie tętnicy nerkowej

Produkty lecznicze wpływające na układ renina-angiotensyna-aldosteron, w tym antagoniści receptora angiotensyny II (AIIRA), mogą zwiększać stężenie mocznika oraz kreatyniny w surowicy u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy jedynej nerki.⁴

Zmniejszenie objętości wewnątrznaczyniowej

U pacjentów z hipowolemią i/lub niedoborem sodu może wystąpić objawowe niedociśnienie tętnicze. Z tego względu do czasu wyrównania tych niedoborów stosowanie produktu Candepres HCT nie jest zalecane.⁵

Znieczulenie i zabiegi chirurgiczne

Podczas znieczulenia i zabiegów chirurgicznych u pacjentów leczonych antagonistami receptora angiotensyny II może wystąpić niedociśnienie tętnicze w wyniku zahamowania układu renina-angiotensyna-aldosteron. W rzadkich przypadkach niedociśnienie może być na tyle znaczne, że wymaga dożylnego podania płynów i/lub leków o działaniu presyjnym.⁶

Zaburzenia czynności wątroby

Tiazydowe leki moczopędne należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub postępującą chorobą wątroby, ponieważ nawet niewielkie zmiany równowagi wodno-elektrolitowej mogą wywołać śpiączkę wątrobową. Należy zaznaczyć, że brak jest doświadczenia klinicznego dotyczącego stosowania produktu Candepres HCT u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.⁷

Zwężenie zastawki aortalnej i mitralnej (kardiomiopatia przerostowa zawężająca)

Podobnie jak w przypadku innych leków rozszerzających naczynia krwionośne, należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z hemodynamicznie istotnym zwężeniem zastawki aortalnej lub mitralnej albo z kardiomiopatią przerostową z zawężeniem drogi odpływu.⁸

Pierwotny hiperaldosteronizm

Pacjenci z hiperaldosteronizmem pierwotnym przeważnie nie reagują na leki przeciwnadciśnieniowe, które hamują układ renina-angiotensyna-aldosteron. Z tego powodu nie zaleca się stosowania produktu Candepres HCT u tych pacjentów.⁹

Zaburzenia elektrolitowe

Należy regularnie monitorować stężenia elektrolitów w surowicy. Leki tiazydowe, w tym hydrochlorotiazyd, mogą powodować zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej (hiperkalcemię, hipokaliemię, hiponatremię, hipomagnezemię i zasadowicę hipochloremiczną).¹⁰

Tiazydowe leki moczopędne mogą zmniejszać wydalanie wapnia z moczem, powodując przemijające, nieznaczne zwiększenie stężenia wapnia w surowicy. Znaczna hiperkalcemia może być objawem utajonej nadczynności przytarczyc. Przed wykonaniem testów czynnościowych przytarczyc należy odstawić tiazydowe leki moczopędne.¹¹

Hydrochlorotiazyd zwiększa wydalanie potasu z moczem w sposób zależny od dawki, co może prowadzić do hipokaliemii. Działanie to wydaje się słabsze podczas jednoczesnego stosowania z kandesartanem cyleksetylu. Ryzyko hipokaliemii jest zwiększone u pacjentów z marskością wątroby, z nasiloną diurezą, z niedostateczną podażą elektrolitów oraz u pacjentów otrzymujących jednocześnie kortykosteroidy lub hormon adrenokortykotropowy (ACTH).¹²

Leczenie kandesartanem cyleksetylu może powodować hiperkaliemię, szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca i/lub zaburzeniami czynności nerek. Jednoczesne stosowanie produktu Candepres HCT z inhibitorami ACE, aliskirenem, lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, suplementami potasu, zamiennikami soli kuchennej zawierającymi potas lub innymi produktami leczniczymi, które mogą zwiększać stężenie potasu w surowicy (np. heparyna sodowa, kotrimoksazol) może prowadzić do zwiększenia stężenia potasu w surowicy. W takich przypadkach należy regularnie monitorować stężenie potasu.¹³

Tiazydowe leki moczopędne zwiększają wydalanie magnezu z moczem, co może prowadzić do hipomagnezemii.¹⁴

Działanie na metabolizm i układ dokrewny

Leczenie tiazydowym lekiem moczopędnym może zaburzać tolerancję glukozy. W związku z tym może być konieczne dostosowanie dawki leków przeciwcukrzycowych, w tym insuliny. Podczas leczenia lekami tiazydowymi może ujawnić się utajona cukrzyca. Tiazydowe leki moczopędne mogą również zwiększać stężenie cholesterolu i triglicerydów, choć w przypadku dawek zawartych w produkcie Candepres HCT obserwowano jedynie minimalne działanie. Ponadto, leki te zwiększają stężenie kwasu moczowego w surowicy i u pacjentów podatnych mogą wywołać dnę moczanową.¹⁵

Nadwrażliwość na światło

Podczas stosowania tiazydowych leków moczopędnych opisywano przypadki reakcji nadwrażliwości na światło. W przypadku wystąpienia takiej reakcji należy przerwać leczenie. Jeśli wznowienie stosowania leku moczopędnego jest konieczne, zaleca się ochronę miejsc eksponowanych na promienie słoneczne lub sztuczne promieniowanie UVA.¹⁶

Nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry

W badaniach epidemiologicznych stwierdzono zwiększenie ryzyka nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (NMSC) (raka podstawnokomórkowego [BCC] i raka kolczystokomórkowego [SCC]) w warunkach zwiększającego się łącznego narażenia organizmu na hydrochlorotiazyd. W mechanizmie rozwoju NMCS mogą odgrywać rolę właściwości fotouczulające hydrochlorotiazydu.¹⁷

Pacjentów przyjmujących hydrochlorotiazyd należy poinformować o ryzyku NMSC i zalecić im:

• Regularne sprawdzanie skóry pod kątem nowych zmian
• Szybki kontakt z lekarzem w przypadku stwierdzenia podejrzanych zmian skórnych
• Podejmowanie działań zapobiegawczych, takich jak ograniczanie narażenia na światło słoneczne i promieniowanie UV
• Stosowanie odpowiedniej ochrony przeciwsłonecznej, jeśli ograniczenie ekspozycji jest niemożliwe

Niepokojące zmiany skórne należy niezwłocznie badać z możliwością wykonania biopsji i oceny histologicznej. U osób, u których w przeszłości występowały NMSC, może być konieczne ponowne rozważenie stosowania hydrochlorotiazydu.¹⁸

Nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką, ostra krótkowzroczność i jaskra wtórna zamkniętego kąta

Sulfonamidy i leki będące pochodnymi sulfonamidów mogą powodować reakcję idiosynkratyczną wywołującą nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką z ograniczeniem pola widzenia, przejściową krótkowzroczność i ostrą jaskrę zamkniętego kąta. Objawy obejmują nagłe zmniejszenie ostrości widzenia lub ból oka i zazwyczaj pojawiają się w ciągu kilku godzin do tygodni od rozpoczęcia leczenia. Nieleczona ostra jaskra zamkniętego kąta może prowadzić do trwałej utraty wzroku.¹⁹

Podstawowe leczenie polega na jak najszybszym odstawieniu produktu leczniczego. Jeśli ciśnienie wewnątrzgałkowe pozostaje niekontrolowane, należy rozważyć natychmiastowe leczenie zachowawcze lub chirurgiczne. Do czynników ryzyka rozwoju ostrej jaskry zamkniętego kąta może należeć uczulenie na sulfonamidy lub penicylinę w wywiadzie.²⁰

Ostra toksyczność na układ oddechowy

Po przyjęciu hydrochlorotiazydu notowano bardzo rzadko poważne przypadki ostrej toksyczności na układ oddechowy, w tym zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS). Obrzęk płuc zwykle rozwija się w ciągu kilku minut do kilku godzin po przyjęciu hydrochlorotiazydu. Początkowe objawy obejmują duszność, gorączkę, osłabioną czynność płuc i niedociśnienie tętnicze. W przypadku podejrzenia ARDS należy odstawić Candepres HCT i zastosować odpowiednie leczenie. Hydrochlorotiazydu nie należy podawać pacjentom, u których wcześniej po jego przyjęciu wystąpił ARDS.²¹

Uwagi ogólne

U pacjentów, u których napięcie naczyń i czynność nerek zależą głównie od aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron (np. pacjenci z ciężką zastoinową niewydolnością serca lub chorobą nerek, w tym ze zwężeniem tętnicy nerkowej), leczenie innymi produktami leczniczymi wpływającymi na ten układ, w tym antagonistami receptora angiotensyny II, wiązało się z nagłym zmniejszeniem ciśnienia tętniczego, azotemią, skąpomoczem lub, rzadziej, z ostrą niewydolnością nerek.²²

Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwnadciśnieniowych, nadmierne zmniejszenie ciśnienia tętniczego u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub miażdżycą naczyń mózgowych może prowadzić do zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu.²³

Reakcje nadwrażliwości na hydrochlorotiazyd mogą wystąpić u każdego pacjenta, jednak ryzyko jest większe u osób z alergią lub astmą oskrzelową w wywiadzie.²⁴

Podczas stosowania tiazydowych leków moczopędnych opisywano przypadki zaostrzenia lub uczynnienia tocznia rumieniowatego układowego.²⁵

Działanie przeciwnadciśnieniowe produktu Candepres HCT może być nasilone przez inne przeciwnadciśnieniowe produkty lecznicze.²⁶

Ciąża

Nie należy rozpoczynać leczenia antagonistami receptora angiotensyny II podczas ciąży. Z wyjątkiem przypadków wymagających kontynuowania leczenia AIIRA, u pacjentek planujących ciążę należy zastosować alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe o ustalonym profilu bezpieczeństwa stosowania w ciąży. Po stwierdzeniu ciąży należy natychmiast przerwać leczenie AIIRA i, jeśli to wskazane, rozpocząć alternatywne leczenie.²⁷

Szczególne ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Produkt leczniczy Candepres HCT zawiera laktozę jako substancję pomocniczą. Nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Produkt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że jest praktycznie „wolny od sodu”.²⁸

Wpływ na wyniki testów antydopingowych

Hydrochlorotiazyd zawarty w produkcie Candepres HCT może dawać dodatni wynik testu antydopingowego, co należy uwzględnić u pacjentów sportowców poddawanych takim testom.²⁹