stwardnienie rozsiane wtórnie postępujące
Stwardnienie rozsiane wtórnie postępujące (SPMS – Secondary Progressive Multiple Sclerosis) to forma stwardnienia rozsianego, która rozwija się u około 50-60% pacjentów z pierwotnie rzutowo-remisyjną postacią choroby (RRMS). Charakteryzuje się stopniowym, nieodwracalnym pogarszaniem się funkcji neurologicznych, które następuje po okresie wyraźnych rzutów i remisji.
W przeciwieństwie do postaci rzutowo-remisyjnej, w SPMS następuje powolne, ale konsekwentne narastanie niepełnosprawności, z mniejszą liczbą wyraźnych rzutów lub ich całkowitym brakiem. Przejście z RRMS do SPMS zwykle następuje po 10-20 latach trwania choroby, choć czas ten może znacznie się różnić u poszczególnych pacjentów.
Mechanizm patofizjologiczny SPMS charakteryzuje się zmniejszeniem nasilenia procesów zapalnych, a dominacją procesów neurodegeneracyjnych. Obserwuje się postępujący zanik mózgu, utratę aksonów i oligodendrocytów oraz rozległe uszkodzenia istoty szarej. Zmiany te skutkują narastającymi deficytami neurologicznymi i postępującą niepełnosprawnością.
Diagnostyka SPMS opiera się na ocenie klinicznej i obrazowaniu MRI. Obecnie dostępne są leki modyfikujące przebieg choroby specyficznie zatwierdzone do leczenia SPMS z aktywnym procesem zapalnym, takie jak siponimod, ocrelizumab czy kladrybina. Leczenie obejmuje również terapię objawową, rehabilitację neurologiczną i wielodyscyplinarną opiekę mającą na celu poprawę jakości życia pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Teriflunomide Teva 14 mg
Teriflunomid, klasyfikowany w grupie leków immunosupresyjnych (ATC: L04AK02), wykazuje selektywne i odwracalne hamowanie mitochondrialnej dehydrogenazy dihydroorotanowej (DHO-DH), co prowadzi do ograniczenia proliferacji limfocytów zależnych od syntezy pirymidyny de novo. W badaniach klinicznych, przy dawce 14 mg/dobę, obserwowano łagodne zmniejszenie liczby limfocytów poniżej 0,3 x 10⁹/L w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii, utrzymujące się przez cały okres leczenia. Teriflunomid nie wykazuje istotnego wpływu na wydłużenie odstępu QTcF (maksymalna różnica 3,45 ms, górna granica 90% CI 6,45 ms). W zakresie parametrów nerkowych odnotowano istotny spadek stężenia kwasu moczowego w surowicy o 20-30% oraz fosforu o około 10%, co jest wynikiem zwiększonego wydzielania kanalikowego, bez wpływu na funkcję kłębuszków.
badanie QT, dehydrogenaza dihydroorotanowa, immunomodulacja, kanaliki nerkowe, kwas moczowy, leczenie modyfikujące przebieg choroby, lek immunosupresyjny, limfocyty, odstęp QT, skala EDSS, stwardnienie rozsiane, stwardnienie rozsiane postępująco-rzutowe, stwardnienie rozsiane rzutowe, stwardnienie rozsiane rzutowo-ustępujące, stwardnienie rozsiane wtórnie postępujące, synteza pirymidyny, teriflunomid, wzmocnienie po gadolinie - Leksykon substancji czynnych
Octan glatirameru – Właściwości farmakodynamiczne
Octan glatirameru, będący syntetyczną solą octanową polipeptydów złożonych z aminokwasów L-glutaminowego, L-alaniny, L-tyrozyny i L-lizyny, stosowany jest w leczeniu rzutowych postaci stwardnienia rozsianego (SR). Preparat Copaxone dostępny jest w stężeniach 20 mg/ml oraz 40 mg/ml w formie roztworu do wstrzykiwań. Mechanizm działania polega na modulacji układu immunologicznego, w szczególności na wpływie na komórki wrodzonego układu odpornościowego (monocyty, komórki dendrytyczne, komórki B), co prowadzi do pobudzenia wydzielania cytokin przeciwzapalnych i regulacyjnych. Skuteczność kliniczna octanu glatirameru została potwierdzona w licznych badaniach kontrolowanych placebo, wykazując istotne zmniejszenie liczby nawrotów SR (np. redukcja wskaźnika nawrotów o 32% z 1,98 do 1,34) oraz opóźnienie progresji niesprawności.
atrofia mózgu, badanie kliniczne, cytokina przeciwzapalna, klinicznie jawna postać stwardnienia rozsianego, lek immunomodulujący, lek immunostymulujący, modulacja procesów immunologicznych, niesprawność, octan glatirameru, patofizjologia stwardnienia rozsianego, pojedynczy epizod kliniczny, postęp niesprawności, rezonans magnetyczny, rzutowa postać stwardnienia rozsianego, stwardnienie rozsiane rzutowo-remisyjne, stwardnienie rozsiane wtórnie postępujące, wrodzony układ immunologiczny, wzmocnienie gadolinem, zaburzenie neurologiczne, zmiana hipointensywna, zmiana T1-zależna, zmiana T2-zależna