inhibitor CYP2C8
Inhibitor CYP2C8 to substancja, która hamuje aktywność enzymu cytochromu P450 2C8 (CYP2C8) – jednego z kluczowych enzymów wątrobowych uczestniczących w metabolizmie leków i innych ksenobiotyków. CYP2C8 odpowiada za biotransformację około 5% leków stosowanych klinicznie, w tym leków przeciwcukrzycowych (rosiglitazon, pioglitazon), przeciwnowotworowych (paklitaksel), statyn (cerywastyna) oraz niektórych niesteroidowych leków przeciwzapalnych.
Do znanych inhibitorów CYP2C8 należą gemfibrozyl (silny inhibitor), trimetoprim, montelukast, ketokonazol oraz niektóre makrolidy. Hamowanie aktywności CYP2C8 może prowadzić do istotnych klinicznie interakcji lekowych, skutkujących zwiększeniem stężenia w osoczu i wydłużeniem działania leków metabolizowanych przez ten enzym, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych i toksyczności.
W praktyce klinicznej znajomość inhibitorów CYP2C8 ma szczególne znaczenie przy stosowaniu terapii wielolekowych. Na przykład jednoczesne podawanie gemfibrozylu z cerywastatyną doprowadziło do przypadków ciężkiej rabdomiolizy, co przyczyniło się do wycofania cerywastatyny z rynku. Podobnie, stosowanie gemfibrozylu z repaglinidem może znacząco zwiększyć ryzyko hipoglikemii poprzez zahamowanie metabolizmu repaglinidu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tresuvi
Preparat Tresuvi, zawierający treprostynil w stężeniu 10 mg/ml do infuzji, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza ze względu na jego silne działanie rozszerzające naczynia płucne i ogólnoustrojowe. Terapia prowadzona jest w formie ciągłego wlewu dożylnego, co wymaga od pacjenta akceptacji i odpowiedzialności za stały cewnik naczyniowy. Nie zaleca się rozpoczynania leczenia u pacjentów ze skurczowym ciśnieniem tętniczym poniżej 85 mmHg z powodu ryzyka niedociśnienia systemowego. Monitorowanie ciśnienia tętniczego i tętna jest obligatoryjne podczas modyfikacji dawki, a nagłe odstawienie lub gwałtowne zmniejszenie dawki może wywołać niebezpieczne nadciśnienie płucne typu „z odbicia”. U pacjentów z otyłością (BMI >30 kg/m²) metabolizm leku jest spowolniony, co wymaga ostrożnego dostosowania dawki. Ponadto, u osób z zaburzeniami czynności wątroby zaleca się rozpoczęcie terapii od niższych dawek z monitorowaniem parametrów wątrobowych.
agregacja płytek krwi, cewnik naczyniowy, ciśnienie tętnicze krwi, działanie naczyniorozszerzające, induktor CYP2C8, inhibitor CYP2C8, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpłytkowy, nadciśnienie wrotne, niedociśnienie systemowe, obrzęk płuc, przeciek lewo-prawy, skurczowe ciśnienie tętnicze, tętnicze nadciśnienie płucne, treprostynil, wskaźnik masy ciała, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zakażenie wirusem HIV - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tresuvi
Treprostynil (Tresuvi 5 mg/ml) jest silnym lekiem rozszerzającym naczynia płucne i ogólnoustrojowe, stosowanym w długotrwałej terapii tętniczego nadciśnienia płucnego. Przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić zdolność pacjenta do samodzielnej obsługi stałego cewnika naczyniowego i urządzenia do infuzji. Lek nie jest zalecany u pacjentów ze skurczowym ciśnieniem tętniczym poniżej 85 mmHg ze względu na ryzyko niedociśnienia systemowego. Monitorowanie ciśnienia tętniczego i tętna jest obligatoryjne podczas modyfikacji dawki, a w przypadku niedociśnienia lub wartości skurczowego ciśnienia ≤85 mmHg należy natychmiast przerwać infuzję. Nagłe odstawienie treprostynilu może wywołać gwałtowne pogorszenie stanu klinicznego z powodu „z odbicia” nadciśnienia płucnego. U pacjentów z obrzękiem płuc należy rozważyć chorobę zarostową żył płucnych i przerwać leczenie, gdyż może ono pogorszyć przebieg schorzenia.
agregacja płytek krwi, cewnik naczyniowy, choroba zarostowa żył płucnych, ciśnienie tętnicze, działanie niepożądane, induktor CYP2C8, inhibitor CYP2C8, klasyfikacja NYHA, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie wrotne, New York Heart Association, niedociśnienie systemowe, obrzęk płuc, otyłość, przeciek lewo-prawy, roztwór do infuzji, tętnicze nadciśnienie płucne, treprostynil, treprostynil sodowy, Tresuvi, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV - Leksykon leków
Interakcje leku – Loperamid APTEO MED 2 mg
Loperamid APTEO MED (loperamidu chlorowodorek) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na glikoproteinę P oraz izoenzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4 i CYP2C8. Inhibitory glikoproteiny P, takie jak chinidyna i rytonawir, zwiększają stężenie loperamidu w osoczu 2-3-krotnie po dawce 16 mg. Silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P, np. itrakonazol (4 mg loperamidu) i ketokonazol (16 mg loperamidu), powodują wzrost stężenia loperamidu odpowiednio 3-4 i 5-krotny. Gemfibrozyl, inhibitor CYP2C8, podwaja stężenie loperamidu, a ich skojarzenie (itrakonazol + gemfibrozyl) prowadzi do 4-krotnego wzrostu maksymalnego stężenia i 13-krotnej ekspozycji. Pomimo tych wzrostów, nie zaobserwowano nasilenia działań ośrodkowych, co potwierdzono testami psychomotorycznymi i pupilometrią. Jednak ze względu na potencjalne ryzyko, zaleca się ostrożność, monitorowanie pacjentów i rozważenie zmniejszenia dawki loperamidu przy jednoczesnym stosowaniu tych inhibitorów.
antagonizm farmakodynamiczny, chinidyna, cisapryd, cytochrom P450, desmopresyna, działanie farmakodynamiczne, działanie sedatywne, działanie uspokajające, gemfibrozyl, glikoproteina p, hiponatremia, inhibitor CYP2C8, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor glikoproteiny p, itrakonazol, izoenzym CYP2C8, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, loperamid chlorowodorek, metoklopramid, motoryka przewodu pokarmowego, ośrodkowy układ nerwowy, rytonawir, skojarzenie itrakonazolu i gemfibrozylu, synergizm farmakodynamiczny, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zatrucie wodne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tresuvi
Treprostynil, stosowany w leczeniu tętniczego nadciśnienia płucnego, wymaga długotrwałego ciągłego wlewu, co wiąże się z koniecznością stałego noszenia cewnika naczyniowego i urządzenia do infuzji. Lek działa jako silny rozszerzacz naczyń płucnych i ogólnoustrojowych, jednak u pacjentów z wyjściowo niskim skurczowym ciśnieniem tętniczym (<85 mmHg) istnieje ryzyko niedociśnienia systemowego, co wymaga monitorowania ciśnienia i tętna oraz przerwania wlewu w przypadku spadku ciśnienia do 85 mmHg lub pojawienia się objawów niedociśnienia. Nagłe odstawienie lub znaczne zmniejszenie dawki może prowadzić do nasilenia nadciśnienia płucnego z odbicia, stanowiąc poważne zagrożenie. U pacjentów z otyłością (BMI >30 kg/m²) obserwuje się wolniejsze wydalanie leku, co może wymagać dostosowania dawkowania. Treprostynilu nie zaleca się u pacjentów z ciężkim nadciśnieniem płucnym w IV klasie NYHA oraz w przypadkach związanych z przeciekiem lewo-prawym, nadciśnieniem wrotnym lub zakażeniem HIV. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby oraz w sytuacjach zwiększonego ryzyka krwawień, ze względu na hamowanie agregacji płytek krwi przez lek.
agregacja płytek krwi, centralny żylny cewnik naczyniowy, cewnik naczyniowy, choroba zarostowa żył płucnych, ciśnienie tętnicze krwi, induktor CYP2C8, inhibitor CYP2C8, nadciśnienie wrotne, niedociśnienie systemowe, obrzęk płuc, pompa infuzyjna, pompa wewnątrzustrojowa, posocznica, skurczowe ciśnienie tętnicze, tętnicze nadciśnienie płucne, treprostynil, wlew podskórny, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV - Leksykon leków
Interakcje leku – Levosimendan Mercapharm 2,5 mg/ml
Lewozymendan, wykazujący działanie inotropowe dodatnie oraz naczyniorozszerzające, może wchodzić w istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z innymi lekami, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Szczególnie ryzykowne jest jednoczesne podawanie lewozymendanu z dożylnymi lekami naczyniorozszerzającymi oraz monoazotanem izosorbidu, które mogą nasilać efekt hipotensyjny, zwiększając ryzyko niedociśnienia tętniczego i hipotonii ortostatycznej. Warto podkreślić, że lewozymendan nie wykazuje interakcji farmakokinetycznych z digoksyną ani nie traci skuteczności w połączeniu z beta-adrenolitykami, co jest istotne w terapii pacjentów z niewydolnością serca. Ponadto, lewozymendan działa jako inhibitor enzymu CYP2C8, co może prowadzić do zwiększenia ekspozycji na leki metabolizowane przez ten enzym, takie jak loperamid, pioglitazon, repaglinid i enzalutamid, wymagając unikania jednoczesnego stosowania lub ścisłego monitorowania i dostosowania dawek.
antagonista receptora angiotensyny II, cytochrom P450, digoksyna, diuretyk, dysfagia, działanie inotropowe dodatnie, działanie naczyniorozszerzające, efekt hipotensyjny, enzalutamid, hipotonia ortostatyczna, inhibitor ACE, inhibitor CYP2C8, lek beta-adrenolityczny, lek inotropowy, loperamid, monoazotan izosorbidu, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, parametr hemodynamiczny, pioglitazon, repaglinid, tiazolidynedion, zaburzenie rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Treprostynil – Interakcje
Treprostynil, stosowany w terapii nadciśnienia płucnego, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne implikacje kliniczne. Jednoczesne stosowanie z lekami moczopędnymi, przeciwnadciśnieniowymi lub innymi środkami rozszerzającymi naczynia zwiększa ryzyko ogólnoustrojowego niedociśnienia tętniczego, co wymaga ścisłego monitorowania ciśnienia i ewentualnej modyfikacji dawki. Ponadto, treprostynil wpływa na funkcję płytek krwi, co w połączeniu z lekami antyagregacyjnymi (w tym NLPZ), przeciwzakrzepowymi oraz donorami tlenku azotu może zwiększać ryzyko krwawień. Szczególną uwagę należy zwrócić na konieczność ścisłej kontroli parametrów krzepnięcia u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, a także unikanie jednoczesnego stosowania wielu leków antyagregacyjnych. W badaniach farmakokinetycznych nie stwierdzono wpływu treprostynilu na farmakodynamikę pojedynczej dawki warfaryny (25 mg), jednak brak jest danych dotyczących interakcji z donorami tlenku azotu.
badanie farmakokinetyczne, cytochrom P450 CYP2C8, donor tlenku azotu, farmakokinetyka, infuzja podskórna, inhibitor CYP2C8, inhibitor enzymu, klirens osoczowy, krwawienie, krzepnięcie krwi, kwas glukuronowy, lek antyagregacyjny, lek moczopędny, lek przeciwzakrzepowy, lek rozszerzający naczynia, nadciśnienie płucne, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze ogólnoustrojowe, niesteroidowy lek przeciwzapalny, płytki krwi, podanie pozajelitowe, synergizm, wazodylatacja - Leksykon leków
Interakcje leku – Remodulin 2,5 mg/ml
Treprostynil, składnik aktywny Remodulin, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w terapii nadciśnienia płucnego. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych (np. furosemidu), przeciwnadciśnieniowych oraz innych środków wazodylatacyjnych, ze względu na ryzyko nasilonego działania hipotensyjnego i powikłań związanych z hipoperfuzją narządową. Treprostynil może również zwiększać ryzyko krwawień w połączeniu z lekami antyagregacyjnymi i przeciwzakrzepowymi, w tym NLPZ, co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia i ewentualnej korekty dawkowania. Metabolizm treprostynilu odbywa się głównie przez CYP2C8, dlatego inhibitory (np. gemfibrozyl) mogą podnosić stężenie leku i nasilać działania niepożądane, natomiast induktory (np. ryfampicyna) mogą obniżać jego skuteczność terapeutyczną, co wymaga ścisłego monitorowania i dostosowania dawki.
antagonista receptora endoteliny, bozentan, cytochrom P450 2C8, diuretyk pętlowy, działanie przeciwpłytkowe, działanie wazodylatacyjne, furosemid, hipoperfuzja narządowa, hipotonia, induktor CYP2C8, inhibitor CYP2C8, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, lek antyagregacyjny, lek moczopędny, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie płucne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objawy ortostatyczne, parametr hemodynamiczny, parametr koagulologiczny, perfuzja narządowa, sildenafil, spadek ciśnienia tętniczego, treprostynil - Leksykon leków
Interakcje leku – Loperamide Grindeks 2 mg
Loperamid Grindeks, będący substratem glikoproteiny P, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, szczególnie z inhibitorami tego transportera oraz enzymów CYP3A4 i CYP2C8. Jednoczesne podanie loperamidu w dawkach od 2 do 16 mg z chinidyną lub rytonawirem powoduje 2-3-krotne zwiększenie stężenia leku w osoczu. Inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P, takie jak itrakonazol i ketokonazol, zwiększają stężenie loperamidu odpowiednio 3-4 i 5-krotnie, natomiast gemfibrozyl (inhibitor CYP2C8) podwaja stężenie. Kombinacja itrakonazolu i gemfibrozylu prowadzi do 4-krotnego wzrostu maksymalnego stężenia i aż 13-krotnego wzrostu całkowitej ekspozycji loperamidu. Pomimo tych znacznych wzrostów stężenia, badania kliniczne nie wykazały nasilenia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego, co potwierdzają testy psychomotoryczne i pupilometryczne.
azolowy lek przeciwgrzybiczny, badanie pupilometryczne, chlorowodorek loperamidu, CYP2C8, CYP3A4, cytochrom P450, działanie farmakodynamiczne, dziurawiec zwyczajny, ekspozycja w osoczu, enzym CYP3A4, farmakokinetyka loperamidu, glikoproteina p, inhibitor CYP2C8, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, kozłek lekarski, lek przeciwgrzybiczny, loperamid, motoryka przewodu pokarmowego, ośrodkowy układ nerwowy, pasaż jelitowy, szlak enzymatyczny, test psychomotoryczny, transporter błonowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Loperamid Dr. Max 2 mg
Loperamid Dr. Max (2 mg loperamidu chlorowodorek) jest substratem P-glikoproteiny, co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z inhibitorami P-glikoproteiny (chinidyna, rytonawir) prowadzącymi do 2-3-krotnego wzrostu stężenia leku w osoczu. Inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol i ketokonazol, powodują odpowiednio 3-4- i 5-krotny wzrost stężenia loperamidu, jednak bez nasilenia działań niepożądanych ze strony OUN, co potwierdzają testy psychomotoryczne i pupilometryczne. Inhibitory CYP2C8 (gemfibrozyl) podwajają stężenie loperamidu, a ich jednoczesne stosowanie z inhibitorami CYP3A4 (itrakonazol + gemfibrozyl) prowadzi do 4-krotnego wzrostu szczytowego stężenia i aż 13-krotnego wzrostu całkowitej ekspozycji na lek, co stanowi bardzo wysokie ryzyko farmakokinetyczne. Ponadto, loperamid spowalnia perystaltykę jelit, co zwiększa wchłanianie leków takich jak desmopresyna (3-krotny wzrost stężenia w osoczu) i może nasilać działanie innych leków przeciwbiegunkowych, natomiast prokinetyki mogą osłabiać jego skuteczność.
badanie pupilometryczne, biegunka infekcyjna, charakterystyka produktu leczniczego, chinidyna, desmopresyna, działanie niepożądane loperamidu, gemfibrozyl, inhibitor CYP2C8, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor P-glikoproteiny, itrakonazol, ketokonazol, lek przeciwbiegunkowy, loperamidu chlorowodorek, motoryka przewodu pokarmowego, ośrodkowy układ nerwowy, P-glikoproteina, perystaltyka przewodu pokarmowego, prokinetyk, rytonawir, stężenie loperamidu w osoczu, test psychomotoryczny, test zastępowania cyfr symbolami, zaburzenie psychomotoryczne - Leksykon substancji czynnych
Teriflunomid – Interakcje
Teriflunomid, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne wynikające z wpływu na enzymy CYP oraz białka transportowe. Silne induktory CYP (np. ryfampicyna, karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, dziurawiec) obniżają ekspozycję na teriflunomid o około 40%, co wymaga ostrożności w ich stosowaniu. Cholestyramina i węgiel aktywowany powodują szybkie i istotne zmniejszenie stężenia teriflunomidu w osoczu, dlatego ich stosowanie jest przeciwwskazane, chyba że celem jest przyspieszona eliminacja leku. Teriflunomid działa jako inhibitor CYP2C8, zwiększając Cmax repaglinidu 1,7-krotnie i AUC 2,4-krotnie, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu substratów CYP2C8 (np. paklitaksel, pioglitazon). Ponadto, teriflunomid indukuje CYP1A2, zmniejszając Cmax kofeiny o 18% i AUC o 55%, co może obniżać skuteczność leków metabolizowanych przez ten enzym (np. duloksetyna, teofilina). Współpodawanie z warfaryną obniża maksymalną wartość INR o 25%, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów krzepnięcia.
atorwastatyna, AUC, białka transportowe, białko oporności raka piersi, cholestyramina, Cmax, cytochrom P450, daunorubicyna, doksorubicyna, doustne środki antykoncepcyjne, duloksetyna, działania niepożądane, etynyloestradiol, farmakokinetyka, funkcja wątroby, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hydroliza, induktor CYP1A2, inhibitor CYP2C8, inhibitor OAT3, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, krążenie jelitowo-wątrobowe, lewonorgestrel, metotreksat, paklitaksel, polipeptydy transportujące aniony organiczne, prawastatyna, reduktaza HMG-CoA, stwardnienie rozsiane, substrat CYP1A2, substrat CYP2C8, sulfasalazyna, teofilina, topotekan, transporter anionów organicznych, tyzanidyna - Leksykon leków
Interakcje leku – Febuxostat Laboratorios Liconsa 120 mg
Febuksostat, jako inhibitor oksydazy ksantynowej (XO), wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z merkaptopuryną i azatiopryną, gdzie hamowanie XO prowadzi do znacznego wzrostu stężenia tych leków w osoczu i ryzyka mielotoksyczności. Zaleca się redukcję dawki merkaptopuryny/azatiopryny do 20% lub mniej pierwotnej dawki, a w miarę możliwości unikanie terapii skojarzonej. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnych interakcji febuksostatu (80-120 mg/dobę) z rosiglitazonem (substrat CYP2C8), teofiliną (80 mg/dobę), warfaryną, kolchicyną, indometacyną, hydrochlorotiazydem oraz lekami zobojętniającymi sok żołądkowy, mimo że obserwowano opóźnienie wchłaniania i zmniejszenie Cmax febuksostatu o 32% przy jednoczesnym stosowaniu leków zobojętniających. Febuksostat jest słabym inhibitorem CYP2D6, co skutkuje wzrostem AUC dezypraminy o 22%, jednak nie wymaga to modyfikacji dawkowania innych substratów CYP2D6.
czynnik krzepnięcia VII, enzym UGT, farmakokinetyka rosiglitazonu, febuksostat, glukuronidacja, glukuronylotransferaza, inhibitor COX-2, inhibitor CYP2C8, inhibitor CYP2D6, inhibitor oksydazy ksantynowej, inhibitor XO, kwas moczowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, merkaptopuryna, mielotoksyczność, N-desmetyl rosiglitazon, niesteroidowe leki przeciwzapalne, oksydaza ksantynowa, substrat CYP2C8, substrat CYP2D6, teofilina, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, wskaźnik INR, zespół rozpadu guza