inhibitor CYP2C8
Inhibitor CYP2C8 to substancja, która hamuje aktywność enzymu cytochromu P450 2C8 (CYP2C8) – jednego z kluczowych enzymów wątrobowych uczestniczących w metabolizmie leków i innych ksenobiotyków. CYP2C8 odpowiada za biotransformację około 5% leków stosowanych klinicznie, w tym leków przeciwcukrzycowych (rosiglitazon, pioglitazon), przeciwnowotworowych (paklitaksel), statyn (cerywastyna) oraz niektórych niesteroidowych leków przeciwzapalnych.
Do znanych inhibitorów CYP2C8 należą gemfibrozyl (silny inhibitor), trimetoprim, montelukast, ketokonazol oraz niektóre makrolidy. Hamowanie aktywności CYP2C8 może prowadzić do istotnych klinicznie interakcji lekowych, skutkujących zwiększeniem stężenia w osoczu i wydłużeniem działania leków metabolizowanych przez ten enzym, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych i toksyczności.
W praktyce klinicznej znajomość inhibitorów CYP2C8 ma szczególne znaczenie przy stosowaniu terapii wielolekowych. Na przykład jednoczesne podawanie gemfibrozylu z cerywastatyną doprowadziło do przypadków ciężkiej rabdomiolizy, co przyczyniło się do wycofania cerywastatyny z rynku. Podobnie, stosowanie gemfibrozylu z repaglinidem może znacząco zwiększyć ryzyko hipoglikemii poprzez zahamowanie metabolizmu repaglinidu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tresuvi
Przed rozpoczęciem terapii lekiem Tresuvi (treprostynil) należy uwzględnić konieczność długotrwałego ciągłego wlewu dożylnego lub podskórnego, co wymaga odpowiedniej akceptacji i współpracy pacjenta w zakresie pielęgnacji cewnika naczyniowego oraz obsługi urządzenia infuzyjnego. Lek jest silnym wazodylatatorem płucnym i ogólnoustrojowym, a u pacjentów z niskim ciśnieniem skurczowym (<85 mmHg) istnieje ryzyko niedociśnienia systemowego, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania. Modyfikacje dawki powinny odbywać się pod ścisłym nadzorem hemodynamicznym, a nagłe odstawienie leku jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko efektu „z odbicia” i zaostrzenia tętniczego nadciśnienia płucnego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z otyłością (BMI >30 kg/m²), zaburzeniami czynności wątroby oraz zwiększonym ryzykiem krwawień, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwkrzepliwych lub przeciwpłytkowych.
agregacja płytek krwi, centralny żylny cewnik naczyniowy, cewnik naczyniowy, choroba zarostowa żył płucnych, ciągły wlew, ciśnienie tętnicze, działanie niepożądane, farmakokinetyka leku, induktor CYP2C8, inhibitor CYP2C8, klasa czynnościowa NYHA, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpłytkowy, nadciśnienie wrotne, niedociśnienie systemowe, obrzęk płuc, pompa wewnątrzustrojowa, posocznica, przeciek lewo-prawy, rozszerzenie naczyń płucnych, tętnicze nadciśnienie płucne, treprostynil, wlew podskórny, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie krwi - Leksykon leków
Interakcje leku – Remodulin 1 mg/ml
Treprostynil, substancja czynna Remodulin, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na jego profil bezpieczeństwa i skuteczność terapeutyczną. Szczególnie istotne jest nasilenie efektu hipotensyjnego podczas jednoczesnego stosowania z lekami moczopędnymi, przeciwnadciśnieniowymi oraz innymi wazodylatatorami, co wymaga ścisłego monitorowania ciśnienia tętniczego i ewentualnej modyfikacji dawkowania. Furosemid może zmniejszać osoczowy klirens treprostynilu, potencjalnie zwiększając jego stężenie i działanie. Ponadto, treprostynil hamuje funkcję płytek krwi, co w połączeniu z lekami antyagregacyjnymi (np. ASA, klopidogrel), NLPZ, donorami tlenku azotu oraz przeciwzakrzepowymi (heparyna, warfaryna, NOAC) znacząco podnosi ryzyko krwawień, wymagając monitorowania parametrów hemostazy i obserwacji klinicznej.
cytochrom P450, donor tlenku azotu, doustny antykoagulant, efekt hipotensyjny, efekt wazodylatacyjny, furosemid, gemfibrozyl, hemostaza, heparyna, induktor CYP2C8, inhibitor CYP2C8, izoenzym CYP2C8, klirens osoczowy treprostynilu, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek antyagregacyjny, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, lek rozszerzający naczynia, niedociśnienie tętnicze ogólnoustrojowe, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nitrogliceryna, parametr hemodynamiczny, parametr krzepnięcia, płytki krwi, ryfampicyna, treprostynil, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Imodium Instant 2 mg
Loperamid, substancja czynna Imodium Instant, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne głównie poprzez mechanizmy związane z P-glikoproteiną oraz izoenzymami cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4 i CYP2C8. Inhibitory P-glikoproteiny, takie jak chinidyna i rytonawir, powodują 2-3-krotny wzrost stężenia loperamidu w osoczu po dawce 16 mg. Inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol i ketokonazol, zwiększają stężenie loperamidu odpowiednio 3-4 i 5-krotnie, przy czym nie obserwowano nasilenia działań niepożądanych ze strony OUN. Gemfibrozyl, inhibitor CYP2C8, podwaja stężenie loperamidu, a w połączeniu z itrakonazolem powoduje aż 4-krotny wzrost maksymalnego stężenia i 13-krotny wzrost całkowitej ekspozycji. W przypadku desmopresyny doustnej loperamid zwiększa jej stężenie w osoczu trzykrotnie, prawdopodobnie przez spowolnienie motoryki przewodu pokarmowego.
antagonizm farmakodynamiczny, cytochrom P450, działanie farmakodynamiczne, ekspozycja osocza, glikoproteina p, inhibitor CYP2C8, inhibitor CYP3A4, inhibitor P-glikoproteiny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, motoryka przewodu pokarmowego, ośrodkowy układ nerwowy, pasaż jelitowy, pupilometria, ruchliwość przewodu pokarmowego, stężenie loperamidu w osoczu, synergizm farmakodynamiczny, właściwości farmakologiczne - Leksykon leków
Interakcje leku – Biseptol 480 400 mg + 80 mg
Kotrimoksazol (Biseptol), zawierający sulfametoksazol i trimetoprim, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez hamowanie transporterów OCT2 oraz enzymów CYP2C8 i CYP2C9. Szczególnie istotne jest przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z dofetylidem, gdzie ekspozycja na lek wzrasta o 103% (AUC) i 93% (Cmax), co zwiększa ryzyko ciężkich arytmii komorowych i torsades de pointes. Inne leki metabolizowane przez CYP2C8 (paklitaksel, amiodaron) oraz CYP2C9 (kumaryny, fenytoina, pochodne sulfonylomocznika) również wykazują zwiększoną ekspozycję, co wymaga monitorowania parametrów klinicznych, takich jak INR, poziom glukozy czy stężenie fenytoiny. Dodatkowo, stosowanie kotrimoksazolu z lekami mielosupresyjnymi (takrolimus, azatiopryna) lub nefrotoksycznymi zwiększa ryzyko toksyczności, a jednoczesne podawanie z klozapiną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko agranulocytozy.
agranulocytoza, bloker receptora angiotensyny, delirium, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hipoglikemia, inhibitor ACE, inhibitor CYP2C8, inhibitor CYP2C9, inhibitor OCT2, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kotrimoksazol, kwas foliowy, lek moczopędny tiazydowy, lek oszczędzający potas, lek przeciwzakrzepowy, methemoglobinemia, mielosupresja, mielotoksyczność, mioklonia, nefrotoksyczność, niedokrwistość megaloblastyczna, pancytopenia, pochodna sulfonylomocznika, reakcja disulfiramopodobna, reduktaza dehydrofolianowa, torsade de pointes, trombocytopenia