Interakcje leku
Deferasirox MSN 90 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Deferazyroks jest substancją czynną stosowaną w terapii przewlekłego obciążenia żelazem. Ze względu na profil farmakologiczny i właściwości farmakokinetyczne leku, należy zwrócić szczególną uwagę na możliwe interakcje z innymi produktami leczniczymi, które mogą wpływać na skuteczność terapii lub zwiększać ryzyko działań niepożądanych.¹

Interakcje z innymi środkami chelatującymi żelazo

Bezpieczeństwo stosowania deferazyroksu w skojarzeniu z innymi środkami chelatującymi żelazo nie zostało ustalone w badaniach klinicznych. Ze względu na potencjalne ryzyko nadmiernej chelacji żelaza i związane z tym działania niepożądane, produktu leczniczego Deferasirox MSN nie należy stosować jednocześnie z innymi lekami chelatującymi żelazo.²

Wpływ pokarmu na dostępność deferazyroksu

Przyjmowanie deferazyroksu w postaci tabletek powlekanych z pokarmami wysokotłuszczowymi prowadzi do wzrostu maksymalnego stężenia leku we krwi (C_max) o około 29%. Z tego względu zaleca się przyjmowanie produktu leczniczego Deferasirox MSN na czczo lub z lekkim posiłkiem, najlepiej o tej samej porze każdego dnia, co zapewnia stabilną ekspozycję na lek i optymalizuje skuteczność terapii.³

Interakcje z lekami wpływającymi na metabolizm deferazyroksu

Metabolizm deferazyroksu zależny jest od enzymów z grupy glukuronozylotransferaz (UGT). Jednoczesne stosowanie silnych induktorów tych enzymów może prowadzić do istotnego klinicznie zmniejszenia stężenia deferazyroksu w organizmie, a tym samym ograniczenia skuteczności terapii. W badaniu klinicznym z udziałem zdrowych ochotników wykazano, że jednoczesne podanie deferazyroksu (30 mg/kg mc. w dawce pojedynczej) i ryfampicyny (600 mg/dobę, silny induktor UGT) skutkowało zmniejszeniem ekspozycji na deferazyroks o 44% (90% CI: 37% – 51%).⁴

W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania deferazyroksu z silnymi induktorami UGT, takimi jak:

• Ryfampicyna
• Karbamazepina
• Fenytoina
• Fenobarbital
• Rytonawir

należy regularnie monitorować stężenie ferrytyny w surowicy pacjenta podczas jednoczesnego leczenia tymi lekami oraz po jego zakończeniu. W razie konieczności wskazane jest odpowiednie dostosowanie dawki deferazyroksu.⁵

Istotny wpływ na biodostępność deferazyroksu wywiera również kolestyramina, która znacząco zmniejsza ekspozycję na lek poprzez zaburzenie krążenia jelitowo-wątrobowego.⁶

Wpływ deferazyroksu na metabolizm innych leków

Interakcje z substratami CYP3A4

Deferazyroks wykazuje zdolność do wpływania na aktywność izoenzymów cytochromu P450, w tym CYP3A4. W badaniu z udziałem zdrowych ochotników jednoczesne podanie deferazyroksu i midazolamu (substrat CYP3A4) spowodowało zmniejszenie ekspozycji na midazolam o 17% (90% CI: 8% – 26%). W warunkach klinicznych efekt ten może być bardziej nasilony.⁷

Podczas równoczesnego stosowania deferazyroksu z substancjami metabolizowanymi przez CYP3A4, które charakteryzują się wąskim indeksem terapeutycznym, należy zachować szczególną ostrożność ze względu na możliwe zmniejszenie ich skuteczności. Dotyczy to takich leków jak:

• Cyklosporyna
• Symwastatyna
• Hormonalne leki antykoncepcyjne
• Beprydyl
• Ergotamina

W przypadku tych leków może być konieczne dostosowanie dawki lub monitorowanie parametrów klinicznych odzwierciedlających ich skuteczność.⁸

Interakcje z substratami CYP2C8

Deferazyroks jest umiarkowanym inhibitorem CYP2C8. W badaniu klinicznym z udziałem zdrowych ochotników jednoczesne podanie deferazyroksu (30 mg/kg mc. na dobę) z repaglinidem (substrat CYP2C8) w dawce pojedynczej 0,5 mg spowodowało znaczące zwiększenie ekspozycji na repaglinid – AUC zwiększyło się 2,3-krotnie (90% CI [2,03-2,63]), a Cmax 1,6-krotnie (90% CI [1,42-1,84]).⁹

Ze względu na ryzyko hipoglikemii należy unikać jednoczesnego podawania deferazyroksu z repaglinidem. Jeżeli takie połączenie jest klinicznie uzasadnione, konieczne jest przeprowadzanie starannej obserwacji klinicznej i częste monitorowanie stężenia glukozy we krwi.¹⁰

Nie można wykluczyć występowania podobnych interakcji pomiędzy deferazyroksem a innymi substratami CYP2C8, takimi jak paklitaksel.¹¹

Interakcje z substratami CYP1A2

Deferazyroks jest inhibitorem CYP1A2. W badaniu klinicznym, jednoczesne podawanie deferazyroksu (30 mg/kg mc. na dobę) i teofiliny (substrat CYP1A2) w dawce pojedynczej 120 mg spowodowało znaczące zwiększenie AUC teofiliny o 84% (90% CI: 73% do 95%). Choć Cmax po pojedynczej dawce nie uległo zmianie, można spodziewać się jego zwiększenia przy długotrwałym stosowaniu.¹²

Z tego względu jednoczesne stosowanie deferazyroksu z teofiliną nie jest zalecane. Jeśli konieczne jest jednoczesne podawanie tych leków, należy monitorować stężenie teofiliny w surowicy i rozważyć zmniejszenie jej dawki w celu uniknięcia działań toksycznych.¹³

Podobne zalecenia dotyczą również innych substratów CYP1A2 o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak:

• Klozapina
• Tyzanidyna

W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków z deferazyroksem, zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów klinicznych i rozważenie modyfikacji dawkowania.¹⁴

Inne istotne interakcje

Interakcje z produktami zawierającymi glin

Mimo że nie przeprowadzono formalnych badań dotyczących jednoczesnego podawania deferazyroksu i produktów zobojętniających zawierających glin, nie jest zalecane ich równoczesne stosowanie. Deferazyroks wykazuje pewne powinowactwo do glinu, choć jest ono mniejsze niż do żelaza. Jednoczesne stosowanie tych produktów mogłoby prowadzić do zmniejszenia skuteczności deferazyroksu w chelatowaniu żelaza oraz potencjalnego zwiększenia wchłaniania glinu.¹⁵

Interakcje związane z działaniami niepożądanymi ze strony przewodu pokarmowego

Jednoczesne podawanie deferazyroksu z substancjami, które mogą wywoływać działanie drażniące na błonę śluzową przewodu pokarmowego, może zwiększać ryzyko toksycznego działania na układ pokarmowy, w tym powstawania owrzodzeń. Dotyczy to takich leków jak:

• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym kwas acetylosalicylowy w dużych dawkach
• Kortykosteroidy
• Doustne bisfosfoniany

Podczas stosowania deferazyroksu jednocześnie z tymi substancjami konieczna jest ścisła obserwacja kliniczna pacjenta.¹⁶

Również jednoczesne stosowanie deferazyroksu z lekami przeciwzakrzepowymi może zwiększać ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. W takich przypadkach również zaleca się ścisłą obserwację kliniczną pacjenta i rozważenie modyfikacji dawkowania lub, jeśli to możliwe, unikanie równoczesnego stosowania tych leków.¹⁷

Interakcje z busulfanem

Równoczesne podawanie deferazyroksu i busulfanu skutkuje zwiększeniem ekspozycji na busulfan (AUC), chociaż dokładny mechanizm tej interakcji nie został w pełni wyjaśniony. Jeśli to możliwe, przed rozpoczęciem pełnej terapii zaleca się przeprowadzenie oceny właściwości farmakokinetycznych dawki próbnej busulfanu (AUC, klirens), co umożliwi odpowiednie dostosowanie jego dawki.¹⁸

Interakcje deferazyroksu z alkoholem

Mimo że w charakterystyce produktu leczniczego Deferasirox MSN nie zawarto bezpośrednich informacji dotyczących interakcji z alkoholem, należy uwzględnić kilka istotnych aspektów takiego połączenia:

Hepatotoksyczność – zarówno deferazyroks, jak i alkohol etylowy mogą wykazywać działanie hepatotoksyczne. Jednoczesne stosowanie tych substancji może potencjalnie zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby. U pacjentów przyjmujących deferazyroks zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu lub całkowitą abstynencję, szczególnie u osób z istniejącymi już zaburzeniami czynności wątroby.

Podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego – deferazyroks może powodować podrażnienie przewodu pokarmowego, a alkohol może nasilać to działanie. Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii deferazyroksem może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, takich jak nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka czy owrzodzenia.

Wpływ na metabolizm – alkohol może wpływać na aktywność enzymów wątrobowych, w tym enzymów UGT odpowiedzialnych za metabolizm deferazyroksu, co potencjalnie może prowadzić do zmian w farmakokinetyce leku i modyfikacji jego skuteczności klinicznej.

Ze względu na powyższe zagrożenia, pacjentom przyjmującym deferazyroks należy zalecić ostrożność w spożywaniu alkoholu lub, w optymalnej sytuacji, całkowitą abstynencję alkoholową podczas terapii tym lekiem.

Tabela interakcji deferazyroksu z innymi produktami leczniczymi