inhibitor proteasomu
Inhibitory proteasomu to klasa leków stosowanych głównie w leczeniu nowotworów, szczególnie szpiczaka mnogiego. Działają one poprzez blokowanie aktywności proteasomu 26S, który jest kompleksem enzymatycznym odpowiedzialnym za degradację niepotrzebnych lub uszkodzonych białek w komórkach.
Mechanizm działania inhibitorów proteasomu polega na hamowaniu aktywności proteolitycznej podjednostki 20S proteasomu, co prowadzi do akumulacji białek przeznaczonych do degradacji. W komórkach nowotworowych powoduje to zatrzymanie cyklu komórkowego, zahamowanie angiogenezy oraz indukcję apoptozy. Szczególnie wrażliwe na to działanie są komórki szpiczaka mnogiego ze względu na ich intensywną produkcję immunoglobulin.
Do głównych przedstawicieli tej grupy leków należą: bortezomib (pierwszy zatwierdzony inhibitor proteasomu), karfilzomib, iksazomib oraz nowsze cząsteczki jak marizomib czy oprozomib. Inhibitory proteasomu różnią się między sobą odwracalnością wiązania z proteasomem, selektywnością wobec poszczególnych podjednostek oraz profilem działań niepożądanych.
Najczęstsze działania niepożądane tej grupy leków obejmują neuropatię obwodową, małopłytkowość, neutropenię, zmęczenie oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe. W praktyce klinicznej inhibitory proteasomu są często stosowane w schematach wielolekowych, co zwiększa ich skuteczność terapeutyczną w leczeniu szpiczaka mnogiego oraz niektórych innych nowotworów hematologicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bortezomib TZF 3,5 mg
Bortezomib TZF wykazuje charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne istotne dla skuteczności i bezpieczeństwa terapii. Po dożylnym podaniu dawki 1,0 mg/m² pc. u pacjentów ze szpiczakiem mnogim i klirensem kreatyniny >50 mL/min, maksymalne stężenie osoczowe wynosiło średnio 57 ng/mL, a przy dawce 1,3 mg/m² pc. wzrastało do 112 ng/mL. Biodostępność po podaniu podskórnym i dożylnym była porównywalna (AUClast wskaźnik 0,99), jednak Cmax po podaniu podskórnym była znacznie niższa (20,4 ng/mL vs. 223 ng/mL). Bortezomib charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (1659-3294 L) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (~83%). Metabolizm zachodzi głównie przez oksydację z udziałem CYP3A4, CYP2C19 i CYP1A2, a metabolity deboronowane są farmakologicznie nieaktywne. Okres półtrwania po wielokrotnych dawkach wynosi od 40 do 193 godzin, z obserwowaną redukcją klirensu po kolejnych dawkach (z 102-112 L/h do 15-32 L/h).
Badania wykazały, że łagodne zaburzenia czynności wątroby nie wpływają istotnie na AUC bortezomibu, natomiast umiarkowane i ciężkie zaburzenia zwiększają AUC o około 60%, co wymaga redukcji dawki i monitorowania pacjentów. Zaburzenia czynności nerek, w tym dializa, nie wpływają znacząco na farmakokinetykę leku, co potwierdzono w grupach z CrCL od <20 do ≥60 ml/min/1,73 m². W populacji pediatrycznej (2-16 lat) z ostrą białaczką, klirens skorygowany do powierzchni ciała wynosił średnio 7,79 L/h/m², a objętość dystrybucji 834 L/m², z okresem półtrwania eliminacji około 100 godzin, co jest zbliżone do parametrów dorosłych, wskazując na brak konieczności modyfikacji dawkowania poza uwzględnieniem powierzchni ciała.
białko osocza krwi, biodostępność bortezomibu, CYP1A2, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, dawka w bolusie, deboronacja, farmakokinetyka bortezomibu, guz lity, inhibitor proteasomu, izoenzym cytochromu P450, klirens kreatyniny, mikrosom wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka mieloblastyczna, podanie dożylne, podanie podskórne, szpiczak mnogi, tkanka obwodowa, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bortezomib Krka 1 mg
Bortezomib Krka, inhibitor proteasomu 26S o kodzie ATC L01XG01, wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwnowotworowe, szczególnie skuteczne w leczeniu szpiczaka mnogiego u pacjentów zarówno wcześniej nieleczonych, jak i po wcześniejszych terapiach. Mechanizm działania polega na selektywnym, odwracalnym hamowaniu proteasomu, co prowadzi do zaburzenia degradacji białek regulujących cykl komórkowy, modulacji aktywności czynnika NF-kB, zatrzymania cyklu komórkowego oraz indukcji apoptozy komórek nowotworowych. Ponadto bortezomib wpływa korzystnie na metabolizm kostny, zwiększając aktywność osteoblastów i hamując osteoklasty, co jest istotne u pacjentów ze szpiczakiem mnogim z zaawansowaną chorobą osteolityczną.
choroba osteolityczna, czas do progresji choroby, czynnik jądrowy kappa-B, droga ubikwityna-proteasom, działanie cytotoksyczne, homeostaza wewnątrzkomórkowa, indukcja apoptozy, inhibitor proteasomu, klirens kreatyniny, lek przeciwnowotworowy, melfalan, mikrośrodowisko szpiku, osteoblast, osteoklast, płytki krwi, prednizon, progresja cyklu komórkowego, proteasom 26S, proteoliza, przeżywalność całkowita, stężenie hemoglobiny, szpiczak mnogi, terapia skojarzona, toksyczność, ubikwitynacja - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka limfocytowa – Patofizjologia i mechanizm
Przewlekła białaczka limfocytowa (PBL) to klonalna ekspansja dojrzałych limfocytów B CD5+CD23+ z niską ekspresją powierzchniowych immunoglobulin (IgM/IgD) i pojedynczego łańcucha lekkiego. Patogeneza obejmuje liczne aberracje genetyczne, w tym delecję 13q14 (50-60% pacjentów) z utratą miR-15a i miR-16-1 prowadzącą do nadekspresji BCL2, delecję 11q22-q23 (12-18%) obejmującą gen ATM, delecję 17p13 (5-10%) z utratą TP53 oraz trisomię chromosomu 12 (11-16%). Mutacje somatyczne w genach NOTCH1, SF3B1, BIRC3 i MYD88 wpływają na przebieg choroby. PBL jest chorobą zależną od sygnalizacji BCR, z kluczową rolą kinazy tyrozynowej Brutona (BTK), PI3K i SYK. Podział na U-CLL (niezmutowane IGHV, gorsze rokowanie) i M-CLL (zmutowane IGHV) ma znaczenie prognostyczne. Mikrośrodowisko tkankowe, zwłaszcza w węzłach chłonnych i szpiku, wspiera proliferację i przeżycie komórek PBL poprzez interakcje z limfocytami T, komórkami podścieliska i dendrytycznymi oraz sygnalizację TNF i BCR.
chłoniak rozlany z dużych komórek B, delecja 13q14, ekspresja genów, ibrutynib, inhibitor BCL-2, inhibitor proteasomu, kinaza 3-fosfatydyloinozytolu, kinaza tyrozynowa Brutona, krwiotwórcze komórki macierzyste, mikroRNA, mikrośrodowisko, monoklonalna limfocytoza B-komórkowa, oksydacja kwasów tłuszczowych, przewlekła białaczka limfocytowa, punkt kontrolny immunologiczny, receptor limfocytów B, sekwencjonowanie całego eksonu, sekwencjonowanie całego genomu, sekwencjonowanie następnej generacji, transformacja Richtera, trisomia chromosomu 12, wenetoklaks, zmiany epigenetyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bortezomib Adamed 3,5 mg
Bortezomib, inhibitor proteasomu 26S stosowany w terapii szpiczaka mnogiego, wykazuje złożone właściwości farmakokinetyczne zależne od drogi podania i stanu pacjenta. Po dożylnym podaniu bolusowym dawek 1,0 mg/m² i 1,3 mg/m² maksymalne stężenia osoczowe wynosiły odpowiednio 57 i 112 ng/ml, a podczas kontynuacji leczenia Cmax wahało się od 67 do 120 ng/ml. Porównanie podania dożylnego i podskórnego (1,3 mg/m²) wykazało równoważność całkowitej ekspozycji (AUClast około 0,99), przy czym Cmax po podaniu SC była istotnie niższa (20,4 ng/ml vs 223 ng/ml). Bortezomib charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (1659-3294 l) oraz wysokim, stałym wiązaniem z białkami osocza (średnio 82,9%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2C19 i CYP1A2, z deboronacją jako kluczowym szlakiem, prowadzącym do nieaktywnych metabolitów. Okres półtrwania w fazie eliminacji jest zmienny (40-193 h), a klirens całkowity po pierwszej dawce jest wyższy (102-112 l/h) niż po kolejnych (15-32 l/h).
Badania farmakokinetyczne u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby wykazały, że u osób z łagodnymi zaburzeniami nie ma istotnych zmian w AUC, natomiast u pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami AUC wzrasta o około 60%, co wymaga redukcji dawki i monitorowania klinicznego. W przypadku zaburzeń czynności nerek, w tym u pacjentów dializowanych, parametry farmakokinetyczne (AUC, Cmax) pozostają porównywalne niezależnie od stopnia niewydolności nerek (CrCL od ≥60 do <20 ml/min/1,73 m²), co wskazuje, że modyfikacja dawki bortezomibu nie jest konieczna u tej grupy pacjentów. Podsumowując, farmakokinetyka bortezomibu jest stabilna przy różnych stopniach niewydolności nerek, natomiast w przypadku zaburzeń wątroby konieczne jest dostosowanie dawki.
AUC, biodostępność, bortezomib, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, Cmax, CYP1A2, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, deboronacja, dystrybucja do tkanek, farmakokinetyka, inhibitor proteasomu, izoenzym cytochromu, klirens całkowity, klirens kreatyniny, mikrosomy wątrobowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, podanie dożylne, podanie podskórne, stężenie osoczowe, szpiczak mnogi, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bortezomib MSN 3,5 mg
Bortezomib, stosowany głównie w terapii szpiczaka mnogiego, wykazuje zróżnicowane właściwości farmakokinetyczne w zależności od drogi podania. Po dożylnym podaniu dawki 1,0-1,3 mg/m² maksymalne stężenia osoczowe wynoszą od 57 do 120 ng/ml, natomiast po podskórnym podaniu dawki 1,3 mg/m² całkowite narażenie (AUClast) jest równoważne z dożylnym, choć Cmax jest istotnie niższe (20,4 ng/ml vs. 223 ng/ml). Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (1659-3294 l) oraz wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (~83%). Metabolizm bortezomibu odbywa się głównie przez izoenzymy CYP3A4, CYP2C19 i CYP1A2, a głównym szlakiem jest deboronacja prowadząca do nieaktywnych metabolitów. Okres półtrwania w fazie eliminacji jest zmienny i wynosi od 40 do 193 godzin, z wyraźnie szybszą eliminacją po pierwszej dawce (klirens 102-112 l/h) w porównaniu do kolejnych (15-32 l/h), co sugeruje nasycenie enzymatyczne lub zmiany w wiązaniu białkowym.
AUC, białko osocza, bortezomib, CYP1A2, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, deboronacja, farmakokinetyka, inhibitor proteasomu, klirens całkowity, klirens kreatyniny, mikrosom wątrobowy, narażenie ogólnoustrojowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka mieloblastyczna, podanie dożylne, podanie podskórne, powierzchnia ciała, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie osoczowe, szpiczak mnogi, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Bortezomib – Właściwości farmakodynamiczne
Bortezomib jest selektywnym inhibitorem proteasomu 26S, działającym poprzez odwracalne hamowanie enzymu z okresem półtrwania rozłączenia wynoszącym 20 minut. Mechanizm działania obejmuje blokadę aktywacji czynnika jądrowego kappa B (NF-kB) oraz modyfikację białek regulatorowych cyklu komórkowego, co prowadzi do zatrzymania cyklu komórkowego i indukcji apoptozy w komórkach nowotworowych. W szpiczaku mnogim bortezomib hamuje interakcje komórek nowotworowych z mikrośrodowiskiem szpiku oraz moduluje metabolizm kostny poprzez zwiększenie różnicowania i czynności osteoblastów oraz hamowanie osteoklastów. W badaniach klinicznych dawka 1,3 mg/m² podawana dożylnie lub podskórnie wykazała skuteczność i akceptowalny profil bezpieczeństwa u pacjentów z nawrotowym i wcześniej nieleczonym szpiczakiem mnogim oraz w innych nowotworach hematologicznych, w tym chłoniaku i amyloidozie AL.
amyloidoza łańcuchów lekkich, apoptoza, białaczka limfoblastyczna, całkowita remisja, chłoniak limfoblastyczny, chłoniak z komórek płaszcza, choroba osteolityczna, cykl komórkowy, czas do progresji choroby, czynnik jądrowy kappa-B, droga ubikwityna-proteasom, dysfagia, działanie cytotoksyczne, hamowanie proteasomu, hipokaliemia, hiponatremia, homeostaza wewnątrzkomórkowa, inhibitor proteasomu, lek przeciwnowotworowy, mediana przeżywalności, mikrośrodowisko szpiku, neuropatia obwodowa czuciowa, neutropenia, niedrożność jelit, osteoblasty, osteoklasty, proteasom 26S, reindukcja chemioterapii, szpiczak mnogi - Leksykon substancji czynnych
Bortezomib – Działania niepożądane
Bortezomib, inhibitor proteasomu stosowany w terapii szpiczaka mnogiego i chłoniaka z komórek płaszcza (MCL), charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Do najczęstszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak trombocytopenia, neutropenia i niedokrwistość, występujące bardzo często, a także neuropatia obwodowa, obserwowana u około 30% pacjentów, z neuropatią stopnia ≥2 u 18% i stopnia ≥3 u 8%. Ponadto, często występują objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia) oraz objawy ogólne, takie jak zmęczenie, gorączka i astenia. U pacjentów z MCL obserwuje się zwiększoną częstość hematologicznych działań niepożądanych o ≥5% w porównaniu do pacjentów ze szpiczakiem mnogim. Profil bezpieczeństwa obejmuje również rzadziej występujące, ale poważne powikłania, takie jak niewydolność serca, zespół rozpadu guza, nadciśnienie płucne czy zespół tylnej odwracalnej encefalopatii.
bakteriemia, chłoniak z komórek płaszcza, cholestaza, Clostridium difficile, dysfagia, gorączka neutropeniczna, hepatotoksyczność, hipokalcemia, hipokaliemia, hiponatremia, inhibitor proteasomu, leukopenia, limfopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, neuropatia czuciowa, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedotlenienie krwi, obrzęk płuc, opryszczkowe zapalenie opon mózgowych, parestezje, półpasiec, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, szpiczak mnogi, tamponada serca, toksyczno-rozpływna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wysięk opłucnowy, WZW B, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bortezomib medac 3,5 mg
Bortezomib jest selektywnym, odwracalnym inhibitorem proteasomu 26S, który hamuje jego aktywność podobną do chymotrypsyny, prowadząc do zatrzymania cyklu komórkowego i indukcji apoptozy w komórkach nowotworowych. Mechanizm działania obejmuje modulację białek regulatorowych cyklu komórkowego oraz hamowanie aktywacji czynnika NF-kB, co wpływa na proliferację, przeżycie i interakcje komórek nowotworowych z mikrośrodowiskiem, szczególnie w szpiczaku mnogim. W badaniu klinicznym III fazy MMY-3002 VISTA u 682 pacjentów z wcześniej nieleczonym szpiczakiem mnogim, skojarzenie bortezomibu (1,3 mg/m² i.v.) z melfalanem (9 mg/m²) i prednizonem (60 mg/m²) znacząco wydłużyło medianę przeżycia do 56,4 miesiąca w porównaniu do 43,1 miesiąca w grupie kontrolnej (HR=0,695; p=0,00043). Ponadto, badanie fazy III wykazało równoważną skuteczność podawania bortezomibu drogą podskórną i dożylną, z odsetkiem odpowiedzi całkowitej (CR+PR) wynoszącym 42% po 4 cyklach w obu grupach.
amyloidoza łańcuchów lekkich, apoptoza, białaczka limfoblastyczna, całkowita remisja, chłoniak limfoblastyczny, chłoniak z komórek płaszcza, choroba osteolityczna, czas do progresji, czynnik jądrowy kappa-B, inhibitor proteasomu, kaskada sygnałowa, mediana przeżywalności, monoterapia bortezomibem, neuropatia czuciowa, niedrożność jelit, odpowiedź na leczenie, osteoblasty, osteoklasty, pegylowana liposomalna doksorubicyna, progresja choroby, proteasom 26S, szpiczak mnogi - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bendamustyna medac 2,5 mg/ml
Bendamustyna medac, dostępna w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji (fiolki zawierające 25 mg lub 100 mg chlorowodorku bendamustyny), jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w wybranych wskazaniach klinicznych. Wskazania obejmują: leczenie pierwszego rzutu przewlekłej białaczki limfocytowej (PBL) w stadium B lub C wg klasyfikacji Bineta u pacjentów z przeciwwskazaniami do fludarabiny; monoterapię chłoniaków nieziarniczych o powolnym przebiegu u pacjentów z progresją choroby w ciągu 6 miesięcy po leczeniu rytuksymabem; oraz leczenie pierwszego rzutu szpiczaka mnogiego w stadium II z progresją lub stadium III wg Durie-Salmona, w skojarzeniu z prednizonem, u pacjentów powyżej 65. roku życia, niekwalifikujących się do autologicznego przeszczepienia komórek macierzystych i z kliniczną neuropatią obwodową uniemożliwiającą stosowanie talidomidu lub bortezomibu. Po rekonstytucji 1 ml koncentratu zawiera 2,5 mg chlorowodorku bendamustyny.
Decyzja o zastosowaniu bendamustyny powinna uwzględniać dokładną ocenę kliniczną, w tym rozpoznanie histopatologiczne, stadium choroby, wcześniejsze leczenie i odpowiedź na nie, wiek biologiczny pacjenta, choroby współistniejące oraz obecność neuropatii obwodowej. Lek wymaga ścisłego nadzoru specjalistycznego ze względu na potencjalną toksyczność hematologiczną i inne poważne działania niepożądane. W praktyce bendamustyna jest alternatywą dla schematów zawierających fludarabinę u starszych lub obciążonych pacjentów z PBL, a w chłoniakach nieziarniczych indolentnych stosowana jest głównie w monoterapii u pacjentów opornych na rytuksymab. W szpiczaku mnogim, mimo dostępności nowszych terapii, pozostaje wartościową opcją u pacjentów z neuropatią obwodową, wykluczającą stosowanie inhibitorów proteasomu i leków immunomodulujących. Przygotowanie leku wymaga odpowiedniej rekonstytucji i kwalifikacji pacjenta zgodnie z aktualnymi wytycznymi towarzystw naukowych.
analogi puryn, autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, bortezomib, chłoniak nieziarniczy indolentny, chlorowodorek bendamustyny, fludarabina, immunochemioterapia, inhibitor proteasomu, klasyfikacja Bineta, klasyfikacja Durie-Salmona, lek cytotoksyczny, lek immunomodulujący, neuropatia obwodowa, niewydolność nerek, przeciwciało anty-CD20, przewlekła białaczka limfocytowa, rytuksymab, szpiczak mnogi, talidomid, toksyczność hematologiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bortezomib Reddy 3,5 mg
Bortezomib Reddy, będący inhibitorem proteasomu 26S, wykazuje wysoką selektywność i odwracalność działania, co przekłada się na skuteczne hamowanie degradacji białek ubikwitynowanych w komórkach nowotworowych. Mechanizm ten prowadzi do zatrzymania cyklu komórkowego oraz indukcji apoptozy, głównie poprzez modulację czynników takich jak NF-kB, kluczowego w patogenezie szpiczaka mnogiego. Bortezomib wpływa również na mikrośrodowisko szpiku, zaburzając interakcje między komórkami nowotworowymi a otoczeniem, co potwierdzają badania in vitro i in vivo, wskazujące na wyższą wrażliwość komórek nowotworowych w porównaniu do komórek prawidłowych. W stężeniu 10 µmol bortezomib nie wykazuje istotnej aktywności wobec innych receptorów i proteaz, co podkreśla jego specyficzność.
apoptoza, bortezomib, czas do progresji choroby, czynnik jądrowy kappa-B, działanie cytotoksyczne, homeostaza wewnątrzkomórkowa, inhibitor proteasomu, kaskada sygnałowa, klirens kreatyniny, lek przeciwnowotworowy, melfalan, mikrośrodowisko szpiku, nieleczony szpiczak mnogi, płytki krwi, proteasom 26S, proteoliza, przeżycie całkowite, stężenie hemoglobiny, szlak ubikwityna-proteasom, szpiczak mnogi, ubikwityna, współczynnik ryzyka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vortemyel 1 mg
Lek Vortemyel (bortezomib) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na bortezomib lub substancje pomocnicze, w tym ester mannitolu i kwas boronowy, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych zagrażających życiu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także ostra rozlana naciekowa choroba płuc i osierdzia, która może prowadzić do niewydolności oddechowej i zaburzeń hemodynamicznych nasilanych przez lek. W każdej fiolce Vortemyelu znajduje się 1 mg bortezomibu, co jest istotne przy ocenie ryzyka nadwrażliwości. Przed terapią konieczna jest szczegółowa ocena historii alergii, stanu układu oddechowego i krążenia oraz przegląd aktualnie stosowanych leków pod kątem potencjalnych interakcji i przeciwwskazań.
bortezomib, ester mannitolu i kwasu boronowego, hematoonkologia, inhibitor proteasomu, iniekcja dożylna, naciek zapalny, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność oddechowa, ostra rozlana naciekowa choroba płuc i osierdzia, reakcja alergiczna, roztwór do iniekcji, terapia skojarzona, układ krążenia, układ oddechowy, zaburzenie hemodynamiczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bortezomib Zentiva 1 mg
Farmakokinetyka bortezomibu po dożylnym podaniu w dawkach 1,0 mg/m² i 1,3 mg/m² u pacjentów ze szpiczakiem mnogim charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (1659-3294 l) oraz wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (średnio 82,9%). Maksymalne stężenia osoczowe po pierwszej dawce wynoszą odpowiednio 57 ng/ml i 112 ng/ml, a po kolejnych dawkach mieszczą się w zakresie 67-106 ng/ml dla dawki 1,0 mg/m² oraz 89-120 ng/ml dla dawki 1,3 mg/m². Klirens całkowity po pierwszej dawce jest wyższy (102 l/h i 112 l/h) niż po kolejnych (15-32 l/h i 18-32 l/h), a okres półtrwania po wielokrotnych podaniach wynosi od 40 do 193 godzin. Metabolizm bortezomibu odbywa się głównie przez izoenzymy CYP3A4, 2C19 i 1A2, a deboronowane metabolity są farmakologicznie nieaktywne.
analiza farmakokinetyczna, AUC, Cmax, cytochrom P450, czas półtrwania, deboronacja, farmakokinetyka, inhibitor proteasomu, izoenzymy cytochromu P450, klirens całkowity, klirens kreatyniny, mikrosomy wątrobowe, normalizacja dawki, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka mieloblastyczna, stężenie osoczowe bortezomibu, szpiczak mnogi, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bortezomib medac 1 mg
Przedawkowanie bortezomibu, zwłaszcza przy dawkach przekraczających dwukrotnie zalecaną, prowadzi do ciężkich powikłań klinicznych, takich jak nagłe objawowe niedociśnienie tętnicze, gwałtowna małopłytkowość, zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca oraz zaburzenia termoregulacji. W skrajnych przypadkach może dojść do zgonu pacjenta. Mechanizm toksyczności wynika z nadmiernej inhibicji proteasomu, co skutkuje zaburzeniami procesów komórkowych i toksycznością wielonarządową, ze szczególnym uwzględnieniem układu krążenia i krwiotwórczego. Nie istnieje specyficzne antidotum na przedawkowanie bortezomibu, dlatego leczenie ma charakter wyłącznie objawowy i podtrzymujący.
antidotum, bortezomib, EKG, hipertermia, hipotermia, inhibitor proteasomu, koncentrat krwinek płytkowych, leki inotropowe, leki przeciwarytmiczne, małopłytkowość, morfologia krwi, niedociśnienie tętnicze objawowe, niewydolność serca, parametry krzepnięcia, parametry życiowe, płytki krwi, prawidłowe ciśnienie tętnicze, toksyczność wielonarządowa, układ sercowo-naczyniowy, wazopresor, zaburzenia przewodnictwa, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bortezomib TZF 3,5 mg
Przed rozpoczęciem terapii bortezomibem (Bortezomib TZF, 3,5 mg proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań) konieczne jest wykluczenie przeciwwskazań, w tym nadwrażliwości na substancję czynną, bortezomib, bor oraz substancje pomocnicze zawarte w preparacie. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność ostrej rozlanej naciekowej choroby płuc i osierdzia, które charakteryzują się rozlanymi naciekami zapalnymi w tkance płucnej oraz ostrym procesem zapalnym osierdzia, stanowiąc przeciwwskazanie ze względu na ryzyko nasilenia objawów oddechowych i powikłań zagrażających życiu. Wywiad alergologiczny powinien być przeprowadzony szczegółowo, aby zapobiec reakcjom nadwrażliwości.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bortezomib Adamed 1 mg
Bortezomib Adamed, dostępny w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań (1 mg bortezomibu w formie estru mannitolu i kwasu boronowego), jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, boron lub jakąkolwiek substancję pomocniczą preparatu. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u chorych z ostrą rozlaną naciekową chorobą płuc oraz chorobą osierdzia o charakterze naciekowym ze względu na ryzyko zaostrzenia patologii i powikłań kardiologicznych. W terapii skojarzonej konieczne jest uwzględnienie przeciwwskazań i interakcji innych leków, co wymaga szczegółowej analizy Charakterystyki Produktu Leczniczego wszystkich stosowanych preparatów.
boron, bortezomib, choroba osierdzia, działanie niepożądane, hipotonia, inhibitor proteasomu, nadwrażliwość, neuropatia obwodowa, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, omdlenie, ostra rozlana naciekowa choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, roztwór do wstrzykiwań, terapia skojarzona, trombocytopenia, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Amyloidoza – Leczenie
Amyloidoza to grupa chorób charakteryzujących się odkładaniem patologicznych białek amyloidowych w tkankach, zróżnicowanych pod względem etiologii i leczenia. W amyloidozie AL, najczęstszej postaci systemowej, leczenie pierwszej linii opiera się na schemacie Dara-CyBorD (daratumumab, cyklofosfamid, bortezomib, deksametazon), zatwierdzonym przez FDA w 2021 roku, który znacząco poprawia wskaźniki remisji hematologicznej i funkcji narządów (59% pacjentów bez oznak choroby po 20 miesiącach). Alternatywne schematy obejmują VCd, BMdex oraz bortezomib z deksametazonem. W wybranych przypadkach stosuje się wysokodawkową chemioterapię z autologicznym przeszczepem komórek macierzystych (ASCT), z kryteriami kwalifikacji: wiek <70 lat, ECOG ≤2, brak istotnej dysfunkcji narządów. Badania nad nowymi terapiami, takimi jak przeciwciała monoklonalne (CAEL-101, birtamimab) oraz inhibitory BCL-2 (venetoclax) i BCMA, są w toku i mogą zrewolucjonizować leczenie amyloidozy AL.
acoramidis, amyloid, amyloidoza, amyloidoza AA, amyloidoza AL, amyloidoza ATTR, amyloidoza pierwotna, amyloidoza transtyretynowa, amyloidoza wtórna, antysensowny oligonukleotyd, autologiczny przeszczep komórek macierzystych, bortezomib, CRISPR/Cas9, cyklofosfamid, dializoterapia, diflunisal, diuretyk pętlowy, edycja genomu, hematolog, inhibitor interleukiny-1, inhibitor interleukiny-6, inhibitor proteasomu, inotersen, interferencja RNA, kardiolog, kardiomiopatia amyloidowa, komórki plazmatyczne, makroglobulinemia Waldenströma, melfalan, nefrolog, neurolog, neuropatia obwodowa, patisiran, polineuropatia, przeszczep komórek macierzystych, reumatoidalne zapalenie stawów, rytuksymab, surowiczy amyloid A, szpiczak mnogi, tafamidis, talidomid, tocilizumab, transtyretyna, vutrisiran, zespół nerczycowy - Leksykon substancji czynnych
Melfalan – Wskazania do stosowania
Melfalan, będący lekiem alkilującym o właściwościach cytostatycznych, jest składnikiem preparatu Alkeran w dawce 2 mg w formie tabletek powlekanych, stosowanym w terapii szpiczaka mnogiego (choroba Kahlera). Szpiczak mnogi charakteryzuje się niekontrolowanym rozrostem patologicznych plazmocytów w szpiku kostnym, prowadząc do produkcji monoklonalnego białka M, uszkodzenia kości, niewydolności nerek, niedokrwistości oraz immunosupresji. Melfalan jest wykorzystywany zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z prednizonem (schemat MP), innymi cytostatykami, lekami immunomodulującymi oraz inhibitorami proteasomu, a także w wysokodawkowej chemioterapii przed autologicznym przeszczepem komórek krwiotwórczych. Preparat jest szczególnie wskazany u pacjentów w podeszłym wieku, z niewydolnością nerek wymagającą dostosowania dawki, w terapii podtrzymującej po remisji, u osób nietolerujących terapii dożylnej oraz w leczeniu paliatywnym zaawansowanego szpiczaka.
autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, białko M, białko monoklonalne, hematolog, inhibitor proteasomu, leczenie podtrzymujące, leczenie systemowe, lek alkilujący, lek cytostatyczny, lek immunomodulujący, mielotoksyczność, niedokrwistość, niewydolność nerek, nowotwór hematologiczny, onkolog, prednizon, progresja choroby, przeszczepienie komórek krwiotwórczych, remisja choroby, szpiczak mnogi, szpiczak plazmocytowy, terapia paliatywna, terapia pierwszego rzutu, układ krwiotwórczy, wysokodawkowa chemioterapia - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bortezomib medac 3,5 mg
Przeciwwskazania do stosowania leku Bortezomib medac (proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, 3,5 mg bortezomibu) obejmują przede wszystkim nadwrażliwość na substancję czynną bortezomib, kwas boronowy (pierwiastek bor wchodzący w skład cząsteczki) oraz na którąkolwiek z substancji pomocniczych preparatu. Reakcje alergiczne mogą manifestować się wysypką, świądem, obrzękiem, dusznością, a w skrajnych przypadkach wstrząsem anafilaktycznym, co wymaga szczegółowego wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest obecność ostrej rozlanej naciekowej choroby płuc oraz choroby osierdzia z naciekami lub stanem zapalnym, gdyż podanie leku może prowadzić do pogorszenia stanu klinicznego pacjenta.
badanie obrazowe, bortezomib, charakterystyka produktu leczniczego, choroba osierdzia, inhibitor proteasomu, interakcja lekowa, kwas boronowy, leczenie nowotworów, naciek, nadwrażliwość, ostra rozlana naciekowa choroba płuc, podanie dożylne, podanie podskórne, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, reakcja nadwrażliwości, stan zapalny, terapia skojarzona, wstrząs anafilaktyczny, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vortemyel 3,5 mg
Bortezomib, aktywny składnik leku Vortemyel 3,5 mg, jest selektywnym, odwracalnym inhibitorem proteasomu 26S, hamującym aktywność podobną do chymotrypsyny, co prowadzi do zaburzenia degradacji białek oznaczonych ubikwityną i indukcji apoptozy w komórkach nowotworowych. Mechanizmy działania obejmują modulację białek regulatorowych cyklu komórkowego, hamowanie czynnika NF-kB, zatrzymanie cyklu komórkowego, regulację angiogenezy oraz ograniczenie przerzutowania. W leczeniu szpiczaka mnogiego bortezomib wykazuje zdolność do modyfikacji interakcji komórek nowotworowych z mikrośrodowiskiem szpiku kostnego, zwiększając różnicowanie osteoblastów i hamując osteoklasty, co przekłada się na poprawę parametrów klinicznych u pacjentów z zaawansowaną chorobą osteolityczną.
amyloidoza łańcuchów lekkich, apoptoza, białaczka limfoblastyczna z komórek prekursorowych B, chłoniak limfoblastyczny z komórek T, chłoniak z komórek płaszcza, choroba osteolityczna, cykl komórkowy, czas do progresji choroby, czynnik jądrowy kappa-B, degradacja białek, homeostaza wewnątrzkomórkowa, inhibicja proteasomu, inhibitor proteasomu, mikrośrodowisko szpiku kostnego, odpowiedź całkowita, odpowiedź hematologiczna, pegylowana liposomalna doksorubicyna, proteasom 26S, przeszczepienie hematopoetycznych komórek macierzystych, przeżycie wolne od progresji, szlak ubikwityna-proteasom, szpiczak mnogi, zaawansowany szpiczak mnogi - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adabonib 3,5 mg
Bortezomib, substancja czynna leku Adabonib, wykazuje złożony profil farmakokinetyczny z różnicami w biodostępności zależnymi od drogi podania. Po dożylnym podaniu dawki 1,0 mg/m² lub 1,3 mg/m² maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) wynoszą odpowiednio 57-112 ng/ml, natomiast po podaniu podskórnym Cmax jest znacząco niższe (20,4 ng/ml), choć całkowita ekspozycja (AUClast) jest równoważna (wskaźnik 0,99; 90% CI: 80,18%-122,80%). Bortezomib charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (1659-3294 l) oraz wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (82,9%), niezależnym od stężenia. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez enzymy CYP3A4, CYP2C19 i CYP1A2, z deboronacją prowadzącą do nieaktywnych metabolitów. Okres półtrwania po wielokrotnych dawkach wynosi od 40 do 193 godzin, a klirens całkowity zmniejsza się znacząco po pierwszej dawce (z 102-112 l/h do 15-32 l/h), co sugeruje nasycenie szlaków metabolicznych lub zmiany dystrybucji.
analiza farmakokinetyczna, biodostępność systemowa, CYP1A2, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, deboronacja, enzym wątrobowy, ester kwasu boronowego z mannitolem, faza eliminacji, guz lity, inhibitor proteasomu, klirens całkowity, klirens kreatyniny, mikrosom wątrobowy, objętość dystrybucji, objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym, okres półtrwania, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka mieloblastyczna, powierzchnia ciała, profil eliminacji, stężenie maksymalne w osoczu, szpiczak mnogi, wiązanie z białkami osocza, współczynnik zmienności, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Bortezomib – Wskazania do stosowania
Bortezomib, inhibitor proteasomu, jest stosowany głównie w leczeniu szpiczaka mnogiego oraz chłoniaka z komórek płaszcza (MCL). Dostępny w dawkach 1 mg, 2,5 mg, 3,5 mg (proszek) oraz jako roztwór 2,5 mg/ml, może być podawany w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi. W szpiczaku mnogim bortezomib jest wskazany u pacjentów z progresją choroby po co najmniej jednej linii leczenia (monoterapia lub w połączeniu z pegylowaną liposomalną doksorubicyną bądź deksametazonem), u wcześniej nieleczonych pacjentów niekwalifikujących się do intensywnej chemioterapii z przeszczepieniem (w skojarzeniu z melfalanem i prednizonem) oraz w indukcji przed autologicznym przeszczepieniem komórek macierzystych (w połączeniu z deksametazonem, z lub bez talidomidu). W chłoniaku z komórek płaszcza bortezomib stosuje się w schemacie VR-CAP (z rytuksymabem, cyklofosfamidem, doksorubicyną i prednizonem) u pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepienia.
chemioterapia wysokodawkowa, chłoniak z komórek płaszcza, cyklofosfamid, doksorubicyna, doksorubicyna liposomalna, indukcja leczenia, inhibitor proteasomu, monoterapia, nawrót choroby, nowotwór hematologiczny, oporny szpiczak mnogi, prednizon, proszek do sporządzania roztworu, przeszczepienie autologiczne, przeszczepienie komórek macierzystych, rytuksymab, schemat VMP, schemat VR-CAP, szpiczak mnogi, talidomid, układ krwiotwórczy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bortezomib Reddy 3,5 mg
Bortezomib Reddy (3,5 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań) wykazuje złożone właściwości farmakokinetyczne, które różnią się w zależności od drogi podania (dożylna IV vs podskórna SC), dawki oraz indywidualnych cech pacjenta. Po dożylnym podaniu dawki 1,0 mg/m² i 1,3 mg/m² u pacjentów ze szpiczakiem mnogim stężenia maksymalne (Cmax) wynosiły odpowiednio 57 ng/ml i 112 ng/ml, a po kolejnych dawkach utrzymywały się w zakresie 67-106 ng/ml (1,0 mg/m²) oraz 89-120 ng/ml (1,3 mg/m²). Podanie podskórne dawki 1,3 mg/m² skutkowało znacząco niższym Cmax (20,4 ng/ml) w porównaniu do dożylnego (223 ng/ml), przy zachowaniu równoważnej całkowitej ekspozycji (AUClast wskaźnik 0,99). Bortezomib charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (1659-3294 l) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (~83%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2C19 i CYP1A2, z powstaniem nieaktywnych metabolitów po deboronacji. Okres półtrwania w fazie eliminacji jest zmienny (40-193 h), a klirens po pierwszej dawce jest wyższy (102-112 l/h) niż po kolejnych (15-32 l/h).
Badania kliniczne wykazały, że łagodne zaburzenia czynności wątroby nie wpływają istotnie na farmakokinetykę bortezomibu, natomiast umiarkowane i ciężkie zaburzenia powodują około 60% wzrost ekspozycji (AUC), co wymaga redukcji dawki i monitorowania. W przypadku zaburzeń czynności nerek (CrCL od ≥60 do <20 ml/min/1,73 m²) oraz u pacjentów dializowanych farmakokinetyka leku (AUC i Cmax) pozostaje porównywalna, nie wymaga więc modyfikacji dawkowania. U dzieci i młodzieży (2-16 lat) z ostrą białaczką limfoblastyczną lub mieloblastyczną klirens bortezomibu (średnia geometryczna 7,79 l/h/m²) oraz inne parametry farmakokinetyczne są podobne do dorosłych po uwzględnieniu powierzchni ciała, a wiek, masa ciała i płeć nie mają istotnego wpływu na klirens.
AUC, biorównoważność, bortezomib, Cmax, CYP1A2, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, deboronacja, inhibitor proteasomu, izoenzymy cytochromu P450, klirens całkowity, klirens kreatyniny, mikrosomy wątrobowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydacja, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka mieloblastyczna, pacjent dializowany, podanie dożylne, podanie podskórne, powierzchnia ciała, redukcja dawki, szpiczak mnogi, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Bortezomib – Właściwości farmakokinetyczne
Bortezomib wykazuje złożoną farmakokinetykę charakteryzującą się dużą objętością dystrybucji (1659-3294 l) oraz wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (~83%), co wskazuje na intensywną dystrybucję do tkanek obwodowych. Po dożylnym podaniu dawek 1,0 mg/m² i 1,3 mg/m² u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, maksymalne stężenia Cmax wynosiły odpowiednio 57 i 112 ng/ml po pierwszej dawce, a po kolejnych dawkach zakres Cmax wynosił 67-106 ng/ml (1,0 mg/m²) i 89-120 ng/ml (1,3 mg/m²). Podanie podskórne dawki 1,3 mg/m² skutkowało podobnym całkowitym narażeniem (AUClast) w porównaniu do podania dożylnego, jednak z istotnie niższym Cmax (20,4 ng/ml vs. 223 ng/ml), co może wpływać na profil bezpieczeństwa. Metabolizm bortezomibu odbywa się głównie przez izoenzymy CYP3A4, 2C19 i 1A2, a powstające metabolity deboronowane są farmakologicznie nieaktywne. Okres półtrwania eliminacji (t₁/₂) waha się od 40 do 193 godzin, a klirens całkowity ulega znacznemu zmniejszeniu po wielokrotnym podaniu (z 102-112 l/h po pierwszej dawce do 15-32 l/h po kolejnych), co sugeruje saturację szlaków eliminacji lub zmiany dystrybucji podczas terapii.
analiza farmakokinetyczna, białko osocza, biodostępność systemowa, bortezomib, deboronacja, farmakokinetyka bortezomibu, guz lity, inhibitor proteasomu, izoenzym cytochromu P450, klirens całkowity, klirens kreatyniny, mikrosom wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydacja, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka mieloblastyczna, podanie dożylne, podanie podskórne, profil bezpieczeństwa, stężenie osoczowe, szpiczak mnogi, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Szpiczak mnogi – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Szpiczak mnogi jest złośliwym nowotworem komórek plazmatycznych szpiku kostnego, stanowiącym około 10% nowotworów hematologicznych, z medianą wieku rozpoznania 69 lat i wyższą częstością u osób rasy czarnej. Charakterystyczne objawy kliniczne obejmują ból kości (80-90% pacjentów), złamania patologiczne (40%), anemię, niewydolność nerek oraz hiperkalcemię. Diagnostyka opiera się na wykryciu zwiększonej liczby nieprawidłowych komórek plazmatycznych w szpiku, obecności białka monoklonalnego w surowicy lub moczu oraz zmianach kostnych widocznych w badaniach obrazowych (RTG, MRI, PET/CT). Pielęgniarki odgrywają kluczową rolę w monitorowaniu parametrów hematologicznych i biochemicznych, przygotowaniu pacjentów do badań oraz edukacji dotyczącej choroby i leczenia.
anemia, badanie obrazowe, bisfosfoniany, ból kości, chemioterapia wysokodawkowa, choroba kostna, daratumumab, elektroforeza białek surowicy, elementy morfotyczne krwi, funkcja nerek, hiperkalcemia, inhibitor proteasomu, komórki krwi, komórki plazmatyczne, kortykosteroidy, leczenie objawowe, lek immunomodulujący, lek nefrotoksyczny, lek przeciwbólowy, lek przeciwzakrzepowy, leki immunomodulujące, morfologia krwi, nawracająca infekcja, neuropatia obwodowa, niewydolność nerek, nowotwór hematologiczny, opieka hospicyjna, opieka paliatywna, plazmafereza, proces diagnostyczny, profilaktyka przeciwwirusowa, przeciwciało monoklonalne, przeszczepienie komórek macierzystych, szpiczak mnogi, szpik kostny, terapia CAR-T, ucisk rdzenia kręgowego, układ odpornościowy, zakrzepica żył głębokich, zespół nadlepkości, zespół uwalniania cytokin, złamanie patologiczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Adabonib
Adabonib, zawierający bortezomib – inhibitor proteasomu, jest stosowany w leczeniu nowotworów hematologicznych, takich jak szpiczak mnogi i chłoniak z komórek płaszcza (MCL). Lek podaje się dożylnie lub podskórnie, z wyraźnym zakazem podawania dooponowego ze względu na ryzyko zgonu. Najczęstsze działania niepożądane obejmują toksyczność hematologiczną (małopłytkowość, neutropenię, niedokrwistość), z najniższą liczbą płytek krwi obserwowaną w dniu 11. cyklu, zwykle powracającą do normy w kolejnym cyklu. W badaniu LYM-3002 częstość trombocytopenii stopnia ≥3 wynosiła 56,7% w grupie VcR-CAP (bortezomib z rytuksymabem, cyklofosfamidem, doksorubicyną i prednizonem) vs. 5,8% w grupie R-CHOP, przy czym liczba płytek <25 000/μl wymagała wstrzymania leczenia. Należy regularnie monitorować morfologię krwi i rozważyć przetoczenie płytek oraz stosowanie czynników stymulujących kolonie granulocytów w przypadku neutropenii. Profilaktyka przeciwwirusowa jest zalecana ze względu na zwiększone ryzyko reaktywacji wirusa półpaśca i HBV, zwłaszcza przy skojarzeniu z rytuksymabem.
ból neuropatyczny, bortezomib, chłoniak z komórek płaszcza, choroba posurowicza, czynniki stymulujące kolonie, frakcja wyrzutowa lewej komory, hiperbilirubinemia, hiperestezja, hipoestezja, hipotonia ortostatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteasomu, małopłytkowość, neuropatia autonomicznego układu nerwowego, neuropatia czuciowa, neuropatia obwodowa, neuropatia ruchowa, neutropenia i niedokrwistość, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, nowotwór hematologiczny, nowotworowa komórka plazmatyczna, ostra białaczka szpikowa, parestezja, podanie dożylne i podskórne, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, profilaktyka przeciwwirusowa, proliferacyjne kłębuszkowe zapalenie nerek, reaktywacja wirusa półpaśca, reaktywacja wirusa WZW typu B, śródmiąższowe zapalenie płuc, substrat CYP3A4, szpiczak mnogi, toksyczność hematologiczna, toksyczność przewodu pokarmowego, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zakażenie wirusem Johna Cunninghama, zakażenie wirusem półpaśca, zapalenie wątroby, zapalenie wielostawowe, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bortezomib Adamed 2,5 mg
Bortezomib, inhibitor proteasomu 26S, wykazuje wysoką selektywność i odwracalne hamowanie enzymu, co prowadzi do zatrzymania cyklu komórkowego i indukcji apoptozy w komórkach nowotworowych, zwłaszcza w szpiczaku mnogim i chłoniaku z komórek płaszcza. Mechanizm działania obejmuje hamowanie aktywacji czynnika NF-kB oraz modulację interakcji komórek nowotworowych z mikrośrodowiskiem szpiku kostnego, co przekłada się na cytotoksyczność wobec komórek nowotworowych przy relatywnie mniejszym wpływie na komórki zdrowe. Bortezomib wykazuje również wpływ na zwiększenie różnicowania osteoblastów i hamowanie osteoklastów, co jest korzystne u pacjentów ze szpiczakiem mnogim z zaawansowaną chorobą osteolityczną. Kinetika hamowania proteasomu charakteryzuje się okresem półtrwania dysocjacji t₁/₂ = 20 minut, co potwierdza odwracalność działania leku.
amyloidoza łańcuchów lekkich, całkowita odpowiedź, całkowita remisja, całkowite przeżycie, chłoniak z komórek płaszcza, choroba osteolityczna, cykl komórkowy, czynnik jądrowy kappa-B, działanie cytotoksyczne, homeostaza wewnątrzkomórkowa, indukcja apoptozy, inhibitor proteasomu, mikrośrodowisko szpiku kostnego, monoterapia bortezomibem, osteoblast, osteoklast, pegylowana liposomalna doksorubicyna, podanie dożylne, podanie podskórne, proteasom 26S, przeżycie wolne od progresji, szpiczak mnogi, terapia skojarzona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bortezomib Zentiva 1 mg
W terapii bortezomibem, dostępnym jako Bortezomib Zentiva w dawce 1 mg w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, kluczowe jest wykluczenie bezwzględnych przeciwwskazań. Należą do nich nadwrażliwość na bortezomib lub związki boru oraz na składniki pomocnicze preparatu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także obecność ostrej rozlanej naciekowej choroby płuc oraz aktywnej choroby osierdzia o charakterze naciekowym, ze względu na wysokie ryzyko nasilenia niewydolności oddechowej i powikłań kardiologicznych. W przypadku terapii skojarzonej konieczna jest analiza przeciwwskazań wszystkich stosowanych leków, uwzględniając potencjalne interakcje i nakładanie się toksyczności.
bortezomib, charakterystyka produktu leczniczego, choroba osierdzia, ciężkie zaburzenie funkcji wątroby, dializoterapia, inhibitor proteasomu, interakcja lekowa, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność serca, objaw neurologiczny, objaw sercowo-naczyniowy, ostra rozlana naciekowa choroba płuc, polineuropatia, profil toksyczności, terapia skojarzona, zaburzenie rytmu serca, związek boru