przeszczepienie hematopoetycznych komórek macierzystych

Przeszczepienie hematopoetycznych komórek macierzystych (HSCT – Hematopoietic Stem Cell Transplantation) to procedura medyczna polegająca na zastąpieniu nieprawidłowego lub uszkodzonego szpiku kostnego zdrowymi komórkami macierzystymi, zdolnymi do wytwarzania prawidłowych komórek krwi. Metoda ta stanowi istotną opcję terapeutyczną w leczeniu wielu chorób hematologicznych, onkologicznych i niektórych schorzeń immunologicznych.

Wyróżnia się dwa główne rodzaje przeszczepień: autologiczne (gdy dawcą jest sam pacjent) oraz allogeniczne (gdy komórki pochodzą od zgodnego immunologicznie dawcy). Źródłem komórek macierzystych może być szpik kostny, krew obwodowa po mobilizacji lub krew pępowinowa. Przed procedurą pacjent poddawany jest kondycjonowaniu (chemioterapii i/lub radioterapii), którego celem jest zniszczenie chorobowego szpiku i stworzenie przestrzeni dla przeszczepianych komórek.

Wskazaniami do HSCT są m.in. ostre i przewlekłe białaczki, chłoniaki, szpiczak mnogi, zespoły mielodysplastyczne, ciężkie nabyte i wrodzone niedokrwistości aplastyczne oraz niektóre choroby metaboliczne. Procedura wiąże się z ryzykiem powikłań, w tym choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GvHD), infekcji, niewydolności narządowej czy nawrotu choroby podstawowej.

Sukces przeszczepienia zależy od wielu czynników, takich jak wiek pacjenta, stan ogólny, typ choroby podstawowej, stopień zgodności tkankowej z dawcą oraz zastosowany protokół kondycjonowania. Postępy w technikach przeszczepiania, profilaktyce powikłań i leczeniu wspomagającym znacząco poprawiły wyniki HSCT w ostatnich dekadach, czyniąc tę metodę cennym narzędziem terapeutycznym w medycynie.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl