eozynofilowe zapalenie oskrzeli
Eozynofilowe zapalenie oskrzeli (EZO) to przewlekła choroba dróg oddechowych charakteryzująca się zwiększoną liczbą eozynofilów w wydzielinie oskrzelowej przy braku eozynofilii obwodowej i nacieków eozynofilowych w błonie śluzowej dróg oddechowych. Jest często niedodiagnozowanym fenotypem astmy opornej na standardowe leczenie kortykosteroidami wziewnymi.
Objawy EZO obejmują przewlekły kaszel, zazwyczaj produktywny, z odkrztuszaniem gęstej, lepkiej wydzieliny, duszność oraz świszczący oddech. Charakterystyczne jest zaostrzenie objawów w nocy. W badaniu plwociny stwierdza się eozynofilię (>3% eozynofilów), natomiast w krwi obwodowej poziom eozynofilów pozostaje prawidłowy. W badaniach czynnościowych płuc obserwuje się cechy obturacji oskrzeli, często z ograniczoną odwracalnością po podaniu leków rozszerzających oskrzela.
Leczenie EZO opiera się głównie na stosowaniu kortykosteroidów, zarówno wziewnych w wysokich dawkach, jak i ogólnoustrojowych w przypadkach opornych na standardową terapię. Leki antyleukotrienowe oraz terapie biologiczne ukierunkowane na interleukiny IL-5 i IL-13 mogą stanowić opcje terapeutyczne w przypadkach ciężkich i opornych na leczenie. Istotna jest również identyfikacja i eliminacja czynników wyzwalających, takich jak alergeny czy zakażenia dróg oddechowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Kaszel – Diagnostyka i diagnoza
Kaszel, będący naturalnym odruchem obronnym, jest jednym z najczęstszych objawów zgłaszanych w praktyce klinicznej, z ponad 26 milionami wizyt rocznie w USA. Klasyfikacja kaszlu opiera się na czasie trwania: ostry (<3 tyg.), podostry (3-8 tyg.) i przewlekły (>8 tyg. u dorosłych, >4 tyg. u dzieci), oraz na charakterze: suchy (nieproduktywny) i mokry (produktywny). Diagnostyka powinna uwzględniać szczegółowy wywiad, badanie fizykalne oraz czas trwania kaszlu. W ostrym kaszlu najczęstszą etiologią są infekcje górnych dróg oddechowych, a badania dodatkowe są wskazane przy objawach alarmujących (np. gorączka, krwioplucie). W przewlekłym kaszlu u dorosłych dominują: zespół kaszlu górnych dróg oddechowych (UACS), astma oskrzelowa oraz choroba refluksowa przełyku (GERD). Diagnostyka obejmuje RTG klatki piersiowej, spirometrię, badania czynnościowe płuc, 24-godzinne monitorowanie pH przełyku, badanie indukowanej plwociny oraz bronchoskopię w wybranych przypadkach. U dzieci przewlekły kaszel definiuje się jako trwający >4 tygodni, a diagnostyka obejmuje radiografię i spirometrię od 5. roku życia.
astma kaszlowa, astma oskrzelowa, badania czynnościowe płuc, badanie fizykalne, bronchoskopia, choroba refluksowa przełyku, eozynofilowe zapalenie oskrzeli, GERD, gruźlica, kaszel mokry, kaszel ostry, kaszel przewlekły, kaszel suchy, krwioplucie, krztusiec, monitorowanie pH przełyku, nasofiberoskopia, nieastmatyczne eozynofilowe zapalenie oskrzeli, niewydolność serca, odruch obronny, POChP, posiew plwociny, próba rozkurczowa, radiografia klatki piersiowej, reakcja łańcuchowa polimerazy, rozstrzenie oskrzeli, sarkoidoza, spirometria, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, tomografia komputerowa wysokiej rozdzielczości, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, Zespół Kaszlu Górnych Dróg Oddechowych, zespół nadwrażliwości kaszlowej - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekły kaszel – Leczenie
Przewlekły kaszel, definiowany jako utrzymujący się powyżej 8 tygodni u dorosłych i 4 tygodni u dzieci, wymaga wielodyscyplinarnego podejścia diagnostyczno-terapeutycznego. Kluczowe jest zidentyfikowanie i leczenie przyczyny podstawowej, która często jest wieloczynnikowa, obejmując m.in. zespół kaszlu górnych dróg oddechowych (UACS), astmę, refluks żołądkowo-przełykowy (GERD), infekcje bakteryjne oraz działania niepożądane leków, takich jak inhibitory ACE. Terapia farmakologiczna obejmuje stosowanie leków przeciwhistaminowych, glikokortykosteroidów donosowych i wziewnych (np. flutikazon, budezonid, beklometazon), leków rozszerzających oskrzela, antybiotyków, inhibitorów pompy protonowej oraz neuromodulatorów (gabapentyna do 1800 mg/dobę, pregabalina, amipryptylina). W przypadku kaszlu opornego na leczenie (RCC) lub o niewyjaśnionej etiologii (UCC) zaleca się terapię logopedyczną, fizjoterapię oraz rozważenie nowych leków, takich jak gefapiksant – selektywny antagonista receptora P2X3, wykazujący redukcję kaszlu o około 60% w badaniach klinicznych.
amitryptylina, antagonista receptora leukotrienowego, antagonista receptora P2X3, antybiotyk, astma, behawioralna terapia tłumienia kaszlu, benzonatate, bloker receptora H2, dekstrometorfan, eozynofilowe zapalenie oskrzeli, gabapentyna, gefapiksant, glikokortykosteroid donosowy, infekcja bakteryjna, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, kodeina, krztusiec, lek obkurczający naczynia krwionośne, lek przeciwhistaminowy, lek rozszerzający oskrzela, nieastmatyczne eozynofilowe zapalenie oskrzeli, pregabalina, przewlekły kaszel, przewlekły kaszel oporny na leczenie, refluks krtaniowo-gardłowy, refluks żołądkowo-przełykowy, terapia desensytyzacji kaszlu, terapia logopedyczna, toksyna botulinowa typu A, wziewny glikokortykosteroid, zapalenie zatok, Zespół Kaszlu Górnych Dróg Oddechowych - Leksykon chorób i schorzeń
Kaszel – Objawy
Kaszel jest odruchem obronnym służącym oczyszczaniu dróg oddechowych z wydzieliny, ciał obcych i substancji drażniących. Wyróżnia się kaszel ostry (<3 tygodni), podostry (3-8 tygodni) oraz przewlekły (>8 tygodni u dorosłych, >4 tygodnie u dzieci). Kaszel może być produktywny (z odkrztuszaniem plwociny) lub nieproduktywny (suchy). Szczególną formą jest kaszel krztuścowy, charakteryzujący się napadami i charakterystycznym „pianiem” przy wdechu. Kaszel poinfekcyjny może utrzymywać się do 3-8 tygodni po infekcji. Towarzyszą mu objawy takie jak katar, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, ból gardła, chrypka, duszność czy w rzadkich przypadkach odkrztuszanie krwi. Przewlekły kaszel może powodować powikłania, m.in. zaburzenia snu, bóle głowy, wymioty, nietrzymanie moczu, złamania żeber czy omdlenia.
astma, choroba refluksowa przełyku, choroba śródmiąższowa płuc, drogi oddechowe, eozynofilowe zapalenie oskrzeli, gruźlica, infekcja wirusowa, kaszel napadowy, kaszel nieproduktywny, kaszel nocny, kaszel ostry, kaszel podostry, kaszel poinfekcyjny, kaszel produktywny, kaszel przewlekły, krup, krwioplucie, krztusiec, long COVID, mukowiscydoza, nietrzymanie moczu, obturacyjny bezdech senny, osteoporoza, plwocina, POChP, przewlekłe zapalenie oskrzeli, refluks żołądkowo-przełykowy, rozstrzenie oskrzeli, sarkoidoza, świszczący oddech, zapalenie oskrzelików, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zatorowość płucna, zespół nadwrażliwości na kaszel, złamanie żebra - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekły kaszel – Zapobieganie i profilaktyka
Przewlekły kaszel, definiowany jako utrzymujący się ponad 8 tygodni u dorosłych i ponad 4 tygodnie u dzieci, wymaga kompleksowego podejścia profilaktycznego i terapeutycznego. Kluczowe jest zaprzestanie palenia tytoniu oraz unikanie ekspozycji na dym tytoniowy z drugiej ręki, co może przynieść poprawę po minimum 4 tygodniach. Szczepienia przeciwko grypie, COVID-19, krztuścowi (DTaP/Tdap) oraz pneumokokom stanowią istotny element zapobiegania infekcjom wywołującym kaszel. Zalecane są także zmiany stylu życia, takie jak modyfikacja diety (unikanie potraw nasilających refluks, spożywanie błonnika i flawonoidów), odpowiednie nawodnienie, higiena (mycie rąk przez co najmniej 20 sekund, kasłanie w chusteczkę lub zgięcie łokcia) oraz unikanie alergenów i czynników drażniących środowiskowo. W przypadku GERD rekomendowane jest unikanie jedzenia na 2-3 godziny przed snem oraz podniesienie wezgłowia łóżka o 15-20 cm.
alergolog, amitryptylina, astma, bierne palenie, eozynofilowe zapalenie oskrzeli, gabapentyna, glikokortykosteroidy donosowe, glikokortykosteroidy wziewne, inhibitory ACE, inhibitory pompy protonowej, kortykosteroidy donosowe, krztusiec, laryngolog, leki przeciwhistaminowe, leki rozszerzające oskrzela, logopeda, nadreaktywność oskrzeli, nawilżacz powietrza, palenie tytoniu, pregabalina, przewlekły kaszel, pulmonolog, refluks żołądkowo-przełykowy, rehabilitacja pulmonologiczna, spirometria, szczepienia ochronne, szczepionka DTaP, terapia desensytyzacji kaszlu, terapia mowy, wziewne kortykosteroidy, zespół kaszlu z górnych dróg oddechowych