dehydrogenaza α-ketokwasów
Dehydrogenaza α-ketokwasów (BCKDH) to kompleks enzymatyczny odgrywający kluczową rolę w metabolizmie aminokwasów rozgałęzionych (waliny, leucyny i izoleucyny). Enzym ten katalizuje oksydacyjną dekarboksylację α-ketokwasów powstałych w wyniku transaminacji aminokwasów o rozgałęzionym łańcuchu.
Kompleks BCKDH składa się z trzech głównych komponentów: dehydrogenazy α-ketokwasów (E1), acylotransferazy dihydrolipoamidowej (E2) oraz dehydrogenazy dihydrolipoamidowej (E3). Defekty genetyczne w genach kodujących podjednostki tego kompleksu prowadzą do choroby syropu klonowego (MSUD), rzadkiego schorzenia metabolicznego charakteryzującego się akumulacją aminokwasów rozgałęzionych i ich metabolitów w organizmie.
Aktywność dehydrogenazy α-ketokwasów jest regulowana przez fosforylację i defosforylację za pośrednictwem kinazy dehydrogenazy α-ketokwasów (BCKDK) oraz fosfatazy. Enzym ten wymaga do prawidłowego działania kofaktorów takich jak tiamina (witamina B1), która w formie fosforanowej (TPP) pełni rolę koenzymu. Niedobór tiaminy może prowadzić do zaburzenia funkcji tego kompleksu enzymatycznego.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Choroba syropu klonowego (MSUD) to rzadka, autosomalna recesywna choroba metaboliczna charakteryzująca się defektem rozkładu aminokwasów rozgałęzionych: leucyny, izoleucyny i waliny, co prowadzi do akumulacji toksycznych metabolitów, w tym kwasu α-ketoisokapronowego, odpowiedzialnego za charakterystyczny słodki zapach moczu. Częstość występowania wynosi około 1:185 000 żywych urodzeń, z wyższą częstością w niektórych populacjach, np. Menonitów. Wczesne rozpoznanie, najlepiej w noworodkowym badaniu przesiewowym, oraz natychmiastowe wdrożenie leczenia dietetycznego z ograniczeniem aminokwasów rozgałęzionych są kluczowe dla zapobiegania powikłaniom neurologicznym, intelektualnym i śmiertelności. Monitorowanie stężeń aminokwasów rozgałęzionych, glukozy, elektrolitów i funkcji wątroby jest niezbędne, a hospitalizacja noworodków umożliwia ścisłą kontrolę i edukację rodziców.
aminokwas rozgałęziony, aminokwas w osoczu, aspiryna, badanie obrazowe mózgu, badanie przesiewowe noworodków, choroba syropu klonowego, dehydrogenaza α-ketokwasów, dekompensacja metaboliczna, dializa, dieta niskoproteinowa, dietetyk metaboliczny, drgawki, elektrolity, enzymy wątrobowe, genetyk, klonus, lek immunosupresyjny, objaw neurologiczny, objawy neurologiczne, obrzęk mózgu, preparat bez leucyny, przełom metaboliczny, przeszczep wątroby, stan neurologiczny, stężenie glukozy, wlew insuliny, zaburzenie metaboliczne, zespół leczący -
Leksykon chorób i schorzeń
Choroba syropu klonowego (MSUD) to autosomalnie recesywne zaburzenie metaboliczne wynikające z defektu kompleksu dehydrogenazy α-ketokwasów o rozgałęzionych łańcuchach (BCKDH), prowadzące do akumulacji aminokwasów rozgałęzionych (BCAA) – leucyny, izoleucyny i waliny. Diagnostyka opiera się na badaniach przesiewowych noworodków wykonywanych metodą tandemowej spektrometrii mas (MS/MS) w ciągu 24-48 godzin po urodzeniu, mierzących stężenia leucyny, izoleucyny oraz współczynnik Fishera. Potwierdzenie rozpoznania wymaga ilościowego oznaczenia aminokwasów w osoczu, z uwzględnieniem poziomu alloizoleucyny (>5 μmol/L jako marker specyficzny dla MSUD), analizy kwasów organicznych w moczu oraz badań genetycznych identyfikujących mutacje w genach BCKDHA, BCKDHB, DBT lub DLD. Diagnostyka molekularna jest preferowaną metodą potwierdzającą, szczególnie w przypadkach pośrednich i łagodniejszych fenotypów, które mogą nie być wykrywane w badaniach przesiewowych. Wczesne rozpoznanie (do 10 dnia życia) i wdrożenie leczenia dietetycznego ograniczającego BCAA jest kluczowe dla zapobiegania powikłaniom neurologicznym i śmiertelności.
alloizoleucyna, amniocenteza, analiza kwasów organicznych, badanie genetyczne, badanie kariotypu, badanie przesiewowe noworodka, bialleliczny patogenny wariant, biopsja kosmówki, choroba syropu klonowego, dehydrogenaza α-ketokwasów, diagnostyka molekularna, diagnostyka prenatalna, dziedziczenie autosomalne recesywne, kryzys metaboliczny, kwasica ketonowa, MRI mózgu, mutacja genu, objaw patognomoniczny, obrzęk mózgu, poradnictwo genetyczne, przeszczep wątroby, sucha kropla krwi, tandemowa spektrometria mas, zaburzenie metaboliczne, żywienie pozajelitowe
