utrata smaku
Utrata smaku (ageuzja) to zaburzenie zmysłu polegające na całkowitej niezdolności do odbierania bodźców smakowych. W praktyce klinicznej częściej obserwuje się hipogeuzję, czyli częściowe osłabienie odczuwania smaku, lub dysgeuzję – jego zniekształcone odczuwanie.
Przyczyny utraty smaku mogą być różnorodne. Najczęściej wiąże się z infekcjami górnych dróg oddechowych (w tym COVID-19), urazami głowy, uszkodzeniem nerwów językowego, twarzowego i językowo-gardłowego, stosowaniem niektórych leków (m.in. antybiotyków, chemioterapeutyków, leków przeciwdepresyjnych), zaburzeniami endokrynologicznymi (np. niedoczynnością tarczycy), niedoborami witamin (szczególnie cynku i witamin z grupy B) oraz procesami starzenia się organizmu.
Diagnostyka utraty smaku obejmuje wywiad medyczny, badanie fizykalne oraz testy gustometryczne oceniające próg odczuwania poszczególnych smaków. W niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie badań obrazowych (MRI, TK) celem wykluczenia zmian strukturalnych w obrębie OUN.
Leczenie ageuzji zależy od jej przyczyny. Gdy utrata smaku wynika z infekcji wirusowej, zwykle ustępuje samoistnie w ciągu kilku tygodni. W przypadkach związanych z niedoborami mikroelementów stosuje się suplementację. Jeśli zaburzenie jest skutkiem ubocznym farmakoterapii, może być konieczna modyfikacja leczenia. Istotna jest również edukacja pacjenta w zakresie higieny jamy ustnej i odpowiedniego nawodnienia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Asterdan 300 mg
Erdosteina, substancja czynna leku Asterdan, wykazuje stosunkowo niski profil działań niepożądanych, które najczęściej dotyczą układu pokarmowego i nerwowego. Najczęściej zgłaszane objawy to ból w nadbrzuszu, nudności oraz ból głowy, występujące u 1-3% pacjentów. Rzadziej obserwuje się zaparcia, biegunkę, suchość jamy ustnej oraz zawroty głowy, z częstością 0,5-1%. W początkowym okresie terapii mogą pojawić się zaburzenia smaku lub jego całkowita utrata, co wymaga poinformowania pacjenta przed rozpoczęciem leczenia. Działania niepożądane o charakterze alergicznym, takie jak wysypka, pokrzywka czy gorączka, występują rzadko, jednak pacjenci z historią alergii powinni być szczególnie monitorowani.
biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, działania niepożądane leków, działanie niepożądane, erdosteina, gorączka, nudności, personel medyczny, pokrzywka, reakcja alergiczna, refluks żołądkowy, stosunek korzyści do ryzyka, suchość jamy ustnej, układ nerwowy, układ pokarmowy, utrata smaku, wysypka skórna, zaburzenia smaku, zaparcia, zawroty głowy, zgaga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Erdomed 300 mg
Erdosteina, substancja czynna leku Erdomed, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi na około 1520 pacjentach. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i występują u 1-3% pacjentów, obejmując ból w nadbrzuszu, nudności oraz ból głowy. Rzadziej (0,5-1%) zgłaszane są zaparcia, biegunka, suchość jamy ustnej, zawroty głowy oraz ogólne złe samopoczucie. Zaburzenia smaku lub jego utrata pojawiają się sporadycznie, głównie na początku terapii, i mają charakter przejściowy. Reakcje skórne, takie jak wysypka czy pokrzywka, oraz gorączka występują bardzo rzadko. Nasilenie działań niepożądanych nie różniło się istotnie od placebo, co potwierdza dobrą tolerancję leku.
biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, działanie niepożądane, działanie niepożądane układu nerwowego, działanie niepożądane układu pokarmowego, erdosteina, gorączka, monitorowanie działań niepożądanych, nudności, obrzęk skóry, placebo, podwyższona temperatura ciała, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, reakcja skórna, refluks żołądkowo-przełykowy, suchość jamy ustnej, utrata smaku, wysypka, zaburzenie smaku, zaparcie, zawrót głowy, zgaga, złe samopoczucie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Erdosol Muco 300 mg
Erdosol Muco, zawierający 300 mg erdosteiny, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi na około 1520 pacjentach. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak ból w nadbrzuszu i nudności, występujące u 1-3% pacjentów, oraz zaparcia, biegunka i suchość jamy ustnej w 0,5-1% przypadków. Wśród objawów neurologicznych najczęściej zgłaszano ból głowy (1-3%) oraz zawroty głowy (0,5-1%). Rzadko odnotowano zaburzenia smaku, w tym jego całkowitą utratę, a także reakcje nadwrażliwości, takie jak wysypka, pokrzywka i gorączka, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej.
bezpieczeństwo farmakoterapii, biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, działanie niepożądane, erdosteina, gorączka, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość, nudności, objaw neurologiczny, objaw niepożądany, podmiot odpowiedzialny, pokrzywka, profil bezpieczeństwa, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, refluks żołądkowy, suchość jamy ustnej, utrata smaku, wysypka skórna, zaburzenia smaku, zaparcie, zawroty głowy, zgaga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Erdomed 35 mg/ml
Podczas terapii erdosteiną (Erdomed 35 mg/ml) u około 1520 pacjentów najczęściej obserwowano działania niepożądane ze strony układu pokarmowego, takie jak ból w nadbrzuszu i nudności z częstością 1-3%, a także zaparcia, biegunkę i suchość w jamie ustnej w zakresie 0,5-1%. Objawy neurologiczne, w tym bóle głowy (1-3%) oraz zawroty głowy (0,5-1%), również były zgłaszane. Rzadziej występowały reakcje skórne (wysypka, pokrzywka) oraz gorączka, a także zaburzenia smaku, głównie na początku leczenia. Częstość i nasilenie działań niepożądanych nie różniły się istotnie od placebo, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa erdosteiny.
biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, działanie niepożądane, erdosteina, gorączka, nudności, placebo, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, reakcja alergiczna, reakcja skórna, suchość jamy ustnej, utrata smaku, wysypka, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia smaku, zaburzenia układu pokarmowego, zaparcie, zawroty głowy, zgaga, złe samopoczucie - Leksykon substancji czynnych
Erdosteina – Działania niepożądane
Erdosteina, mukolityk stosowany w terapii schorzeń dróg oddechowych, charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa potwierdzonym w badaniach klinicznych obejmujących około 1520 pacjentów. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak ból w nadbrzuszu i nudności, występujące u 1-3% pacjentów, oraz bóle głowy o podobnej częstości. Rzadziej (0,5-1%) zgłaszano zaparcia, biegunkę, suchość jamy ustnej, zawroty głowy i ogólne złe samopoczucie. Zaburzenia smaku, w tym jego utrata, pojawiają się rzadko i najczęściej na początku terapii, co wymaga poinformowania pacjenta w celu uniknięcia nieporozumień diagnostycznych, zwłaszcza w kontekście infekcji wirusowych. Reakcje skórne, takie jak wysypka i pokrzywka, oraz gorączka występują rzadko, ale mogą wskazywać na reakcje nadwrażliwości, wymagające natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia odpowiednich procedur diagnostyczno-terapeutycznych.
biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, działanie mukolityczne, działanie niepożądane, erdosteina, gorączka, nudności, objaw ogólnoustrojowy, pokrzywka, profil bezpieczeństwa, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, schorzenie dróg oddechowych, suchość jamy ustnej, utrata smaku, wysypka skórna, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie smaku, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zaburzenie żołądka i jelit, zaparcie, zawrót głowy, zgaga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atropinum sulfuricum WZF 0,5 mg/ml
Atropinum Sulfuricum WZF, dostępny w stężeniach 0,5 mg/ml oraz 1 mg/ml w formie roztworu do wstrzykiwań, wykazuje działania niepożądane zależne od dawki. Nawet przy niskich dawkach obserwuje się zmniejszenie wydzielania oskrzelowego, co może prowadzić do zagęszczenia wydzieliny i tworzenia czopów oskrzelowych, suchość w jamie ustnej oraz anhidrozę. Wraz ze wzrostem dawki pojawiają się poważniejsze objawy obejmujące układ nerwowy (omamy, bóle głowy, dezorientacja), sercowo-naczyniowy (tachykardia, trzepotanie przedsionków, rozkojarzenie przedsionkowo-komorowe), wzrokowy (mydriasis, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe), a także reakcje anafilaktyczne, zaparcia, zatrzymanie moczu oraz zmiany skórne (pokrzywka, wysypka). Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie przypadki ciężkiej bradykardii wywołanej hiperkaliemią, opornej na leczenie atropiną, co jest klinicznie istotne w kontekście standardowego zastosowania atropiny w bradykardii.
anafilaksja, anhidroza, bezsenność, ciężka bradykardia, czop oskrzelowy, dodatkowy skurcz komorowy, działanie niepożądane, hiperkaliemia, migotanie przedsionków, mydriaza, narząd wzroku, nudność, omam, pobudzenie, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rozkojarzenie przedsionkowo-komorowe, roztwór do wstrzykiwań, siarczan atropiny, suchość jamy ustnej, tachykardia, układ immunologiczny, układ nerwowy, układ oddechowy, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, utrata smaku, wymioty, wysypka, zaburzenie akomodacji oka, zaczerwienienie twarzy, zaparcie, zatrzymanie moczu, złuszczanie naskórka, zmniejszenie wydzielania potu, zmniejszenie wydzielania śliny, zmniejszenie wydzieliny oskrzelowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Piramil Biso 5 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Piramil Biso zawiera ramipryl i bisoprolol, których profil bezpieczeństwa odzwierciedla działania niepożądane obu substancji czynnych. Bisoprolol najczęściej powoduje bóle i zawroty głowy, nasilenie niewydolności serca, niedociśnienie tętnicze, objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia) oraz osłabienie i zmęczenie. Ramipryl charakteryzuje się przede wszystkim suchym kaszlem i reakcjami niedociśnieniowymi, a także ryzykiem obrzęku naczynioruchowego, hiperkaliemii, zaburzeń czynności nerek i wątroby, zapalenia trzustki, ciężkich reakcji skórnych oraz neutropenii lub agranulocytozy. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów oraz częstości występowania, gdzie najczęstsze to m.in. niedociśnienie tętnicze, kaszel, bóle głowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe i osłabienie mięśni.
agranulocytoza, arytmia, astma oskrzelowa, białkomocz, ból głowy, bradykardia, cholestatyczne zapalenie wątroby, ciężka reakcja skórna, cytolityczne zapalenie wątroby, dławica piersiowa, eozynofilia, erytropenia, glossodynia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipertrójglicerydemia, impotencja, jadłowstręt, kapsułka twarda, klasyfikacja MedDRA, kołatanie serca, kurcz mięśni, leukopenia, łuszczyca, łuszczycopodobne zapalenie skóry, małopłytkowość, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mózgu, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, niewydolność serca, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelita cienkiego, obrzęk obwodowy, onycholiza, osłabienie mięśni szkieletowych, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, parestezja, pęcherzyca, pemfigoid, pokrzywka, porażenie, profil bezpieczeństwa, przemijający napad niedokrwienny, przewlekła choroba płuc, ramipryl i bisoprolol, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości na światło, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, stan splątania, suchość błony śluzowej jamy ustnej, suchy kaszel, szumy uszne, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, utrata smaku, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie równowagi, zaburzenie smaku, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie oskrzeli, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zapalenie żołądka i jelit, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona, zimne kończyny, złuszczające zapalenie skóry, zmniejszenie libido, żółtaczka cholestatyczna, zwiększona aktywność AlAT, zwiększona aktywność AspAT - Leksykon substancji czynnych
Terbinafina – Działania niepożądane
Terbinafina, lek przeciwgrzybiczy z grupy allilamin, stosowany doustnie i miejscowo, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie objawy ze strony przewodu pokarmowego (około 5% pacjentów), takie jak dyspepsja, nudności, bóle brzucha i biegunka, oraz reakcje skórne, w tym wysypkę i pokrzywkę (≥1/10). Rzadziej obserwuje się ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Działania niepożądane obejmują także zaburzenia neurologiczne (bóle głowy, zaburzenia smaku, parestezje), mięśniowo-szkieletowe (bóle stawów i mięśni, rabdomioliza), a także rzadkie przypadki zaburzeń hematologicznych (neutropenia, agranulocytoza, trombocytopenia, pancytopenia) i wątroby (żółtaczka, cholestaza, zapalenie wątroby). Występują również reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne, które mogą zagrażać życiu.
agranulocytoza, allilamina, cholestaza, choroba posurowicza, dyspepsja, fotodermatoza, kinaza kreatynowa, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczenie skóry, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, substancja przeciwgrzybicza, szum w uszach, toczeń rumieniowaty skórny, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, utrata smaku, utrata węchu, zaburzenie smaku, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Erfin 250 mg
Produkt leczniczy Erfin zawierający 250 mg terbinafiny w postaci chlorowodorku wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe (uczucie pełności, brak łaknienia, niestrawność, nudności, łagodne bóle brzucha, biegunka) oraz reakcje skórne (wysypka, pokrzywka) o częstości występowania >1/100 i <1/10. Rzadziej występują ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadwrażliwość na światło słoneczne i obrzęk naczynioruchowy (>1/10 000 i <1/1000), które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. W zakresie układu nerwowego często zgłaszane są bóle głowy (>1/100 i <1/10), a rzadziej zaburzenia smaku, parestezje, osłabienie czucia, zawroty głowy oraz bóle mięśni i stawów. Istotne jest monitorowanie funkcji wątroby ze względu na rzadkie przypadki hepatotoksyczności manifestujące się żółtaczką, cholestazą lub zapaleniem wątroby (>1/10 000 i <1/1000).
agranulocytoza, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, chlorowodorek terbinafiny, cholestaza, depresja, dolegliwości układu pokarmowego, hepatotoksyczność, lęk, łuszczyca, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadwrażliwość na światło, neutropenia, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, terbinafina, toczeń rumieniowaty skórny, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, utrata smaku, wysypka, zaburzenia czucia, zaburzenia wątroby, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie smaku, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Erdosol Respiro 225 mg
W trakcie stosowania erdosteiny w dawce 225 mg, na podstawie badań klinicznych obejmujących około 1520 pacjentów, najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak ból w nadbrzuszu, nudności (częstość ≥1/100 do <1/10) oraz zaparcia, biegunka, suchość jamy ustnej i zgaga (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100). Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmowały ból głowy (często) i zawroty głowy (niezbyt często), a rzadko występowały zaburzenia smaku, w tym jego całkowita utrata (≥1/10 000 do <1/1000). Reakcje skórne, takie jak wysypka i pokrzywka, oraz gorączka również klasyfikowane były jako rzadkie. Objawy te miały zazwyczaj łagodne nasilenie i nie wymagały przerwania terapii, a ich częstość i charakter nie różniły się istotnie od placebo, co wskazuje na dobry profil bezpieczeństwa erdosteiny.
badanie kliniczne, biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, działanie niepożądane, erdosteina, gorączka, monitorowanie bezpieczeństwa, monitorowanie działań niepożądanych, nudności, pokrzywka, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa leku, reakcja skórna, suchość jamy ustnej, układ pokarmowy, utrata smaku, wysypka, zaburzenia skórne, zaburzenia smaku, zaparcie, zawroty głowy, zgaga, złe samopoczucie