środek przeciwpłytkowy

Środek przeciwpłytkowy (antyagregacyjny) to substancja lecznicza hamująca agregację płytek krwi, czyli ich zdolność do zlepiania się i tworzenia skrzepów. Leki te są kluczowym elementem w prewencji i leczeniu chorób zakrzepowo-zatorowych, w tym zawałów serca, udarów mózgu czy zakrzepicy żył głębokich.

Do najczęściej stosowanych środków przeciwpłytkowych należą kwas acetylosalicylowy (aspiryna), pochodne tienopirydyny (klopidogrel, prasugrel, tikagrelor), inhibitory fosfodiesterazy (dipirydamol) oraz antagoniści receptora GP IIb/IIIa (abciksimab, eptyfibatyd, tirofiban). Mechanizmy ich działania różnią się, co często wykorzystuje się w terapii skojarzonej dla uzyskania silniejszego efektu przeciwzakrzepowego.

Wskazania do stosowania środków przeciwpłytkowych obejmują ostry zespół wieńcowy, profilaktykę wtórną po przebytym zawale serca lub udarze niedokrwiennym mózgu, stan po implantacji stentu naczyniowego oraz pierwotną profilaktykę sercowo-naczyniową u pacjentów z wysokim ryzykiem. Leczenie tymi preparatami wiąże się z ryzykiem powikłań krwotocznych, dlatego wymaga indywidualnego dostosowania schematu terapeutycznego i regularnej kontroli lekarskiej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clopidogrel Ranbaxy

Klopidogrel, stosowany jako środek przeciwpłytkowy, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów po urazach, zabiegach chirurgicznych oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających ryzyko krwawienia (np. ASA, heparyna, inhibitory glikoprotein IIb/IIIa, NLPZ, SSRI, silne induktory CYP2C19, pentoksyfilina). Zaleca się monitorowanie morfologii krwi i innych badań diagnostycznych w przypadku objawów krwawienia. Nie rekomenduje się potrójnej terapii przeciwpłytkowej (klopidogrel + ASA + dipirydamol) w profilaktyce wtórnej udaru niedokrwiennego niekardiogennego ze względu na zwiększone ryzyko powikłań krwotocznych. Przerwanie terapii klopidogrelem na 7 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym jest konieczne, a pacjenci powinni być poinformowani o wydłużonym czasie krwawienia podczas leczenia.
czas częściowej tromboplastyny, dawka nasycająca klopidogrelu, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie przeciwpłytkowe, endarterektomia tętnic szyjnych, genotyp CYP2C19, induktor cytochromu CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor glikoprotein IIb/IIIa, krwotok wewnątrzczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, leczenie trombolityczne, metabolizm CYP2C19, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi, nabyta hemofilia, neutropenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, plazmafereza, podwójne leczenie przeciwpłytkowe, potrójna terapia przeciwpłytkowa, powikłanie hematologiczne, powikłanie krwotoczne, przemijający napad niedokrwienny, przezskórna interwencja wieńcowa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, środek przeciwpłytkowy, tienopirydyna, trombektomia wewnątrznaczyniowa, trombocytopenia, udar niedokrwienny, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ubistesin

Ubistesin, zawierający artykainę z epinefryną (5 µg/ml), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami układu krążenia, takimi jak blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia, ostra niewydolność serca, niedociśnienie, napadowa tachykardia, niestabilna dusznica bolesna, niedawny zawał mięśnia sercowego (<6 miesięcy) oraz po pomostowaniu aortalno-wieńcowym (<3 miesiące). Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących niekardioselektywne beta-adrenolityki, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, z niekontrolowanym nadciśnieniem, padaczką, niedoborem cholinesterazy osoczowej, chorobami nerek i wątroby, miastenią, ostrą porfirią, poddanych leczeniu halotenem, z zaburzeniami krzepnięcia oraz u osób w podeszłym wieku. Epinefryna może nasilać ryzyko powikłań u pacjentów z cukrzycą, nadczynnością tarczycy, guzem chromochłonnym nadnerczy oraz jaskrą z zamkniętym kątem przesączania.
beta-adrenolityk niekardioselektywny, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba nerek, choroba układu krążenia, ciężka bradykardia, ciężka choroba wątroby, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie drgawkowe, działanie neurotoksyczne, guz chromochłonny nadnerczy, halotenowy środek znieczulający, hiperkaliemia, inhibitor acetylocholinoesterazy, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, kwasica metaboliczna, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, martwica tkanek, miastenia, nadczynność tarczycy, napadowa tachykardia, niedobór cholinesterazy osoczowej, niedociśnienie, niedotlenienie, niekontrolowana cukrzyca, niekontrolowane nadciśnienie, niestabilna dusznica bolesna, padaczka, pomostowanie aortalno-wieńcowe, porfiria, przełom nadciśnieniowy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, resuscytacja, siarczyn sodu, skurcz oskrzeli, środek przeciwpłytkowy, środek przeciwzakrzepowy, stan zapalny, udar, uszkodzenie nerwu, utrata smaku, wstrzyknięcie donaczyniowe, wywiad medyczny, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie rytmu serca, zakażenie, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie czynności oddechowej, zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, zdekompensowana niewydolność serca

środek przeciwpłytkowy

Powiązane wpisy

Specjalne ostrzeżenia – Clopidogrel Ranbaxy

Specjalne ostrzeżenia – Ubistesin