genotyp CYP2C19

Genotyp CYP2C19 odnosi się do wariantu genetycznego enzymu CYP2C19, należącego do rodziny cytochromu P450, który odpowiada za metabolizm wielu leków, w tym inhibitorów pompy protonowej, leków przeciwdepresyjnych, przeciwpadaczkowych oraz klopidogrelu.

CYP2C19 występuje w kilku wariantach allelicznych, które wpływają na aktywność enzymatyczną. Najczęściej spotykane allele to: CYP2C19*1 (wariant dziki, o pełnej funkcjonalności), CYP2C19*2 i CYP2C19*3 (warianty o obniżonej aktywności) oraz CYP2C19*17 (wariant o zwiększonej aktywności). Na podstawie kombinacji tych alleli klasyfikuje się pacjentów jako metabolizerów ultraszybkich, ekstensywnych (normalnych), pośrednich lub wolnych.

Określenie genotypu CYP2C19 ma istotne znaczenie w farmakogenetyce i medycynie spersonalizowanej. Pozwala na dostosowanie dawkowania leków do indywidualnego profilu metabolicznego pacjenta, co może znacząco wpłynąć na skuteczność terapii i zminimalizować ryzyko działań niepożądanych. Szczególnie ważne jest oznaczenie genotypu CYP2C19 u pacjentów leczonych klopidogrelem po ostrych zespołach wieńcowych, gdyż nosiciele alleli o obniżonej aktywności mogą wymagać alternatywnego leczenia przeciwpłytkowego.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Esomeprazole Adamed 40 mg

Ezomeprazol, substancja czynna Esomeprazole Adamed 40 mg w formie proszku do wstrzykiwań/infuzji, charakteryzuje się objętością dystrybucji około 0,22 l/kg oraz wysokim (97%) wiązaniem z białkami osocza. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez izoenzymy CYP2C19 i CYP3A4, z istotnymi różnicami farmakokinetycznymi u osób wolno metabolizujących (około 2,9% populacji), u których ekspozycja na lek jest dwukrotnie wyższa. Klirens osoczowy u osób szybko metabolizujących wynosi około 17 l/godz. po jednorazowym podaniu i 9 l/godz. po wielokrotnym, a okres półtrwania to około 1,3 godziny. Ezomeprazol wykazuje nieliniową farmakokinetykę z nieproporcjonalnym wzrostem AUC po wielokrotnym podaniu, co jest związane z hamowaniem CYP2C19. Po dożylnym podaniu 40 mg maksymalne stężenie w osoczu wynosi około 13,6 µmol/l, znacznie wyższe niż po podaniu doustnym (4,6 µmol/l), co wskazuje na wyższą biodostępność formy dożylnej.
biodostępność dożylna, choroba refluksowa przełyku, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, dawkowanie leku, dysfagia, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja na lek, genotyp CYP2C19, klirens osoczowy, klirens układowy, krwawienie wrzodowe, kumulacja leku, metabolizm wątrobowy, nieliniowa farmakokinetyka, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osoby wolno metabolizujące, stężenie maksymalne, stężenie osoczowe, sulfonowa pochodna ezomeprazolu, upośledzenie nerek, upośledzenie wątroby, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Agregex

Klopidogrel w dawce 75 mg (Agregex) wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko powikłań krwotocznych. Monitorowanie pacjentów powinno obejmować ocenę objawów krwawienia oraz wykonanie morfologii krwi i innych badań diagnostycznych w przypadku podejrzenia krwawienia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z urazami, po zabiegach chirurgicznych, stosujących jednocześnie leki zwiększające ryzyko krwawienia (np. ASA, heparyna, inhibitory glikoproteiny IIb/IIIa, NLPZ, SSRI) oraz u osób starszych (≥75 lat), gdzie dawka nasycająca 600 mg jest przeciwwskazana lub wymaga indywidualnej oceny. Przerwanie terapii klopidogrelem na 7 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym jest konieczne, a jednoczesne stosowanie z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi jest niewskazane ze względu na zwiększone ryzyko krwawień. W terapii udaru mózgu zalecenia różnią się w zależności od ciężkości i czasu rozpoczęcia leczenia, z preferencją podwójnej terapii przeciwpłytkowej (klopidogrel + ASA) w ostrym, niewielkim udarze niedokrwiennym lub TIA, a monoterapii w cięższych przypadkach.
czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czynność płytek krwi, doustny lek przeciwzakrzepowy, efekt przeciwpłytkowy, endarterektomia tętnic szyjnych, genotyp CYP2C19, hemofilia nabyta, induktor cytochromu CYP2C19, inhibitor COX-2, inhibitor CYP2C19, inhibitor glikoproteiny IIb/IIIa, izoenzym CYP2C19, krwotok wewnątrzczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie trombolityczne, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi, neutropenia, niedobór laktazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, niewielki udar niedokrwienny, obrzęk naczynioruchowy, plazmafereza, podwójne leczenie przeciwpłytkowe, potrójna terapia przeciwpłytkowa, powikłanie krwotoczne, reakcja krzyżowa, ryzyko krwawienia, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, słaby metabolizm, substrat CYP2C8, tienopirydyna, trombektomia wewnątrznaczyniowa, trombocytopenia, udar niedokrwienny, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zatorowość sercowopochodna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Setaloft 100 mg 100 mg

Sertralina, substancja czynna preparatu Setaloft, charakteryzuje się farmakokinetyką proporcjonalną do dawki w zakresie 50-200 mg podawanych raz na dobę. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po 4,5-8,4 godzinach, a okres półtrwania wynosi średnio około 26 godzin (zakres 22-36 godzin), co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Sertralina wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (~98%) oraz intensywny metabolizm wątrobowy, głównie przez izoenzymy CYP3A4, CYP2C19 i CYP2B6. Główny metabolit, N-desmetylosertralina, ma dłuższy okres półtrwania (62-104 godziny). Wydalanie odbywa się głównie przez metabolity z kałem i moczem, z minimalnym wydalaniem niezmienionej substancji (<0,2%). Spożycie posiłków nie wpływa na biodostępność leku. U dzieci w wieku 6-12 lat stężenia sertraliny w stanie stacjonarnym są wyższe o 21-35% w porównaniu z młodzieżą i dorosłymi, co uzasadnia stosowanie niższej dawki początkowej (25 mg) z możliwością stopniowego zwiększania dawki. U młodzieży i osób starszych profil farmakokinetyczny jest zbliżony do dorosłych, nie wymagając modyfikacji dawkowania ze względu na wiek.
biodostępność, chlorowodorek sertraliny, CYP2B6, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, dawka terapeutyczna, desmetylosertralina, farmakogenomika, farmakokinetyka leku, farmakokinetyka proporcjonalna do dawki, genotyp CYP2C19, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, metabolizm leków, metabolizm pierwszego przejścia, N-desmetylosertralina, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, okres półtrwania, P-glikoproteina, pole pod krzywą stężenia leku, sertralina, stężenie maksymalne leku, stężenie stanu stacjonarnego, substancja czynna, tabletka powlekana, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Plavocorin

Terapia klopidogrelem wymaga ścisłego monitorowania parametrów morfologii krwi oraz natychmiastowej diagnostyki w przypadku objawów krwawienia, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwotoku, np. po urazach czy zabiegach chirurgicznych. Należy unikać jednoczesnego stosowania klopidogrelu z kwasem acetylosalicylowym, heparyną, inhibitorami glikoprotein IIb/IIIa, NLPZ, SSRI, silnymi induktorami CYP2C19 oraz pentoksyfiliną ze względu na zwiększone ryzyko krwawień. Potrójna terapia przeciwpłytkowa (klopidogrel + ASA + dipirydamol) nie jest zalecana w profilaktyce wtórnej udaru niedokrwiennego nie związanego z zatorowością sercowopochodną. Przerwanie klopidogrelu na 7 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym jest konieczne, a pacjent powinien być poinformowany o wydłużonym czasie krwawienia i konieczności zgłaszania nietypowych krwawień. U pacjentów ≥75 lat z ostrym zespołem wieńcowym bez uniesienia ST nie zaleca się dawki nasycającej 600 mg klopidogrelu ze względu na ryzyko krwawienia, a u pacjentów ze STEMI decyzję o dawce należy indywidualizować.
czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, doustny lek przeciwzakrzepowy, dysfunkcja nerek, działanie przeciwpłytkowe, endarterektomia tętnic szyjnych, genotyp CYP2C19, hemofilia nabyta, induktor izoenzymu CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor glikoproteiny IIb/IIIa, izoenzym CYP2C19, klopidogrel, krwotok wewnątrzczaszkowy, leczenie trombolityczne, małopłytkowość, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi, neutropenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, podwójne leczenie przeciwpłytkowe, potrójna terapia przeciwpłytkowa, przemijające niedokrwienie mózgu, przezskórna interwencja wieńcowa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tienopirydyna, trombektomia wewnątrznaczyniowa, trombocytopenia, udar mózgu, udar niedokrwienny, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zatorowość sercowopochodna, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clopidogrel Ranbaxy

Klopidogrel, stosowany jako środek przeciwpłytkowy, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów po urazach, zabiegach chirurgicznych oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających ryzyko krwawienia (np. ASA, heparyna, inhibitory glikoprotein IIb/IIIa, NLPZ, SSRI, silne induktory CYP2C19, pentoksyfilina). Zaleca się monitorowanie morfologii krwi i innych badań diagnostycznych w przypadku objawów krwawienia. Nie rekomenduje się potrójnej terapii przeciwpłytkowej (klopidogrel + ASA + dipirydamol) w profilaktyce wtórnej udaru niedokrwiennego niekardiogennego ze względu na zwiększone ryzyko powikłań krwotocznych. Przerwanie terapii klopidogrelem na 7 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym jest konieczne, a pacjenci powinni być poinformowani o wydłużonym czasie krwawienia podczas leczenia.
czas częściowej tromboplastyny, dawka nasycająca klopidogrelu, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie przeciwpłytkowe, endarterektomia tętnic szyjnych, genotyp CYP2C19, induktor cytochromu CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor glikoprotein IIb/IIIa, krwotok wewnątrzczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, leczenie trombolityczne, metabolizm CYP2C19, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi, nabyta hemofilia, neutropenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, plazmafereza, podwójne leczenie przeciwpłytkowe, potrójna terapia przeciwpłytkowa, powikłanie hematologiczne, powikłanie krwotoczne, przemijający napad niedokrwienny, przezskórna interwencja wieńcowa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, środek przeciwpłytkowy, tienopirydyna, trombektomia wewnątrznaczyniowa, trombocytopenia, udar niedokrwienny, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Clopidogrel Genoptim 75 mg

Klopidogrel wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem niezmienionego leku w osoczu około 2,2-2,5 ng/ml po dawce 75 mg, osiąganym w ciągu 45 minut. Wchłanianie substancji czynnej wynosi co najmniej 50%. Lek wiąże się z białkami osocza w 98%, a jego główny nieaktywny metabolit w 94%, co nie ulega wysyceniu w szerokim zakresie stężeń. Metabolizm klopidogrelu zachodzi głównie w wątrobie, poprzez szlak esterazowy (ok. 85% metabolitów nieaktywnych) oraz oksydacyjny, w którym kluczową rolę odgrywa enzym CYP2C19, przekształcający lek do aktywnego metabolitu tiolowego odpowiedzialnego za hamowanie agregacji płytek. Po podaniu dawki nasycającej 300 mg Cmax aktywnego metabolitu jest dwukrotnie wyższe niż po dawce podtrzymującej 75 mg. Okres półtrwania klopidogrelu wynosi około 6 godzin, a nieaktywnego metabolitu 8 godzin. Eliminacja odbywa się drogą mieszaną – około 50% z moczem i 46% z kałem.
2-oksoklopidogrel, agregacja płytek krwi, allel CYP2C19, choroba nerek, CYP2C19, czas krwawienia, dawka nasycająca, działanie przeciwpłytkowe, farmakokinetyka klopidogrelu, genotyp CYP2C19, hamowanie agregacji płytek, izoenzym cytochromu P450, klirens kreatyniny, klopidogrel, metabolizm klopidogrelu, polimorfizm CYP2C19, polimorfizm genetyczny, słaby metabolizm, szlak oksydacyjny, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica w stencie, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Clopidogrel Ranbaxy 75 mg

Klopidogrel w dawce 75 mg charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie niezmienionego leku w osoczu około 2,2-2,5 ng/ml w czasie około 45 minut (Tmax). Biodostępność wynosi co najmniej 50%, a lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (98%). Metabolizm klopidogrelu odbywa się głównie w wątrobie dwoma szlakami: hydrolizą do nieaktywnego kwasu karboksylowego (85% metabolitów) oraz przez izoenzymy cytochromu P450, przede wszystkim CYP2C19, do aktywnego metabolitu tiolowego odpowiedzialnego za hamowanie agregacji płytek. Okres półtrwania klopidogrelu wynosi około 6 godzin, a głównego metabolitu nieaktywnego 8 godzin. Genotyp CYP2C19 istotnie wpływa na farmakokinetykę i działanie przeciwpłytkowe klopidogrelu, przy czym osoby ze słabym metabolizmem (posiadające dwa nieczynne allele CYP2C19*2 lub *3) wykazują zmniejszoną ekspozycję na aktywny metabolit o 63-71% oraz osłabione hamowanie agregacji płytek (IPA 24-37% po 5 dniach terapii standardową dawką 75 mg). Wyższe dawki (600 mg/150 mg) mogą częściowo kompensować ten efekt u osób ze słabym metabolizmem, jednak optymalny schemat dawkowania nie został ustalony klinicznie.
2-okso-klopidogrel, agregacja płytek indukowana ADP, aktywny metabolit klopidogrelu, allele CYP2C19, ciężka choroba nerek, Clopidogrel Ranbaxy, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, działanie przeciwpłytkowe, farmakodynamika, farmakogenetyka, farmakokinetyka, genotyp CYP2C19, hamowanie agregacji płytek, klirens kreatyniny, klopidogrel, metabolit tiolowy, okres półtrwania, słaby metabolizm, stężenie maksymalne, test genetyczny, wiązanie z białkami osocza, wodorosiarczan klopidogrelu, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica w stencie, zawał mięśnia sercowego
Leksykon substancji czynnych
Klopidogrel – Właściwości farmakokinetyczne

Klopidogrel podawany doustnie w dawce 75 mg/dobę charakteryzuje się szybkim i znaczącym wchłanianiem (≥50%) z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie niezmienionego leku w osoczu około 2,2-2,5 ng/ml po 45 minutach. Lek ulega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie, głównie przez izoenzym CYP2C19, który przekształca go do aktywnego metabolitu tiolowego odpowiedzialnego za hamowanie agregacji płytek. Cmax aktywnego metabolitu występuje po 30-60 minutach i jest dwukrotnie wyższe po dawce nasycającej 300 mg w porównaniu do dawki podtrzymującej 75 mg. Okres półtrwania niezmienionego klopidogrelu wynosi około 6 godzin, a głównego metabolitu nieaktywnego około 8 godzin. Wydalanie następuje w około 50% z moczem i 46% z kałem w ciągu 120 godzin. Farmakokinetyka i działanie przeciwpłytkowe klopidogrelu są silnie zależne od genotypu CYP2C19, gdzie allel *1 odpowiada za prawidłowy metabolizm, a allel *2 i *3 za metabolizm słaby lub nieczynny, co wpływa na ekspozycję na aktywny metabolit i skuteczność leczenia.
2-oksoklopidogrel, agregacja płytek krwi, allel CYP2C19, białka osocza, ciężka choroba nerek, CYP2C19, cytochrom P450, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, esterazy, faza eliminacji, genotyp CYP2C19, hamowanie agregacji płytek, klirens kreatyniny, kwas karboksylowy, metabolit tiolowy, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania, receptory płytek krwi, słaby metabolizm, wchłanianie z przewodu pokarmowego, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica w stencie, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vixam 75 mg

Klopidogrel w dawce 75 mg charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie niezmienionego leku w osoczu (2,2-2,5 ng/ml) po około 45 minutach. Biodostępność wynosi co najmniej 50%, a lek wiąże się silnie z białkami osocza (98% dla klopidogrelu i 94% dla nieaktywnego metabolitu). Metabolizm klopidogrelu zachodzi głównie w wątrobie, gdzie esterazy przekształcają go do nieaktywnego kwasu karboksylowego (85% metabolitów), a izoenzymy cytochromu P450 (CYP3A4, CYP2C19, CYP1A2, CYP2B6) do aktywnego metabolitu tiolowego, odpowiedzialnego za hamowanie agregacji płytek. Okres półtrwania klopidogrelu wynosi około 6 godzin, a nieaktywnego metabolitu około 8 godzin. Eliminacja odbywa się zarówno przez nerki (50%), jak i z kałem (46%).
2-oksoklopidogrel, agregacja płytek krwi, aktywność enzymatyczna, badanie farmakogenetyczne, bioaktywacja leku, ciężka choroba nerek, cytochrom P450, działanie przeciwpłytkowe, esteraza, farmakodynamika leku, farmakokinetyka klopidogrelu, fenotyp metaboliczny, genotyp CYP2C19, klirens kreatyniny, klopidogrel, maksymalne stężenie, metabolit aktywny, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny, proces metaboliczny, reaktywność płytek, różnica etniczna, stężenie maksymalne, szybkie wchłanianie, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica w stencie, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Areplex 75 mg

Klopidogrel wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem niezmienionego leku w osoczu około 2,2-2,5 ng/ml osiąganym w ciągu 45 minut po dawce 75 mg. Wchłanianie substancji czynnej wynosi co najmniej 50%. Lek wiąże się silnie z białkami osocza (98%), a jego metabolizm wątrobowy przebiega dwoma głównymi szlakami: hydrolizą do nieaktywnego kwasu karboksylowego (85% metabolitów) oraz przekształceniem przez izoenzymy CYP450, głównie CYP2C19, do aktywnego metabolitu tiolowego odpowiedzialnego za hamowanie agregacji płytek. Po dawce nasycającej 300 mg Cmax aktywnego metabolitu jest dwukrotnie wyższe niż po dawce podtrzymującej 75 mg, osiągając maksimum w 30-60 minut. Eliminacja obejmuje wydalanie z moczem (50%) i kałem (46%), a okres półtrwania niezmienionego klopidogrelu wynosi około 6 godzin, natomiast głównego metabolitu 8 godzin. Genotyp CYP2C19 istotnie wpływa na farmakokinetykę i działanie leku, z allelami nieczynnymi (*2, *3) powodującymi obniżoną ekspozycję na aktywny metabolit i osłabione hamowanie agregacji płytek (IPA), szczególnie u pacjentów ze słabym metabolizmem (zmniejszenie ekspozycji o 63-71%).
2-oksoklopidogrel, agregacja indukowana ADP, agregacja płytek indukowana ADP, agregacja płytek krwi, allel CYP2C19, białko osocza, CYP2C19, cytochrom P450, czas krwawienia, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, działanie przeciwpłytkowe, farmakokinetyka metabolitu, genotyp CYP2C19, hamowanie agregacji płytek, inhibicja agregacji płytek, klirens kreatyniny, klopidogrel, metabolit klopidogrelu, metabolit pośredni, okres półtrwania, pochodna tiolowa klopidogrelu, słaby metabolizm, szlak metaboliczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica w stencie, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe