atak astmy
Atak astmy to nagłe nasilenie objawów astmy oskrzelowej, charakteryzujące się skurczem oskrzeli, zwiększonym wydzielaniem śluzu oraz obrzękiem błony śluzowej dróg oddechowych. Prowadzi to do znaczącego zwężenia światła dróg oddechowych, co objawia się dusznością, świszczącym oddechem, kaszlem i uczuciem ściskania w klatce piersiowej.
Czynnikami wyzwalającymi atak astmy mogą być alergeny (np. pyłki, roztocza kurzu domowego), infekcje dróg oddechowych, wysiłek fizyczny, zimne powietrze, dym tytoniowy, zanieczyszczenia powietrza, silne emocje lub niektóre leki (np. niesteroidowe leki przeciwzapalne). Identyfikacja i unikanie indywidualnych czynników wyzwalających jest kluczowym elementem profilaktyki.
Leczenie ostrego ataku astmy obejmuje podanie szybko działających leków rozszerzających oskrzela (najczęściej beta2-mimetyków wziewnych), a w cięższych przypadkach również glikokortykosteroidów systemowych. W stanach zagrożenia życia może być konieczne podanie tlenu, dożylnych leków rozszerzających oskrzela oraz mechaniczne wspomaganie wentylacji. Odpowiednia kontrola astmy poprzez regularne przyjmowanie leków kontrolujących (głównie wziewnych glikokortykosteroidów) pozwala znacząco zmniejszyć ryzyko wystąpienia ataków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Oramorph 20 mg/ml
Oramorph zawiera morfinę siarczan w stężeniu 20 mg/ml, gdzie 1 kropla odpowiada 1,25 mg morfiny. Morfina, jako opioid, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Do najczęstszych działań należą zmienność nastroju (euforia, dysforia), sedacja, zaburzenia poznawcze i sensoryczne, nudności, wymioty, zaparcia, mioza oraz reakcje skórne takie jak pokrzywka i świąd. Rzadziej obserwuje się reakcje anafilaktyczne, drgawki, hipotermię, zaburzenia sercowo-naczyniowe (np. palpitacje, hipotensja), depresję oddechową, a także poważne powikłania jak zespół nieprawidłowego wydzielania ADH (SIADH) czy zespół ośrodkowego bezdechu sennego.
AGEP, allodynia, antagonista opioidowy, atak astmy, bezdech senny centralny, bradykardia, depresja oddechowa, diplopia, drgawki, dysforia, halucynacja, hiperalgezja, hiponatremia, hipotermia, lek opioidowy, mioza, morfina siarczan, napad padaczkowy, niedrożność jelit, niekardiogenny obrzęk płuc, niewyraźne widzenie, oczopląs, palpitacja, reakcja anafilaktyczna, sedacja, skurcz dróg żółciowych, skurcz oskrzeli, skurcz zwieracza Oddiego, stan splątania, tachykardia, uzależnienie, zaburzenie poznawcze, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia, zespół SIADH, zmienność nastroju - Leksykon chorób i schorzeń
Atak astmy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Atak astmy to nagłe pogorszenie objawów choroby, charakteryzujące się skurczem oskrzeli, obrzękiem dróg oddechowych i zwiększonym wydzielaniem śluzu, prowadzące do duszności i utrudnienia przepływu powietrza. W opiece pielęgniarskiej kluczowa jest szybka i dokładna ocena stanu pacjenta, obejmująca pomiar saturacji tlenu (docelowo 94-98%), osłuchiwanie płuc, ocenę wysiłku oddechowego, obecności tętna paradoksalnego oraz pomiar szczytowego przepływu wydechowego (PEF). Interwencje obejmują ułożenie pacjenta w pozycji półwysokiej, podanie tlenu przy saturacji <94%, podanie krótkodziałających beta-2 mimetyków (np. albuterol) co 20 minut w pierwszej godzinie leczenia, a także systemowych glikokortykosteroidów doustnie lub dożylnie. W ciężkich przypadkach stosuje się leki przeciwcholinergiczne, siarczan magnezu dożylnie oraz przygotowuje się do intubacji i wentylacji mechanicznej, unikając dynamicznego rozdęcia płuc.
alergeny, aminofilina, astma wysiłkowa, atak astmy, bradykardia, duszność, dysfagia, ECMO, gazometria krwi tętniczej, glikokortykosteroidy, hipoksemia, hipoksja, inhalator ciśnieniowy, komora inhalacyjna, leki biologiczne, leki przeciwcholinergiczne, leki przeciwleukotrienowe, nebulizator, obrzęk dróg oddechowych, oddział ratunkowy, pozycja Fowlera, pulsoksymetr, równowaga kwasowo-zasadowa, saturacja tlenu, siarczan magnezu, sinica, skurcz oskrzeli, spejser, stan astmatyczny, stan świadomości, świsty oddechowe, świszczący oddech, szczytowy przepływ wydechowy, tachykardia, tętno paradoksalne, tlenoterapia, wentylacja mechaniczna, wziewne kortykosteroidy - Leksykon substancji czynnych
Rajgras wyniosły – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Rajgras wyniosły (Arrhenatherum elatius) jest istotnym składnikiem preparatów stosowanych w immunoterapii swoistej (SIT) w leczeniu alergii na pyłki traw, obecnym m.in. w lekach Catalet T, Perosall T13 oraz Pollinex+Rye. Ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji niepożądanych, w tym anafilaksji, immunoterapia powinna być prowadzona wyłącznie przez doświadczonych alergologów w odpowiednio wyposażonych gabinetach z dostępem do epinefryny i sprzętu do resuscytacji. Przed podaniem preparatu konieczne jest dokładne badanie lekarskie, uwzględniające obecność gorączki, infekcji, stan astmy (np. pomiar szczytowego przepływu wydechowego) oraz tolerancję poprzedniej dawki. W przypadku ostrej infekcji, gorączki lub ciężkiego ataku astmy podanie immunoterapii należy odroczyć o 24-48 godzin od ustabilizowania stanu pacjenta.
alergen reagujący krzyżowo, alergoid, alergolog, atak astmy, choroba alergiczna, duszność, działanie niepożądane, epinefryna, immunoterapia swoista, mieszanka alergenowa, niedociśnienie, obrzęk krtani, ostra infekcja, pokrzywka, preparat alergenowy, pyłek trawy, rajgras wyniosły, reakcja anafilaktyczna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, sinica, skurcz oskrzeli, szczytowy przepływ wydechowy, tachykardia, zatrzymanie akcji serca, zestaw przeciwwstrząsowy - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół złamanego serca – Etiologia i przyczyny
Zespół złamanego serca (kardiomiopatia takotsubo) to przejściowa dysfunkcja lewej komory serca, najczęściej wywołana nagłym wzrostem katecholamin (adrenalina, noradrenalina, dopamina), które prowadzą do uszkodzenia kardiomiocytów i skurczu naczyń wieńcowych. Mechanizmy patofizjologiczne obejmują zwężenie dużych i małych naczyń wieńcowych, nadmierny napływ wapnia do komórek mięśnia sercowego oraz dysfunkcję śródbłonka, szczególnie u kobiet po menopauzie z niedoborem estrogenu. Stan zapalny i stres oksydacyjny również odgrywają istotną rolę. Zespół ten jest wyzwalany przez silne stresory emocjonalne (np. żałoba, rozwód) lub fizyczne (np. infekcje, operacje, hipoglikemia), a także przez niektóre leki i substancje psychoaktywne. Około 90% przypadków dotyczy kobiet, głównie po 50. roku życia, a współistniejące zaburzenia psychiczne i choroby układu oddechowego zwiększają ryzyko. Paradoksalnie, cukrzyca może mieć efekt ochronny poprzez stępienie odpowiedzi autonomicznej.
adrenalina, astma, atak astmy, depresja, dopamina, duloksetyna, duszność, dysfunkcja śródbłonka, epinefryna, fenylefryna, gorączka, hipoglikemia, hormon stresu, hormon tarczycy, kardiomiopatia stresowa, kardiomiopatia Takotsubo, katecholamina, lewotyroksyna, napad padaczkowy, niedobór estrogenu, noradrenalina, osłabienie mięśnia sercowego, POChP, SARS-CoV-2, skurcz naczyń wieńcowych, spadek ciśnienia krwi, stan zapalny, stres oksydacyjny, udar mózgu, wenlafaksyna, wolny rodnik tlenowy, zaburzenie lękowe, zaburzenie mikrokrążenia, zespół balotującego koniuszka, zwężenie tętnic - Leksykon chorób i schorzeń
Astma zawodowa – Zapobieganie i profilaktyka
Astma zawodowa jest najczęstszą chorobą zawodową układu oddechowego w krajach rozwiniętych, odpowiadającą za 10-25% przypadków astmy u dorosłych. Kluczowe znaczenie ma wczesne rozpoznanie i eliminacja czynników wywołujących, co pozwala na zahamowanie progresji lub całkowite wyleczenie. Profilaktyka opiera się na hierarchii środków kontroli: eliminacji substancji uczulających, substytucji mniej szkodliwymi materiałami, zastosowaniu środków technicznych (np. wentylacja wyciągowa), środków administracyjnych (szkolenia, procedury) oraz indywidualnej ochrony dróg oddechowych (maski, respiratory). Prewencja pierwotna koncentruje się na redukcji ekspozycji, co potwierdzają badania wskazujące, że ryzyko astmy zawodowej jest ściśle związane z poziomem narażenia, a nie indywidualną podatnością. Przykładem skutecznej substytucji jest zastąpienie pudrowanych rękawic lateksowych rękawicami bezpudrowymi lub bezlateksowymi, co zmniejsza stężenie alergenów lateksu i ryzyko astmy u pracowników ochrony zdrowia.
astma immunologiczna, astma zawodowa, atak astmy, badanie przesiewowe, badanie spirometryczne, czynnik drażniący, czynnik uczulający, ekspozycja zawodowa, farmakoterapia, funkcja płuc, maska ochronna, medycyna pracy, nieżyt nosa, progresja choroby, respirator, środek ochrony indywidualnej, test alergiczny, test immunologiczny, uszkodzenie płuc, wentylacja wyciągowa - Leksykon substancji czynnych
Bromfenak – Przeciwwskazania stosowania
Bromfenak, niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) stosowany w okulistyce w formie kropli do oczu (Brofestill, 0,9 mg/ml bromfenaku sodowego półtorawodnego), posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed terapią. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na bromfenak, substancje pomocnicze (w tym chlorek benzalkoniowy 50 µg/ml w wersji wielodawkowej) oraz inne NLPZ. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z astmą aspirynową lub reakcjami nadwrażliwości na kwas acetylosalicylowy i inne inhibitory syntezy prostaglandyn, u których stosowanie bromfenaku może nasilać objawy astmy i wywoływać poważne reakcje alergiczne, takie jak ataki astmy, pokrzywka czy ostry nieżyt błony śluzowej nosa.
Wskazane jest zachowanie ostrożności u pacjentów z chorobami atopowymi (alergiczny nieżyt nosa, atopowe zapalenie skóry) oraz u osób przyjmujących jednocześnie inne NLPZ ogólnoustrojowo lub miejscowo, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza uszkodzenia rogówki. Preparat dostępny jest w dwóch formach: wielodawkowej z chlorkiem benzalkoniowym oraz jednodawkowej bez tego konserwantu, co pozwala na indywidualizację terapii u pacjentów z nadwrażliwością na ten składnik. Oba preparaty charakteryzują się pH 8,1-8,5 i osmolalnością 270-330 mOsmol/kg, co odpowiada fizjologicznym parametrom filmu łzowego, zapewniając dobrą tolerancję miejscową.
alergiczny nieżyt nosa, astma aspirynowa, atak astmy, atopowe zapalenie skóry, bromfenak, bromfenak sodowy, chlorek benzalkoniowy, choroba atopowa, działanie niepożądane, działanie niepożądane rogówki, inhibitor syntetazy prostaglandyn, interakcja lekowa, krople do oczu, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, nadwrażliwość na NLPZ, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nieżyt błony śluzowej nosa, pokrzywka, reakcja krzyżowa, syntetaza prostaglandyn, terapia okulistyczna, terapia skojarzona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Diklofenak Viatris 180 mg
Produkt leczniczy Diklofenak Viatris, 180 mg, plaster leczniczy (1,3%) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na diklofenak epolaminę, substancje pomocnicze (m.in. metylu parahydroksybenzoesan 14 mg, propylu parahydroksybenzoesan 7 mg, glikol propylenowy 420 mg na plaster) oraz u osób uczulonych na kwas acetylosalicylowy lub inne NLPZ ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Przeciwwskazania obejmują także pacjentów z objawami nadwrażliwości na NLPZ, takimi jak astma aspirynowa, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka czy ostry nieżyt nosa. Ponadto, stosowanie plastra jest zabronione na uszkodzoną skórę, w tym w przypadku wysiękowego zapalenia skóry, wyprysku, zakażonych zmian, oparzeń i zranień, ze względu na ryzyko nasilenia stanu zapalnego i zwiększonej absorpcji substancji czynnej.
absorpcja diklofenaku, astma aspirynowa, atak astmy, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, diklofenak epolamina, dysfagia, glikol propylenowy, kwas acetylosalicylowy, metylu parahydroksybenzoesan, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, obrzęk naczynioruchowy, oparzenie, ostry nieżyt nosa, plaster leczniczy, pokrzywka, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja krzyżowa, trzeci trymestr ciąży, wyprysk, wysiękowe zapalenie skóry, zakażenie skóry, zamknięcie przewodu tętniczego - Leksykon chorób i schorzeń
Atak astmy – Objawy
Atak astmy charakteryzuje się nagłym lub stopniowym nasileniem objawów wynikającym ze skurczu oskrzeli, stanu zapalnego oraz nadprodukcji śluzu, co prowadzi do zwężenia dróg oddechowych i utrudnienia przepływu powietrza. Typowe objawy obejmują duszność, świszczący oddech, kaszel nasilający się nocą, ucisk w klatce piersiowej oraz przyspieszony oddech. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić sinica, trudności w mówieniu, wciąganie przestrzeni międzyżebrowych, dezorientacja i senność. Monitorowanie szczytowego przepływu wydechowego (PEF) jest kluczowe w ocenie nasilenia ataku – wartości poniżej 80% normy wskazują na atak, a poniżej 40-50% na ciężki stan wymagający pilnej interwencji. Czas trwania ataku może wahać się od kilku minut do kilku dni, a powrót do zdrowia po ciężkim epizodzie średnio trwa około 1,7 tygodnia.
atak astmy, beta2-agonista, dezorientacja, drogi oddechowe, duszność, dyspnea, hipoksemia, inhalator ratunkowy, kaszel, kortykosteroidy systemowe, mięśnie szyi, niewydolność oddechowa, odma opłucnowa, pikflometr, plan działania w astmie, sinica, skurcz oskrzeli, stan zapalny, świszczący oddech, szczytowy przepływ wydechowy, tachypnoe, ucisk w klatce piersiowej, wciąganie międzyżebrowe, zapalenie dróg oddechowych, zatrzymanie oddechu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Alyostal
Produkt leczniczy ALYOSTAL, dostępny jako roztwór do skórnych prób punktowych o stężeniu 100 IR/ml lub 100 IC/ml, jest stosowany w diagnostyce alergii, jednak wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia uogólnionych reakcji alergicznych, w tym anafilaksji. Testy powinny być wykonywane wyłącznie przez doświadczonych lekarzy w warunkach umożliwiających natychmiastowe leczenie, z dostępnością epinefryny jako leku pierwszego wyboru. Preparatu nie zaleca się stosować u dzieci poniżej 4. roku życia, a u dzieci w wieku 1-4 lat wymagana jest indywidualna ocena korzyści i ryzyka. Testy są przeciwwskazane u pacjentów z gorączką, w ostrej fazie chorób alergicznych, po niedawnym ataku astmy oraz u osób przyjmujących beta-blokery, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne lub inhibitory MAO, które mogą wpływać na skuteczność epinefryny.
alergeny leszczyny, alergeny traw, Alternaria, ambrozja, atak astmy, AZS, beta-bloker, brzoza biała, bylica pospolita, dermografizm, egzema, epinefryna, inhibitor MAO, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, łuszczyca, mannitol, obrzęk gardła, obrzęk warg, olcha czarna, oliwka europejska, pokrzywka, reakcja alergiczna uogólniona, reakcja anafilaktyczna, roztocze kurzu domowego, świąd, test skórny punktowy - Leksykon substancji czynnych
Stokłosa – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Substancja stokłosa (Bromus spp.) jest składnikiem mieszanki alergoidów pyłku 13 traw w preparacie POLLINEX+Rye i podlega standardowym zasadom bezpieczeństwa immunoterapii alergenowej. Preparaty zawierające stokłosę powinny być stosowane wyłącznie przez lekarzy z doświadczeniem alergologicznym, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym wstrząsu anafilaktycznego. Przed podaniem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu medycznego, uwzględniającego obecność gorączki, infekcji, tolerancję poprzednich dawek, zmiany w leczeniu oraz ocenę czynności płuc (np. pomiar PEF u astmatyków). W przypadku ostrej infekcji, gorączki lub ciężkiego ataku astmy immunoterapię należy odroczyć o minimum 24 godziny od ustabilizowania stanu pacjenta. Po podaniu preparatu pacjent powinien być obserwowany przez co najmniej 30 minut, a w razie objawów nadwrażliwości czas obserwacji należy wydłużyć do całkowitego ustąpienia symptomów.
alergen reagujący krzyżowo, alergoidy pyłku traw, atak astmy, duszność, epinefryna, immunoterapia alergenowa, niedociśnienie, obrzęk krtani, obserwacja kliniczna, odczulanie, ostra infekcja, pokrzywka, reakcja alergiczna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, sinica, skurcz oskrzeli, specjalizacja alergologiczna, stan astmatyczny, stan zapalny, stokłosa, świąd, szczepienie przeciwbakteryjne, szczepienie przeciwwirusowe, szczepionka alergenowa, szczytowy przepływ wydechowy, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na zwierzęta domowe – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Alergia na zwierzęta domowe, będąca istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju astmy i alergicznego nieżytu nosa, wymaga precyzyjnej diagnostyki opartej na historii klinicznej, testach skórnych oraz oznaczeniu specyficznych IgE w surowicy. Diagnostyka na poziomie komponentowym pozwala na dokładne określenie profilu uczulenia, identyfikację reakcji krzyżowych oraz ocenę ryzyka i ciężkości choroby. Wczesne rozpoznanie alergii IgE-zależnej umożliwia skuteczne zarządzanie objawami oraz zapobieganie progresji do astmy alergicznej, co jest kluczowe dla poprawy jakości życia pacjentów i ograniczenia powikłań układu oddechowego.
alergen zwierzęcy, alergia IgE-zależna, alergiczna choroba układu oddechowego, alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, antyhistaminik, astma alergiczna, atak astmy, immunoterapia alergenowa, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia podskórna, lek zmniejszający przekrwienie, obrzęk alergiczny, przekrwienie błony śluzowej nosa, reakcja krzyżowa, rekombinowany alergen, specyficzne IgE, świszczący oddech, test alergiczny, test IgE, test skórny, uczulenie alergiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Wylew podspojówkowy – Objawy
Wylew podspojówkowy (subconjunctival hemorrhage) to pęknięcie małego naczynia krwionośnego pod spojówką, skutkujące nagromadzeniem krwi między spojówką a twardówką, co manifestuje się jasnoczerwoną plamą na białej części oka. Objawy obejmują brak bólu, brak wpływu na ostrość widzenia oraz brak wydzieliny, choć pacjenci mogą odczuwać dyskomfort w postaci drapania lub uczucia pełności. Wylew zwykle ustępuje samoistnie w ciągu 1-2 tygodni, choć większe zmiany mogą wymagać do 3 tygodni na całkowitą resorpcję. Proces gojenia przebiega przez charakterystyczne zmiany barwy plamy: od jasnoczerwonej, przez brązową i fioletową, aż do żółtej. Nawracające wylewy występują u około 10% pacjentów, zwłaszcza tych stosujących leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe.
atak astmy, chemioterapia, choroba naczyniowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, czerwone oko, hiperlipidemia, hyphema, kruchość naczyń, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, odwarstwienie siatkówki, ostrość widzenia, spojówka, sztuczne łzy, twardówka, uczucie piasku w oku, uraz oka, uszkodzenie nerwu wzrokowego, wylew podspojówkowy, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krzepnięcia - Leksykon chorób i schorzeń
Atak astmy – Patofizjologia i mechanizm
Atak astmy charakteryzuje się nagłym zwężeniem dróg oddechowych spowodowanym skurczem mięśni gładkich, stanem zapalnym i nadprodukcją śluzu, co prowadzi do obturacji i typowych objawów takich jak świszczący oddech, duszność i kaszel. Patofizjologia obejmuje dwie fazy zapalenia: wczesną, z aktywacją komórek tucznych i uwolnieniem mediatorów (histamina, leukotrieny LTC4, LTD4, LTE4, prostaglandyny PGD2), oraz późną, z napływem eozynofilów, neutrofili i limfocytów Th2 produkujących IL-4, IL-5, IL-13 i GM-CSF. Nadreaktywność oskrzeli, nasilana przez alergeny, infekcje, zanieczyszczenia i czynniki fizyczne, jest kluczowym elementem klinicznym. Przewlekłe zapalenie może prowadzić do przebudowy dróg oddechowych, obejmującej pogrubienie błony podstawnej, hiperplazję mięśni gładkich, zwiększoną produkcję śluzu, angiogenezę i odkładanie kolagenu, co skutkuje trwałym zwężeniem i zmniejszoną odpowiedzią na leczenie.
angiogeneza, astma eozynofilowa, atak astmy, bazofil, białko kationowe eozynofila, bronchospazm, ciężki atak astmy, duszność, eozynofil, fenotyp kliniczny, hiperplazja komórek kubkowych, hipoksemia, histamina, interleukina, interleukina 33, komórka tuczna, leukotrien, limfocyt T pomocniczy, limfocyt Th2, mediator zapalny, nadprodukcja śluzu, nadreaktywność oskrzeli, neutrofil, niedopasowanie wentylacji-perfuzji, obrzęk dróg oddechowych, peroksydaza eozynofilowa, prostaglandyna, przebudowa dróg oddechowych, przeciwciało IgE, przeciwciało monoklonalne, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, skurcz mięśni gładkich oskrzeli, skurcz oskrzeli, stan zapalny, świszczący oddech, syncytialny wirus oddechowy, trudności w oddychaniu, zapalenie typu 2, zwężenie dróg oddechowych - Leksykon chorób i schorzeń
Atak astmy – Epidemiologia
Atak astmy stanowi nagłe zaostrzenie przewlekłego zapalenia dróg oddechowych, manifestujące się dusznością, świszczącym oddechem, uczuciem ściskania w klatce piersiowej oraz kaszlem, co wymaga często pilnej interwencji medycznej. Epidemiologicznie, astma dotyka globalnie 262-340 milionów osób, z roczną śmiertelnością około 455 000, głównie w krajach o niskim i średnim dochodzie. W 2022 roku 11,3 miliona pacjentów (42,4% zdiagnozowanych) doświadczyło co najmniej jednego ataku astmy, co stanowi spadek o 25% względem 2001 roku. Najwyższy wskaźnik ataków odnotowano u dzieci poniżej 5 roku życia (67,9%). Występowanie ataków różni się w zależności od płci, wieku, pochodzenia etnicznego oraz statusu socjoekonomicznego, z wyższą częstością u kobiet (45,3%) niż mężczyzn (38,0%) oraz u osób z wykształceniem średnim lub GED (46,8%). Czynniki ryzyka obejmują infekcje wirusowe dróg oddechowych, zanieczyszczenia powietrza (30% ataków), ekspozycję na ruch drogowy (OR=1,38, 95% CI 1,05-1,81), a także czynniki hormonalne, np. stosowanie tabletek antykoncepcyjnych zawierających progesteron zwiększa ryzyko ataków u kobiet poniżej 35 roku życia o 39%.
astma dziecięca, astma związana z pracą, atak astmy, choroba niedokrwienna serca, choroby niezakaźne, choroby współistniejące, czynniki ryzyka, fenotypy astmy, nadzór zdrowotny, niewydolność oddechowa, objawy astmatyczne, POChP, prewalencja, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rinowirusy, stan zapalny dróg oddechowych, status socjoekonomiczny, świszczący oddech - Leksykon substancji czynnych
Kostrzewa łąkowa – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kostrzewa łąkowa (Festuca pratensis) jest składnikiem mieszanek alergenowych stosowanych w immunoterapii alergicznej, obecnych m.in. w preparatach Catalet T, Perosall T13 oraz POLLINEX+Rye. Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia reakcji niepożądanych, w tym anafilaksji, immunoterapia tymi preparatami powinna być prowadzona wyłącznie przez specjalistę alergologa w gabinecie wyposażonym w zestaw przeciwwstrząsowy. Przed podaniem preparatu konieczne jest dokładne badanie pacjenta, uwzględniające obecność gorączki, infekcji, tolerancję poprzedniej dawki, zmiany w leczeniu farmakologicznym oraz ocenę czynności płuc u chorych z astmą (np. pomiar szczytowego przepływu wydechowego). W przypadku ostrej infekcji, gorączki lub ciężkiego ataku astmy immunoterapię należy odroczyć o 24-48 godzin od ustabilizowania stanu pacjenta.
alergen reagujący krzyżowo, alergolog, atak astmy, czynność płuc, duszność, immunoterapia alergenowa, immunoterapia alergiczna, leczenie farmakologiczne, mieszanka alergenowa, niedociśnienie, obrzęk krtani, ostra infekcja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja niepożądana, sinica, skurcz oskrzeli, stan zapalny, świąd i pieczenie, szczepienie przeciwbakteryjne, szczepienie przeciwwirusowe, szczytowy przepływ wydechowy, tachykardia, utrata świadomości, wstrząs anafilaktyczny, zestaw przeciwwstrząsowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – DHC Continus 90 mg
Stosowanie dihydrokodeiny winianu w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu (DHC Continus) wiąże się z występowaniem licznych działań niepożądanych o różnej częstości. Najczęściej obserwuje się zaparcia oraz uspokojenie polekowe, przy czym nudności, wymioty, zmęczenie, senność i zawroty głowy pojawiają się głównie na początku terapii i ustępują po kilku dniach. Zaparcia, występujące często (≥ 1/100 do < 1/10), mogą wymagać stosowania leków przeczyszczających. Niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) obserwuje się poważne reakcje alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, oraz zaburzenia psychiczne, w tym uzależnienie, halucynacje, dysforię i stany dezorientacji. Ponadto, mogą wystąpić niedociśnienie, napady drgawkowe, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zaburzenia widzenia, a także objawy ze strony układu oddechowego, takie jak duszność, atak astmy i depresja oddechowa, która wymaga natychmiastowej interwencji.
atak astmy, depresja oddechowa, dezorientacja, dihydrokodeina winian, duszność, dysforia, ginekomastia, halucynacja, hiperprolaktynemia, kolka żółciowa, lek przeczyszczający, mlekotok, napad drgawkowy, niedociśnienie, niedrożność porażenna jelit, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, przerost prostaty, reakcja alergiczna, sedacja, skurcz dróg żółciowych, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, tolerancja lekowa, uspokojenie polekowe, uzależnienie lekowe, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy błędnikowy, zespół bezdechu sennego, zespół odstawienia - Leksykon chorób i schorzeń
Atak astmy – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Ataki astmy stanowią poważne zagrożenie zdrowotne, a ich wczesne wykrycie i przewidywanie zaostrzeń są kluczowe dla skutecznego zarządzania chorobą. Najsilniejszym predyktorem przyszłych ataków jest historia wcześniejszych zaostrzeń, zwłaszcza w ciągu ostatniego roku. Inne istotne czynniki ryzyka to wiek podeszły, wcześniejsza wentylacja mechaniczna, obturacyjny bezdech senny, nadużywanie SABA, niekontrolowana astma, umiarkowana do ciężkiej depresja, eozynofilia, saturacja tlenem ≤90% (OR = 4,56; 95% CI 3,45-7,56; P≤0,001) oraz niskie wartości szczytowego przepływu wydechowego (PEF) po 1 godzinie leczenia (OR = 3,34; 95% CI 1,90-4,90; P≤0,001). Fenotypy zapalne krwi, takie jak wysoka liczba eozynofilów i niska liczba neutrofilów (HBE/LBN), również korelują z wyższym ryzykiem zaostrzeń, szczególnie u dzieci hospitalizowanych w sezonie zimowym i jesiennym. Epigenetyczne mechanizmy, w tym metylacja DNA i ekspresja mikroRNA, oraz czynniki genetyczne, takie jak regulacja chromatyny przez SMARCC1, SETD2, KMT2B i CHD8, odgrywają istotną rolę w patogenezie i prognozie astmy.
astma alergiczna, astma niealergiczna, atak astmy, ciężkie zaostrzenie astmy, cyfrowy biomarker, ekspresja mikroRNA, eozynofilia, fenotyp astmy, iloraz szans, infekcja dolnych dróg oddechowych, krótko działający beta-agonista, las losowy, marker zapalny, maszyna wektorów nośnych, metylacja DNA, model predykcyjny, modyfikacja histonów, niekontrolowana astma, obturacyjny bezdech senny, saturacja tlenu, świszczący oddech, szczytowy przepływ wydechowy, sztuczna inteligencja, uczenie maszynowe, walidacja zewnętrzna, wzrost płuc, zaostrzenie astmy - Leksykon chorób i schorzeń
Atak astmy – Leczenie
Atak astmy to nagłe zaostrzenie objawów spowodowane skurczem mięśni gładkich oskrzeli, stanem zapalnym i nadmiernym wydzielaniem śluzu, prowadzące do obturacji dróg oddechowych. Podstawą leczenia jest szybkie podanie krótkodziałającego beta-2-mimetyku (SABA), najczęściej salbutamolu wziewnie, w dawce do 10 inhalacji co 30-60 sekund, z użyciem komory inhalacyjnej dla zwiększenia skuteczności. W cięższych przypadkach stosuje się glikokortykosteroidy systemowe (prednizon 40-60 mg/dobę doustnie lub metyloprednizolon 40-125 mg dożylnie), a w razie braku poprawy dożylny siarczan magnezu 2 g przez 20 minut. Tlenoterapia ma na celu utrzymanie saturacji SpO2 na poziomie 94-98%. W stanach zagrażających życiu konieczna jest hospitalizacja, a w razie niewydolności oddechowej – wentylacja mechaniczna lub ECMO.
adrenalina, alergiczny nieżyt nosa, atak astmy, benralizumab, bromek ipratropium, bronchodylator, budezonid/formoterol, dupilumab, gazometria krwi tętniczej, glikokortykosteroid systemowy, hipoksja, inhalator ciśnieniowy, intubacja i wentylacja mechaniczna, ketamina, komora inhalacyjna, lek przeciwcholinergiczny, lek rozszerzający oskrzela, lewalbuterol, mepolizumab, metyloprednizolon, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, obturacyjny bezdech senny, omalizumab, pozaustrojowe natlenianie krwi, prednizolon, prednizon, przewlekłe zapalenie zatok, refluks żołądkowo-przełykowy, reslizumab, salbutamol, saturacja tlenu, siarczan magnezu, skurcz mięśni gładkich, spirometria, świszczący oddech, szczytowy przepływ wydechowy, tezepelumab, tlenek azotu wydychany, tlenoterapia, zaostrzenie astmy, zwężenie dróg oddechowych - Leksykon chorób i schorzeń
Astma – Epidemiologia
Astma jest jedną z najczęstszych przewlekłych chorób układu oddechowego, dotykającą globalnie ponad 262 miliony osób, z roczną śmiertelnością około 455 000 przypadków. Częstość występowania astmy waha się od 1% do 18% w zależności od regionu, z wyższą zapadalnością w krajach rozwiniętych i wśród osób o niższym statusie ekonomicznym. W USA astma dotyka około 8,7% populacji, a w Kanadzie częstość wzrosła z 6,5% do 10,8% w ciągu dekady. Występują istotne różnice demograficzne: u dzieci astma jest częstsza u chłopców (7,0%) niż u dziewcząt (5,4%), natomiast u dorosłych częściej chorują kobiety (10,8%) niż mężczyźni (6,5%). Osoby rasy czarnej i rdzenni mieszkańcy Ameryki wykazują najwyższe wskaźniki zachorowań, a status społeczno-ekonomiczny jest silnie skorelowany z ciężkością przebiegu choroby. Otyłość znacząco zwiększa ryzyko astmy (49,5% wśród osób otyłych), a palenie tytoniu pogarsza przebieg choroby.
alergiczny nieżyt nosa, astma ciężka, astma dziecięca, astma zawodowa, atak astmy, choroba niezakaźna, czynność płuc, elektroniczna dokumentacja medyczna, lek ratunkowy, oddział ratunkowy, ograniczenie przepływu powietrza, otyłość, podstawowa opieka zdrowotna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, stan zapalny dróg oddechowych, świszczący oddech, system wspomagania decyzji klinicznych, układ oddechowy, wskaźnik masy ciała, wyprysk, zanieczyszczenie powietrza, zanieczyszczenie środowiska - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na zwierzęta domowe – Leczenie
Alergia na zwierzęta domowe jest reakcją immunologiczną na białka obecne w naskórku, ślinie lub moczu zwierząt, najczęściej na alergeny Fel d 1 (kot) i Can f 1 (pies). Diagnostyka opiera się na wywiadzie, testach skórnych punktowych (prick testy) oraz oznaczeniu swoistych przeciwciał IgE, z możliwością zastosowania diagnostyki komponentowej dla precyzyjnej identyfikacji uczulenia. Przewlekły stan zapalny błon śluzowych nosa może prowadzić do zatkania zatok i zwiększonego ryzyka infekcji bakteryjnych, a u pacjentów z astmą alergia na zwierzęta komplikuje kontrolę objawów i zwiększa ryzyko zaostrzeń. Kompleksowe leczenie obejmuje unikanie ekspozycji na alergeny, farmakoterapię (antyhistaminiki, donosowe kortykosteroidy, dekongestanty, kromoglikan sodowy, modyfikatory leukotrienów) oraz immunoterapię swoistą (SCIT, SLIT, ILIT), która jest jedyną metodą modyfikującą przebieg choroby i może wyeliminować alergię u około 80% pacjentów po 3-5 latach terapii.
alergiczny nieżyt nosa, alergolog immunolog, astma alergiczna, atak astmy, bronchodilator, dekongestant, diagnostyka komponentowa, filtr HEPA, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia podskórna, immunoterapia swoista, kortykosteroid, kortykosteroidy donosowe, kromoglikan sodowy, lek przeciwhistaminowy, modyfikator leukotrienów, przeciwciała IgE, przeciwciało monoklonalne, reakcja immunologiczna, tezepelumab, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Diklofenak Viatris
Diklofenak Viatris w postaci plastra leczniczego charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem ogólnoustrojowym, jednak długotrwałe stosowanie może prowadzić do ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Preparat należy aplikować wyłącznie na nieuszkodzoną, zdrową skórę, unikając kontaktu z błonami śluzowymi i oczami oraz stosowania pod opatrunkiem okluzyjnym. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z chorobami układu oddechowego (astma, POChP, alergiczny nieżyt nosa), niewydolnością nerek, serca i wątroby, a także u osób z wywiadem wrzodu trawiennego, chorobą zapalną jelita grubego lub skazą krwotoczną. U pacjentów w podeszłym wieku ryzyko działań niepożądanych jest zwiększone. W każdym plastrze znajduje się 420 mg glikolu propylenowego, 14 mg metylu parahydroksybenzoesanu (E218) oraz 7 mg propylu parahydroksybenzoesanu (E216), które mogą wywoływać reakcje alergiczne, zwłaszcza typu późnego.
alergiczny nieżyt nosa, aplikacja miejscowa, astma, atak astmy, choroba zapalna jelita grubego, diklofenak, działanie niepożądane, glikol propylenowy, inhibitor cyklooksygenazy, inhibitor syntezy prostaglandyn, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość na światło, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk Quinckego, paraben, pokrzywka, propylu parahydroksybenzoesan, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja alergiczna, reakcja uczuleniowa, skaza krwotoczna, wchłanianie ogólnoustrojowe, wrzód trawienny, zaburzenie płodności, zapalenie skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Profenid 100 mg
Ketoprofen w postaci czopków 100 mg, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ketoprofen lub substancje pomocnicze, a także u osób z astmą aspirynową lub innymi reakcjami alergicznymi na NLPZ, ze względu na ryzyko poważnych reakcji anafilaktycznych, takich jak skurcz oskrzeli, zaostrzenia astmy, nieżyt nosa czy pokrzywka. Leku nie należy stosować u pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, historią krwawień z przewodu pokarmowego, ciężką niewydolnością wątroby, nerek lub serca, a także u osób ze skazą krwotoczną. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest III trymestr ciąży ze względu na ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego u płodu oraz wydłużenia czasu krwawienia. Dodatkowo, ze względu na postać czopków, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z zapaleniem odbytu lub krwawieniem z odbytu w wywiadzie.
acenokumarol, agregacja płytek krwi, antagonista receptora angiotensyny II, astma aspirynowa, atak astmy, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba układu sercowo-naczyniowego, choroba zapalna jelit, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność serca, ciężka niewydolność wątroby, czynna choroba wrzodowa, doustny antykoagulant, glikokortykosteroid, inhibitor ACE, ketoprofen, klopidogrel, krwawienie z odbytu, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwpłytkowy, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nieżyt nosa, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, trzeci trymestr ciąży, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie odbytu - Leksykon chorób i schorzeń
Astma dziecięca – Leczenie
Astma dziecięca to przewlekła choroba charakteryzująca się zmiennym zwężeniem dróg oddechowych, stanem zapalnym i nadreaktywnością oskrzeli, manifestująca się objawami takimi jak świszczący oddech, duszność, ucisk w klatce piersiowej i kaszel. Leczenie opiera się na indywidualnym planie działania przeciwastmatycznego, regularnych wizytach kontrolnych co 2-6 tygodni na początku terapii, a następnie co 1-6 miesięcy, oraz farmakoterapii stosującej podejście stopniowe (stepwise). Leki kontrolujące obejmują wziewne kortykosteroidy (ICS) – np. budezonid, flutykazon, mometazon, długodziałające β2-agoniści (LABA) – salmeterol, formoterol, antagoniści receptorów leukotrienowych (montelukast) oraz długodziałające leki przeciwcholinergiczne (tiotropium). Leki ratunkowe to krótkodziałające β2-agoniści (SABA) – albuterol, lewalbuterol, terbutalina, oraz krótkodziałające leki przeciwcholinergiczne (bromek ipratropium). Częste stosowanie SABA (>3 razy/tydzień) wskazuje na konieczność modyfikacji terapii podtrzymującej.
albuterol, antagonista receptora leukotrienowego, astma dziecięca, atak astmy, bromek ipratropium, dupilumab, frakcja wydychanego tlenku azotu, immunoterapia alergenowa, inhalator ciśnieniowy, mepolizumab, montelukast, nadreaktywność oskrzeli, omalizumab, siarczan magnezu, świszczący oddech, terapia SMART, tiotropium, ucisk w klatce piersiowej, wziewny kortykosteroid, zaostrzenie astmy, zaostrzenie objawów, zwężenie dróg oddechowych - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół chorego budynku – Objawy
Zespół chorego budynku (SBS) to zespół niespecyficznych objawów, takich jak podrażnienie błon śluzowych oczu, nosa i gardła, zmęczenie psychiczne, bóle głowy, nudności, zawroty głowy oraz dolegliwości skórne, które pojawiają się podczas przebywania w określonym budynku i ustępują po jego opuszczeniu. Diagnoza opiera się na wykluczeniu innych schorzeń oraz obserwacji, że objawy nasilają się w czasie ekspozycji i ustępują po jej zakończeniu. Kluczowym kryterium jest zgłaszanie podobnych dolegliwości przez ponad 20% użytkowników budynku. Objawy obejmują układ oddechowy (np. suchy kaszel, świszczący oddech, nasilenie astmy), skórę (suchość, świąd, wysypki) oraz układ nerwowy i psychiczny (bóle głowy, zaburzenia koncentracji, zmęczenie). SBS może prowadzić do obniżenia wydajności pracy i zwiększonej absencji chorobowej, a długotrwała ekspozycja może skutkować trwałymi problemami zdrowotnymi, w tym chorobami płuc i efektami neurotoksycznymi.
alergolog, atak astmy, ból gardła, ból głowy, ból mięśniowo-stawowy, choroba śródmiąższowa płuc, chrypka, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, grypa, katar, kołatanie serca, lek przeciwalergiczny, medycyna pracy, mgła mózgowa, nudności, objawy alergiczne, obrzęk nóg, podrażnienie gardła, podrażnienie oczu, podrażnienie skóry, przeziębienie, suchość oczu, suchy kaszel, świąd skóry, świszczący oddech, trudności w oddychaniu, ucisk w klatce piersiowej, układ oddechowy, wodnisty katar, wrażliwość chemiczna, wysypka skórna, zaburzenie poznawcze, zaczerwienienie skóry, zawroty głowy, zespół chorego budynku, zmęczenie psychiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Atak astmy – Zapobieganie i profilaktyka
Atak astmy to nagłe zaostrzenie objawów, takich jak duszność, świszczący oddech i kaszel, które wymaga szybkiej interwencji. Profilaktyka opiera się na identyfikacji i unikaniu indywidualnych czynników wyzwalających, takich jak alergeny (kurz, roztocza, pleśń, sierść zwierząt), zanieczyszczenia powietrza, infekcje układu oddechowego, wysiłek fizyczny, czynniki pogodowe oraz stres. Kluczowe jest prowadzenie dzienniczka objawów i wykonywanie testów alergicznych. Leczenie kontrolujące obejmuje przede wszystkim wziewne glikokortykosteroidy (wGKS) – np. budezonid, flutykazon, mometazon – oraz długo działające β2-mimetyki (LABA) jak salmeterol i formoterol, często w preparatach złożonych (Symbicort, Seretide). Leki doraźne to krótko działające β2-mimetyki (SABA), np. salbutamol, jednak zgodnie z wytycznymi GINA stosowanie SABA bez leków przeciwzapalnych jest niewskazane. Terapia jest prowadzona stopniowo, od niskich do wysokich dawek wGKS i LABA, z możliwością dodania doustnych GKS w ciężkich przypadkach. Immunoterapia alergenowa (SCIT, SLIT) może modyfikować przebieg astmy alergicznej.
alergen, astma alergiczna, astma nocna, astma wysiłkowa, astma zawodowa, atak astmy, długo działający β2-mimetyk, dym tytoniowy, filtr HEPA, immunoterapia alergenowa, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia podskórna, infekcja układu oddechowego, krótko działający β2-mimetyk, lek przeciwzapalny, modyfikator leukotrienów, odczulanie, pikflometr, plan działania w astmie, pleśń, pokrowiec antyalergiczny, refluks żołądkowo-przełykowy, roztocze, spirometria, Światowa Organizacja Zdrowia, świszczący oddech, szczytowy przepływ wydechowy, test alergiczny, wysiłek fizyczny, wziewny glikokortykosteroid, zanieczyszczenie powietrza, zaostrzenie astmy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ultrapiryna Fast 500 mg
Ultrapiryna Fast zawiera kwas acetylosalicylowy (500 mg w formie tabletek musujących) i wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się zwiększoną skłonność do krwawień, co może prowadzić do powikłań okołozabiegowych, a także do niedokrwistości z niedoboru żelaza lub hemolitycznej, zwłaszcza u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD). Reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i anafilaksja, występują z częstością nieznaną i stanowią zagrożenie życia. Dodatkowo, rzadko mogą pojawić się krwawienia wewnątrzczaszkowe, a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.
astma oskrzelowa, atak astmy, ból żołądka, czas protrombinowy, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, dysfagia, hemoliza, hiperurykemia, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość pokrwotoczna, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie dwunastnicy, owrzodzenie żołądka, reakcja nadwrażliwości, skłonność do krwawień, skurcz oskrzeli, system MedDRA, szum uszny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie przewodu pokarmowego, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Tomka wonna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Immunoterapia alergenowa z użyciem preparatów zawierających tomkę wonną (Anthoxanthum odoratum), będącą składnikiem mieszanek alergenów pyłku traw, wymaga prowadzenia wyłącznie przez doświadczonych alergologów w warunkach wyposażonych w sprzęt do resuscytacji krążeniowo-oddechowej oraz dostęp do epinefryny. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu i oceny klinicznej, uwzględniającej obecność infekcji, gorączki, tolerancję poprzednich dawek oraz ocenę czynności płuc u pacjentów z astmą (np. pomiar szczytowego przepływu wydechowego). Preparaty te, mimo rzadkiego występowania ciężkich działań niepożądanych, niosą ryzyko reakcji anafilaktycznych, zwłaszcza przy przedawkowaniu lub podaniu dożylnym. Po podaniu preparatu, np. Catalet T, pacjent powinien pozostawać pod obserwacją medyczną przez co najmniej 30-60 minut, a w przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości – do całkowitego ich ustąpienia lub hospitalizacji.
alergen reagujący krzyżowo, alergeny adsorbowane, alergolog, atak astmy, duszność, epinefryna, immunoterapia alergenowa, leczenie farmakologiczne, nadwrażliwość, niedociśnienie, nudności i wymioty, objaw ostrzegawczy, obrzęk krtani, ocena kliniczna, pokrzywka, preparat podjęzykowy, przedawkowanie, reakcja anafilaktyczna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, sinica, skurcz oskrzeli, stan zapalny, szczytowy przepływ wydechowy, tachykardia, tomka wonna, układ sercowo-naczyniowy, utrata świadomości, wstrzyknięcie preparatu, wywiad medyczny, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pollinex Tree
Preparat POLLINEX Tree, będący mieszanką alergoidów pyłku olchy, brzozy i leszczyny, wymaga podawania wyłącznie przez lekarzy specjalizujących się w alergologii lub posiadających odpowiednie doświadczenie w immunoterapii alergenowej. Ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym wstrząsu anafilaktycznego, konieczne jest zapewnienie dostępu do sprzętu resuscytacyjnego oraz epinefryny podczas każdego podania. Przed aplikacją preparatu należy przeprowadzić szczegółowy wywiad medyczny, oceniając obecność gorączki, infekcji, tolerancję poprzedniej dawki, zmiany w farmakoterapii oraz funkcję płuc (np. pomiar PEF u pacjentów z astmą). W przypadku ostrej infekcji, gorączki lub ciężkiego ataku astmy podanie należy odroczyć o co najmniej 24 godziny od ustabilizowania stanu pacjenta.
alergen reagujący krzyżowo, alergoidy pyłku, atak astmy, choroba alergiczna, czynność płuc, duszność, epinefryna, immunoterapia alergenowa, immunoterapia swoista, leczenie farmakologiczne, nadwrażliwość, niedociśnienie, obrzęk krtani, ostra infekcja, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, sprzęt resuscytacyjny, stan zapalny, szczepienie przeciwbakteryjne, szczepienie przeciwwirusowe, szczytowy przepływ wydechowy, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zatrzymanie akcji serca - Leksykon chorób i schorzeń
Atak astmy – Diagnostyka i diagnoza
Atak astmy charakteryzuje się nagłym nasileniem objawów takich jak duszność, świszczący oddech, uczucie ucisku w klatce piersiowej oraz kaszel. Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej, badaniu fizykalnym oraz testach funkcji płuc, w tym spirometrii (kluczowy parametr FEV1), pomiarze szczytowego przepływu wydechowego (PEF), pulsoksymetrii oraz gazometrii krwi tętniczej. Wartości FEV1 i PEF w stosunku do wartości należnych pozwalają ocenić ciężkość ataku, która klasyfikowana jest jako łagodna, umiarkowana, ciężka lub zagrażająca życiu. Badania obrazowe, takie jak RTG klatki piersiowej, są wskazane w ciężkich lub atypowych przypadkach w celu wykluczenia innych przyczyn objawów, a HRCT może wykazać zmiany morfologiczne charakterystyczne dla astmy, takie jak pogrubienie ścian oskrzeli czy pułapka powietrzna. Dodatkowo, pomiar frakcji wydychanego tlenku azotu (FeNO >40-50 ppb) oraz badania krwi (eozynofile, IgE, cAMP) dostarczają informacji o stanie zapalnym i nasileniu choroby.
aspiracja ciała obcego, atak astmy, ciężki atak astmy, dysfunkcja strun głosowych, frakcja wydychanego tlenku azotu, gazometria krwi tętniczej, immunoglobulina E, kortykosteroid, lek rozszerzający oskrzela, mięśnie oddechowe, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, nebulizator, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, ocena kliniczna, oddział ratunkowy, odma opłucnowa, powikłania zagrażające życiu, pułapka powietrzna, pulsoksymetria, refluks żołądkowo-przełykowy, rtg klatki piersiowej, saturacja, spirometria, stan astmatyczny, stan zapalny, świszczący oddech, szczytowy przepływ wydechowy, tomografia komputerowa wysokiej rozdzielczości, ucisk w klatce piersiowej, zapalenie płuc, zatorowość płucna - Leksykon substancji czynnych
Wiechlina łąkowa – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Immunoterapia swoista preparatem Pollinex+Rye zawierającym alergoidy wiechliny łąkowej (Poa pratensis) wymaga podawania wyłącznie przez wykwalifikowany personel medyczny w warunkach umożliwiających natychmiastową interwencję w przypadku reakcji anafilaktycznej, w tym dostęp do epinefryny i sprzętu resuscytacyjnego. Przed każdym podaniem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu lekarskiego, uwzględniającego obecność gorączki, infekcji, tolerancję poprzedniej dawki, zmiany w farmakoterapii oraz ocenę czynności płuc (np. pomiar PEF u pacjentów z astmą). Podanie preparatu jest przeciwwskazane w przypadku ostrej infekcji, gorączki lub ciężkiego ataku astmy do czasu stabilizacji stanu klinicznego (minimum 24 godziny). Po iniekcji pacjent powinien pozostawać pod obserwacją przez co najmniej 30 minut, a w przypadku objawów nadwrażliwości czas obserwacji należy wydłużyć do ustąpienia symptomów. Wystąpienie ciężkiej reakcji wymaga hospitalizacji i natychmiastowego leczenia zgodnie z aktualnymi wytycznymi.
alergoidy pyłku traw, alergolog, atak astmy, duszność, epinefryna, immunoterapia swoista, leczenie farmakologiczne, niedociśnienie, obrzęk krtani, ostra infekcja, pokrzywka, Pollinex+Rye, reakcja anafilaktyczna, sinica, skurcz oskrzeli, sprzęt resuscytacyjny, stan astmatyczny, stan zapalny, szczytowy przepływ wydechowy, tachykardia, utrata świadomości, wiechlina łąkowa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, zatrzymanie akcji serca