peroksydaza eozynofilowa
Peroksydaza eozynofilowa (EPO) jest enzymem charakterystycznym dla granulocytów kwasochłonnych (eozynofilów), gdzie znajduje się w ich ziarnistościach cytoplazmatycznych. Enzym ten katalizuje reakcje utleniania z udziałem nadtlenku wodoru, co prowadzi do wytworzenia toksycznych metabolitów tlenu, które są istotnym elementem mechanizmów obronnych organizmu.
W diagnostyce laboratoryjnej peroksydaza eozynofilowa stanowi ważny marker cytochemiczny w identyfikacji i różnicowaniu komórek eozynofilowych. Jest szczególnie przydatna w diagnostyce chorób hematologicznych, takich jak przewlekła białaczka eozynofilowa czy zespoły hipereozynofilowe. Obecność EPO odróżnia eozynofile od innych granulocytów, co ma znaczenie w interpretacji rozmazów krwi i szpiku kostnego.
Peroksydaza eozynofilowa odgrywa również istotną rolę patogenetyczną w chorobach związanych z nadmierną aktywacją eozynofilów, takich jak astma, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa czy niektóre choroby pasożytnicze. Aktywność EPO prowadzi do uszkodzenia tkanek poprzez generowanie reaktywnych form tlenu oraz utlenianie halogenków do ich bardziej reaktywnych form, co przyczynia się do rozwoju stanu zapalnego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół nadmiaru eozynofili – Patofizjologia i mechanizm
Zespół nadmiaru eozynofili (HES) definiuje się jako utrzymującą się hipereozynofilię ≥1500 komórek/μl przez minimum 6 miesięcy, z towarzyszącym uszkodzeniem narządów spowodowanym infiltracją eozynofilową i uwalnianiem mediatorów zapalnych. Patogeneza HES obejmuje dwa główne warianty: pierwotny (szpikowy), związany z klonalnym rozrostem eozynofilów i mutacjami, w tym fuzją genów FIP1L1-PDGFRA, oraz wtórny (limfocytarny), wynikający z nadprodukcji IL-5 przez nieprawidłowe limfocyty T. Eozynofile wykazują właściwości prozapalne, prozakrzepowe i profibrotyczne, co prowadzi do uszkodzenia tkanek, zwłaszcza serca, gdzie rozwija się kardiomiopatia restrykcyjna na skutek włóknienia wsierdzia. Dodatkowo, eozynofile uczestniczą w patogenezie zakrzepicy poprzez ekspresję czynnika tkankowego i interakcję z płytkami krwi, co zwiększa ryzyko powikłań naczyniowych, w tym zatorowości mózgowej i encefalopatii.
białko kationowe eozynofila, czynnik tkankowy, encefalopatia, eozynofile, fuzja FIP1L1-PDGFRA, inhibitor kinazy tyrozynowej, interleukina 3, interleukina-5, kardiomiopatia restrykcyjna, kinaza tyrozynowa, naciek eozynofilowy, nadkrzepliwość, ostra białaczka, peroksydaza eozynofilowa, polineuropatia czuciowa, przeciwciało anty-IL-5, rearanżacja PDGFRB, transformujący czynnik wzrostu beta, uszkodzenie narządów, zawał mózgu, zespół mieloproliferacyjny, zespół nadmiaru eozynofili - Leksykon chorób i schorzeń
Atak astmy – Patofizjologia i mechanizm
Atak astmy charakteryzuje się nagłym zwężeniem dróg oddechowych spowodowanym skurczem mięśni gładkich, stanem zapalnym i nadprodukcją śluzu, co prowadzi do obturacji i typowych objawów takich jak świszczący oddech, duszność i kaszel. Patofizjologia obejmuje dwie fazy zapalenia: wczesną, z aktywacją komórek tucznych i uwolnieniem mediatorów (histamina, leukotrieny LTC4, LTD4, LTE4, prostaglandyny PGD2), oraz późną, z napływem eozynofilów, neutrofili i limfocytów Th2 produkujących IL-4, IL-5, IL-13 i GM-CSF. Nadreaktywność oskrzeli, nasilana przez alergeny, infekcje, zanieczyszczenia i czynniki fizyczne, jest kluczowym elementem klinicznym. Przewlekłe zapalenie może prowadzić do przebudowy dróg oddechowych, obejmującej pogrubienie błony podstawnej, hiperplazję mięśni gładkich, zwiększoną produkcję śluzu, angiogenezę i odkładanie kolagenu, co skutkuje trwałym zwężeniem i zmniejszoną odpowiedzią na leczenie.
angiogeneza, astma eozynofilowa, atak astmy, bazofil, białko kationowe eozynofila, bronchospazm, ciężki atak astmy, duszność, eozynofil, fenotyp kliniczny, hiperplazja komórek kubkowych, hipoksemia, histamina, interleukina, interleukina 33, komórka tuczna, leukotrien, limfocyt T pomocniczy, limfocyt Th2, mediator zapalny, nadprodukcja śluzu, nadreaktywność oskrzeli, neutrofil, niedopasowanie wentylacji-perfuzji, obrzęk dróg oddechowych, peroksydaza eozynofilowa, prostaglandyna, przebudowa dróg oddechowych, przeciwciało IgE, przeciwciało monoklonalne, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, skurcz mięśni gładkich oskrzeli, skurcz oskrzeli, stan zapalny, świszczący oddech, syncytialny wirus oddechowy, trudności w oddychaniu, zapalenie typu 2, zwężenie dróg oddechowych - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół nadmiaru eozynofili – Etiologia i przyczyny
Zespół nadmiaru eozynofili (HES) definiuje się jako przewlekłą hipereozynofilię (>1500 komórek/μl utrzymującą się ≥6 miesięcy) z uszkodzeniem narządów spowodowanym przez eozynofile i ich mediatory zapalne. HES dzieli się na podtypy: pierwotny/nowotworowy (HESN) związany z klonalnym rozrostem linii mieloidalnej, wtórny/reaktywny (HESR) wywołany przez choroby podstawowe, rodzinny (HESFA) oraz idiopatyczny (IHES). W HESN wyróżnia się wariant mieloproliferacyjny (M-HES) z mutacją FIP1L1-PDGFRA i innymi rearanżacjami genów (PDGFRB, FGFR1, PCM1-JAK2, ETV6-ABL1, FLT3), często z zajęciem serca i ryzykiem progresji do białaczki, oraz wariant limfoproliferacyjny (L-HES) charakteryzujący się nadprodukcją IL-5 przez klonalne limfocyty T (CD3-CD4+), manifestujący się głównie zmianami skórnymi i lepszą odpowiedzią na kortykosteroidy. Wtórna hipereozynofilia występuje w przebiegu zakażeń pasożytniczych, reakcji na leki, chorób alergicznych, nowotworów (np. chłoniak Hodgkina, mastocytoza) oraz chorób autoimmunologicznych i innych stanów (np. niedoczynność kory nadnerczy, zespół Löfflera).
Patogeneza uszkodzeń narządowych w HES opiera się na bezpośredniej infiltracji tkanek przez eozynofile i uwalnianiu toksycznych ziarnistości zawierających m.in. główne białko zasadowe, peroksydazę eozynofilową, białko kationowe eozynofili (ECP) i neurotoksynę (EDN), które indukują cytotoksyczność, włóknienie (szczególnie serca) oraz zakrzepy w mikrokrążeniu. Epidemiologicznie HES dotyczy głównie mężczyzn w wieku 20-50 lat, z przewagą wariantu mieloproliferacyjnego u mężczyzn i brakiem predylekcji płciowej w wariancie limfoproliferacyjnym. Pomimo postępów w identyfikacji molekularnych mechanizmów (mutacje komórek macierzystych hematopoezy i nadprodukcja cytokin przez limfocyty T), etiologia większości przypadków pozostaje nieznana, co utrudnia opracowanie kompleksowej definicji i terapii. Lepsze poznanie genetycznych i immunologicznych podstaw HES może umożliwić rozwój ukierunkowanych terapii w przyszłości.
białko kationowe eozynofili, choroba mieloproliferacyjna, eozynofile we krwi obwodowej, gen fuzyjny FIP1L1-PDGFRA, główne białko zasadowe, hipereozynofilia, idiopatyczny zespół hipereozynofilowy, interleukina-5, kinaza tyrozynowa, mediator zapalny, mikrozawał, neurotoksyna eozynofilowa, niedokrwienie tkankowe, peroksydaza eozynofilowa, rozrost klonalny, śródbłonek naczyniowy, włóknienie wsierdzia, zakażenie pasożytnicze, zakrzepica, zespół hipereozynofilowy, zespół nadmiaru eozynofili - Leksykon chorób i schorzeń
Katar – Patofizjologia i mechanizm
Katar (catarrh) to zapalenie błon śluzowych dróg oddechowych, najczęściej nosa i zatok przynosowych, charakteryzujące się nadprodukcją gęstego śluzu i obrzękiem błony śluzowej. Ostry katar jest wynikiem odpowiedzi immunologicznej na infekcje wirusowe lub bakteryjne oraz czynniki drażniące, z udziałem neuropeptydów cholinergicznych aktywujących autonomiczny układ nerwowy i zwiększających sekrecję śluzu. Przewlekły katar natomiast nie jest bezpośrednio związany z alergią czy infekcją, a jego patogeneza obejmuje zaburzenia percepcji śluzu w tylnej części nosa i gardła, niskonasileniowe zapalenie oraz czynniki neurogenne. W patofizjologii niedrożności nosa kluczową rolę odgrywają zapalenie błony śluzowej, przekrwienie żylne, obrzęk tkanek oraz modulacja percepcji sensorycznej, co może prowadzić do subiektywnego uczucia niedrożności nawet przy prawidłowym przepływie powietrza.
alergiczny nieżyt nosa, autonomiczny układ nerwowy, białe krwinki, błona śluzowa, błona śluzowa nosa, cytokiny prozapalne, dyskineza rzęsek, eozynofil, gruźlica, infekcja górnych dróg oddechowych, katar, leukotrieny, mediatory zapalne, mukowiscydoza, nerw błędny, nerw językowo-gardłowy, nerw trójdzielny, obrzęk błony śluzowej, obrzęk tkanek, odpowiedź zapalna, odruch kaszlowy, peroksydaza eozynofilowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja zapalna, wydzielanie śluzu, wysięk, zaostrzenie astmy, zapalenie błon śluzowych, zapalenie błony śluzowej, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zatoki przynosowe - Leksykon chorób i schorzeń
Alergiczny nieżyt nosa – Patofizjologia i mechanizm
Alergiczny nieżyt nosa (ANN) to przewlekła choroba zapalna górnych dróg oddechowych o wysokim udziale komponentu genetycznego (indeks dziedziczności 0,65), charakteryzująca się reakcją immunologiczną typu IgE-zależną. Patogeneza obejmuje fazę wczesną (2-3 godziny) z aktywacją komórek tucznych i uwalnianiem histaminy, leukotrienów oraz prostaglandyn, co prowadzi do objawów takich jak kichanie, wodnisty wyciek z nosa i przekrwienie błony śluzowej. Faza późna (4-6 godzin po ekspozycji) wiąże się z rekrutacją eozynofilów, neutrofilów, limfocytów T i monocytów, utrzymując stan zapalny przez 18-24 godziny i powodując przewlekły obrzęk oraz przebudowę tkanek. Kluczową rolę odgrywają komórki tuczne, limfocyty Th2, eozynofile oraz komórki regulatorowe T i B, które modulują odpowiedź immunologiczną. Nowe odkrycia wskazują na lokalną syntezę IgE, rolę receptorów Toll-podobnych (TLR7 i TLR8) oraz zaburzenia bariery nabłonkowej z uwalnianiem alarmin (TSLP, IL-25, IL-33), co może stanowić cel przyszłych terapii. Fenotyp miejscowego ANN bez podwyższonego poziomu IgE w surowicy jest istotnym klinicznie zjawiskiem.
akupunktura, alergiczny nieżyt nosa, antagonista receptora leukotrienowego, bazofil, cząsteczka adhezyjna, czynnik transkrypcyjny forkhead box P3, dysbioza mikrobioty jelitowej, E-selektyna, eozynofil, fototerapia donosowa, główne białko zasadowe, główny kompleks zgodności tkankowej, histamina, immunoterapia, komórka dendrytyczna, komórka prezentująca antygen, komórka regulatorowa T, komórka tuczna, kortykosteroid donosowy, leukotrien, limfocyt CD4+ TH2, limfocyt T CD4+, limfocyt Th1, limfocyt Th2, mediator chemiczny, metylacja DNA, miejscowy alergiczny nieżyt nosa, nerw trójdzielny, neutrofil, niealergiczny nieżyt nosa, peroksydaza eozynofilowa, probiotyk, prostaglandyna, przekrwienie błony śluzowej nosa, receptor Toll-podobny, swoiste IgE, zapalenie górnych dróg oddechowych, zwój skrzydłowo-podniebienny - Leksykon chorób i schorzeń
Astma – Patofizjologia i mechanizm
Astma jest przewlekłą chorobą zapalną dróg oddechowych, charakteryzującą się zmienną obturacją oskrzeli, nadreaktywnością oraz przewlekłym zapaleniem, które jest centralnym elementem jej patofizjologii. Kluczową rolę odgrywa nieprawidłowa odpowiedź immunologiczna z dominacją limfocytów Th2, które poprzez cytokiny IL-4, IL-5 i IL-13 indukują eozynofilowe zapalenie dróg oddechowych. Fenotyp eozynofilowy stanowi około 50% przypadków astmy łagodnej do umiarkowanej oraz znaczną część astmy ciężkiej. Przebudowa dróg oddechowych, obejmująca przerost mięśni gładkich, zwłóknienie podnabłonkowe i hiperplazję gruczołów śluzowych, prowadzi do nieodwracalnej obturacji i utrzymującej się nadreaktywności. Diagnostyka nadreaktywności dróg oddechowych opiera się na testach prowokacji oskrzelowej, a leczenie ukierunkowane jest na kontrolę zarówno skurczu oskrzeli, jak i zapalenia, z wykorzystaniem m.in. leków przeciwzapalnych, bronchodilatatorów oraz terapii biologicznych, takich jak dupilumab (blokujący IL-4 i IL-13) i benralizumab (redukujący eozynofile).
antagonista receptora leukotrienowego, astma alergiczna, astma eozynofilowa, astma niealergiczna, astma zawodowa, benralizumab, bronchodylator, dupilumab, eozynofil, główne białko zasadowe, immunoglobulina E, interleukina-13, interleukina-4, interleukina-5, komórka prezentująca antygen, komórka tuczna, leukotrien, limfocyt T, limfocyt T pomocniczy, limfopoetyna zrębu grasicy, montelukast, nadreaktywność oskrzeli, neurotoksyna eozynofilowa, obturacja oskrzeli, peroksydaza eozynofilowa, przebudowa dróg oddechowych, przewlekłe zapalenie, skurcz oskrzeli, syncytialny wirus oddechowy, terapia biologiczna, test prowokacji oskrzelowej, zapalenie dróg oddechowych, zapalenie eozynofilowe, zespół reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych, zwłóknienie podnabłonkowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół churga-straussa – Patofizjologia i mechanizm
Eozynofilowe zapalenie naczyń z ziarniniakowatością (EGPA) to rzadka układowa waskulopatia charakteryzująca się zapaleniem małych i średnich naczyń, astmą oraz eozynofilią. Patogeneza EGPA opiera się na nieprawidłowej adaptacyjnej odpowiedzi immunologicznej, w szczególności nadaktywności limfocytów Th2, które wydzielają IL-5, IL-4 i IL-13, prowadząc do silnej eozynofilii. IL-5 stymuluje produkcję, dojrzewanie i aktywację eozynofili oraz hamuje ich apoptozę, co skutkuje uwalnianiem cytotoksycznych białek (ECP, EPO, EDN, MBP) odpowiedzialnych za uszkodzenie tkanek. W patogenezie istotną rolę odgrywają także limfocyty Th1, Th17 oraz limfocyty B, których udział potwierdza skuteczność terapii rytuksymabem. Występuje dychotomia kliniczna i patogenetyczna: u około 35% pacjentów obecne są MPO-ANCA, co wiąże się z uszkodzeniem śródbłonka i objawami kłębuszkowego zapalenia nerek oraz mononeuropatii, natomiast u 60% pacjentów ANCA jest negatywnych, a dominującym mechanizmem jest eozynofilowe zapalenie tkanek, zwłaszcza serca i przewodu pokarmowego.
allel HLA, antagonista receptora leukotrienowego, antybiotyk makrolidowy, astma, białko kationowe eozynofili, eotaksyna-3, eozynofilowe zapalenie naczyń z ziarniniakowatością, flutikazon, interleukina-5, karbamazepina, kłębuszkowe zapalenie nerek, limfocyt T pomocniczy, limfocyt Th17, limfocyt Th2, limfocyt Treg, limfopoetyna zrębu grasicy, martwica włóknikoidalna, mononeuropatia, mononeuropatia mnoga, montelukast, neurotoksyna eozynofilowa, peroksydaza eozynofilowa, plamica, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, przeciwciało ANCA, reaktywna forma tlenu, rytuksymab, salmeterol, waskulopatia, zafirlukast, zapalenie naczyń, zapalenie naczyń związane z ANCA, zespół Churga-Straussa