dur plamisty

Dur plamisty (tyfus plamisty, tyfus europejski, łac. Typhus exanthematicus) to ostra choroba zakaźna wywoływana przez bakterię Rickettsia prowazekii, przenoszoną przez wszy odzieżowe. Charakteryzuje się wysoką gorączką, bólami głowy, osłabieniem oraz charakterystyczną plamistą wysypką na tułowiu i kończynach.

Zakażenie szerzy się drogą transmisji bakterii przez odchody wszy, które dostają się do organizmu człowieka poprzez uszkodzoną skórę (najczęściej w wyniku drapania). Okres wylęgania choroby wynosi od 10 do 14 dni. Początkowo objawy przypominają grypę – wysoka gorączka, dreszcze, silne bóle głowy i mięśni. Około 4-7 dnia pojawia się charakterystyczna wysypka plamisto-grudkowa, która nie obejmuje twarzy, dłoni i stóp.

Leczenie duru plamistego opiera się głównie na antybiotykoterapii, najczęściej z zastosowaniem doksycykliny lub chloramfenikolu. Bez odpowiedniego leczenia śmiertelność może sięgać 10-60%, szczególnie wśród osób starszych. Po przebytej chorobie występuje długotrwała odporność, jednak możliwe jest wystąpienie nawrotu choroby (choroba Brilla-Zinssera) nawet po wielu latach od pierwotnego zakażenia.

Obecnie dur plamisty występuje głównie w regionach o niskim poziomie higieny, w warunkach przeludnienia, ubóstwa oraz podczas katastrof humanitarnych i wojen. Zapobieganie polega na eliminacji wszy poprzez odpowiednią higienę osobistą, dezynsekcję odzieży oraz poprawę warunków sanitarnych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl