izoflawon sojowy
Izoflawony sojowe to związki fitochemiczne należące do grupy flawonoidów, występujące głównie w soi i produktach sojowych. Główne izoflawony sojowe to genisteina, daidzeina i glicyteina, które strukturalnie przypominają 17β-estradiol, co nadaje im właściwości fitoestrogenne.
W praktyce klinicznej izoflawony sojowe są badane pod kątem ich potencjalnych korzyści zdrowotnych, szczególnie w łagodzeniu objawów menopauzalnych, takich jak uderzenia gorąca. Badania sugerują również ich potencjalną rolę w profilaktyce osteoporozy, chorób sercowo-naczyniowych oraz niektórych typów nowotworów hormonozależnych.
Izoflawony sojowe działają poprzez selektywne wiązanie z receptorami estrogenowymi, wykazując słabsze działanie estrogenowe niż endogenny estradiol. Ich aktywność biologiczna zależy od indywidualnych różnic w metabolizmie, obecności mikroflory jelitowej zdolnej do przekształcania daidzeiny w bardziej aktywny metabolit – equol, a także od genetycznych czynników wpływających na ekspresję receptorów estrogenowych.
W suplementacji medycznej izoflawony sojowe są dostępne w różnych postaciach i dawkach. Zalecana dzienna dawka w przypadku objawów menopauzalnych wynosi zazwyczaj 40-80 mg. Należy jednak zachować ostrożność u pacjentek z hormonozależnymi nowotworami, ze względu na potencjalne działanie estrogenopodobne tych związków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Soyfem Forte 230,8 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Soyfem Forte, zawierającego wyciąg z nasion soi z zespołem izoflawonów przeliczonych na genisteinę, wykazały, że dawki do 100 mg/kg/dobę podawane przez 13 tygodni nie powodowały istotnych zmian czynnościowych ani anatomicznych u zwierząt doświadczalnych. Natomiast dawka 500 mg/kg/dobę indukowała niekorzystne efekty, takie jak hiperplazja nadnerczy oraz zmiany w wynikach badań laboratoryjnych, co wskazuje na istnienie progu toksyczności dla izoflawonów sojowych. Brak jest natomiast danych potwierdzających działanie mutagenne lub kancerogenne preparatu, jednakże brak tych danych nie wyklucza potencjalnego ryzyka w tym zakresie.
- Leksykon substancji czynnych
Genisteina – Dawkowanie i sposób podawania
Genisteina, główny izoflawon sojowy, jest dostępna w postaci tabletek powlekanych w dwóch preparatach: Soyfem (100 mg wyciągu z nasion soi, odpowiadający 26 mg izoflawonów w przeliczeniu na genisteinę) oraz Soyfem Forte (230,8 mg wyciągu, odpowiadający 60 mg izoflawonów). Soyfem stosuje się w dawce 1-2 tabletki dwa razy na dobę (rano i wieczorem), co pozwala na utrzymanie stabilnego stężenia substancji czynnej, natomiast Soyfem Forte podaje się 1-2 tabletki raz na dobę ze względu na wyższą zawartość izoflawonów. Tabletki należy przyjmować doustnie podczas posiłku, popijając odpowiednią ilością płynu, co zwiększa biodostępność i minimalizuje ryzyko dolegliwości żołądkowo-jelitowych. Linia podziału na tabletkach służy wyłącznie ułatwieniu połknięcia i nie powinna być traktowana jako możliwość podziału dawki.
biodostępność substancji czynnej, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, genisteina, Glycine max, izoflawon sojowy, linia podziału, nasiona soi, podanie doustne, podrażnienie przełyku, postać farmaceutyczna, preparat genisteiny, produkt leczniczy, schemat dawkowania, substancja czynna, tabletka powlekana, wyciąg z nasion soi, wywiad medyczny, zespół izoflawonów - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Soyfem Forte 230,8 mg
Lek Soyfem Forte zawiera 230,8 mg wyciągu z nasion soi, co odpowiada 60 mg izoflawonów w przeliczeniu na genisteinę, pozyskiwanych metodą ekstrakcji etanolem 60-70% (V/V). Preparat ma działanie fitohormonalne, dlatego jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią ze względu na potencjalne ryzyko wpływu na rozwój płodu i przenikanie składników do mleka matki. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na soję, olej sojowy, orzeszki ziemne oraz inne substancje pomocnicze, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym anafilaksji. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z historią alergii na rośliny z rodziny bobowatych, ze względu na możliwość reakcji krzyżowych.
alergia na produkty roślinne, choroba alergiczna, choroba atopowa, dysfagia, fitoestrogen, funkcja rozrodcza, genisteina, gospodarka hormonalna, izoflawon sojowy, nadwrażliwość, nietolerancja alkoholu etylowego, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, układ hormonalny, wyciąg z nasion soi - Leksykon substancji czynnych
Genisteina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Genisteina, główny izoflawon sojowy, została poddana badaniom przedklinicznym oceniającym jej bezpieczeństwo, obejmującym toksyczność przewlekłą, potencjalną mutagenność, karcynogenność oraz wpływ na reprodukcję. W 13-tygodniowych badaniach toksyczności przewlekłej dawki do 100 mg/kg/dobę nie wywoływały zmian czynnościowych ani anatomicznych, natomiast dawka 500 mg/kg/dobę indukowała hiperplazję nadnerczy oraz zmiany w parametrach laboratoryjnych, sugerując wpływ na układ hormonalny i biochemiczny. Brak jest jednak danych dotyczących mutagenności i karcynogenności genisteiny, co wskazuje na potrzebę dalszych badań w tym zakresie.
W badaniach teratologicznych wysokie dawki izoflawonów (1000 mg/kg/dobę) powodowały niekorzystne efekty rozwojowe u płodów, takie jak zmniejszona masa ciała oraz zwiększony odsetek deformacji szkieletowych („zgięte żebra”). Te wyniki sugerują potencjalne działanie teratogenne genisteiny przy dawkach znacznie przekraczających stosowane terapeutycznie u ludzi. Podsumowując, genisteina wykazuje szeroki margines bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych, jednak wymagana jest ostrożność, zwłaszcza w przypadku kobiet w ciąży, ze względu na ryzyko działań niepożądanych przy bardzo wysokich dawkach.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Soyfem
Produkt Soyfem zawiera 100 mg wyciągu z nasion soi, dostarczając 26 mg izoflawonów w przeliczeniu na genisteinę, które wykazują właściwości estrogenopodobne. Ze względu na potencjalne działanie na tkanki hormonozależne, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentek z historią nowotworów piersi lub przerostu endometrium. Przed rozpoczęciem terapii wskazana jest szczegółowa konsultacja lekarska, uwzględniająca indywidualną ocenę stosunku korzyści do ryzyka. Decyzja o zastosowaniu preparatu powinna być podejmowana po dokładnej analizie stanu klinicznego pacjentki.
choroba estrogenozależna, fitoestrogen, genisteina, izoflawon sojowy, kontrola ginekologiczna, kontrola lekarska, krwawienie miesiączkowe, krwawienie z dróg rodnych, narząd rodny, nowotwór piersi, przerost endometrium, tkanka hormonozależna, właściwość estrogenopodobna, wywiad medyczny, zespół izoflawonów