wylew śródskórny
Wylew śródskórny (wybroczyna) to niewielkie, punktowe wynaczynienie krwi do skóry lub błon śluzowych, które tworzy czerwonofioletowe lub purpurowe plamki o średnicy zwykle 1-3 mm. W przeciwieństwie do większych zmian, takich jak siniaki (wylewy podskórne), wybroczyny nie bledną pod wpływem ucisku.
Wybroczyny mogą powstawać w wyniku różnych mechanizmów, w tym zaburzeń krzepnięcia (małopłytkowość, niedobory czynników krzepnięcia), uszkodzeń naczyń krwionośnych (zapalenie naczyń, niedobór witaminy C), zwiększonej przepuszczalności naczyń lub urazów mechanicznych. Charakterystyczny wygląd wybroczyn i ich rozmieszczenie często stanowią ważną wskazówkę diagnostyczną.
W praktyce klinicznej wybroczyny mogą być objawem poważnych chorób, takich jak białaczka, posocznica meningokokowa, gorączka krwotoczna, czy zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC). Szczególnie niepokojące są wybroczyny współistniejące z gorączką, zmianami ogólnoustrojowymi lub gwałtownie się rozprzestrzeniające, co wymaga pilnej diagnostyki i interwencji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Darunavir Zentiva
Darunavir Zentiva 800 mg, stosowany wyłącznie w skojarzeniu z kobicystatem lub niską dawką rytonawiru, wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania i monitorowania, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszą terapią przeciwretrowirusową, obecnością mutacji oporności (DRV-RAM), wiremią HIV-1 RNA ≥100 000 kopii/ml oraz liczbą komórek CD4+ <100 x 10⁶/l. W trakcie ciąży stosowanie darunawiru z kobicystatem jest przeciwwskazane ze względu na znaczne obniżenie stężenia Cmin (nawet o 90%), co zwiększa ryzyko niepowodzenia wirusologicznego i transmisji HIV. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza z przewlekłym zapaleniem typu B lub C, konieczne jest częstsze monitorowanie AspAT/AlAT, a w przypadku ciężkich zaburzeń wątroby lek jest przeciwwskazany. W populacji geriatrycznej oraz u dzieci poniżej 3 roku życia lub o masie ciała <15 kg brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Należy zwrócić uwagę na ryzyko ciężkich reakcji skórnych (0,4% pacjentów), w tym zespołu DRESS i Stevensa-Johnsona, oraz na możliwość polekowego zapalenia wątroby (0,5% pacjentów).
aktywność transaminaz, alergia na sulfonamidy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, ciężka reakcja skórna, cytolityczne zapalenie wątroby, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, enzymy wątrobowe, glikoproteina p, grupa sulfonamidowa, hemofilia, indukcja enzymu CYP3A, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy, klady HIV-1, klirens kreatyniny, kobicystat, komórki CD4, kwaśna glikoproteina α1, marskość wątroby, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, oporność na darunawir, ostra uogólniona osutka krostkowa, polekowe zapalenie wątroby, półpasiec, przewlekłe zapalenie wątroby, reaktywacja wirusa opryszczki, rytonawir, supresja wirusa, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV-1 RNA, wylew śródskórny, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie płuc Pneumocystis, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, złożona terapia przeciwretrowirusowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Darunavir Aurovitas
Darunavir Aurovitas w dawce 600 mg, podawany doustnie w skojarzeniu z rytonawirem jako wzmacniaczem farmakokinetycznym oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi, wymaga ścisłego monitorowania odpowiedzi wirologicznej i badań oporności w przypadku utraty skuteczności terapii. Nie zaleca się stosowania schematu dawkowania raz na dobę u pacjentów z mutacjami oporności DRV-RAM, wiremią HIV-1 RNA ≥ 100 000 kopii/ml lub liczbą CD4+ < 100 × 10⁶/L. Lek jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 3 lat lub o masie ciała < 15 kg oraz u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. U kobiet w ciąży darunavir z rytonawirem stosuje się tylko, gdy korzyści przewyższają ryzyko. W populacji osób starszych (≥ 65 lat) zaleca się ostrożność ze względu na częstsze współistniejące schorzenia i polipragmazję.
AspAT AlAT, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, cytolityczne zapalenie wątroby, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, darunawir, dehydrogenaza alkoholowa, eozynofilia, glikoproteina p, hemofilia, immunosupresja, inhibitor CYP3A, kobicystat, komórki CD4, kwaśna glikoproteina α1, lek przeciwretrowirusowy, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, ostra uogólniona osutka krostkowa, Pneumocystis jirovecii, polipragmazja, półpasiec, raltegrawir, reaktywacja immunologiczna, reaktywacja wirusa opryszczki, rytonawir, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV-1 RNA, wylew śródskórny, zakażenie prątkami, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Darunawir – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Darunawir, inhibitor proteazy HIV, stosowany jest w terapii zakażeń HIV w skojarzeniu z rytonawirem lub kobicystatem jako wzmacniaczami farmakokinetycznymi oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi. U pacjentów wcześniej leczonych, obecność mutacji DRV-RAM, wiremia ≥100 000 kopii/ml lub liczba CD4+ <100 x 10⁶/L wskazują na konieczność dawkowania darunawiru dwa razy na dobę. Nie zaleca się zmiany dawki rytonawiru, a uwaga powinna być zwrócona na potencjalne interakcje wynikające z wiązania darunawiru z kwaśną glikoproteiną α1. Stosowanie u dzieci poniżej 3 lat lub o masie <15 kg jest niewskazane z powodu braku danych. W ciąży, zwłaszcza przy stosowaniu kobicystatu, obserwuje się znaczne obniżenie ekspozycji na lek (Cmin spada o około 90%), co może skutkować niepowodzeniem terapii i zwiększonym ryzykiem transmisji pionowej HIV.
aktywność transaminaz, alergia na sulfonamidy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, cytolityczne zapalenie wątroby, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, dehydrogenaza alkoholowa, glikoproteina p, hemofilia, immunosupresja, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy HIV, kobicystat, komórki CD4, kwaśna glikoproteina α1, lek przeciwretrowirusowy, marskość wątroby, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mutacja DRV-RAM, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, odpowiedź wirologiczna, oporność wirusa, ostra uogólniona osutka krostkowa, patogen oportunistyczny, przewlekłe zapalenie wątroby, reaktywacja wirusa opryszczki, rytonawir, wiremia HIV-1, wylew śródskórny, wzmacniacz farmakokinetyczny, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie płuc Pneumocystis, zapalenie wątroby indukowane lekiem, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Darunavir Synoptis
Darunavir Synoptis, stosowany w terapii przeciwretrowirusowej, wymaga podawania wyłącznie w skojarzeniu z rytonawirem w dawce wzmacniającej, co poprawia jego farmakokinetykę. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z mutacjami oporności na darunawir (DRV-RAM), wiremią HIV-1 RNA ≥100 000 kopii/mL lub liczbą CD4+ <100 x 10⁶/L, a także u dzieci poniżej 3 lat lub o masie ciała <15 kg. W trakcie terapii konieczna jest regularna ocena odpowiedzi wirologicznej oraz badania oporności w przypadku utraty skuteczności. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza przewlekłym zapaleniem typu B lub C, zaleca się częstsze monitorowanie AspAT/AlAT, a w przypadku ciężkich zaburzeń czynności wątroby lek jest przeciwwskazany. U osób starszych (≥65 lat) i kobiet w ciąży należy zachować szczególną ostrożność, uwzględniając potencjalne interakcje lekowe i ryzyko działań niepożądanych.
alergia na sulfonamidy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, ciężka reakcja skórna, cytolityczne zapalenie wątroby, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, eozynofilia, hemofilia, hepatotoksyczność, immunosupresja, inhibitor proteazy, marskość wątroby, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, ostra uogólniona osutka krostkowa, Pneumocystis jirovecii, podwyższone enzymy wątrobowe, półpasiec, przewlekłe czynne zapalenie wątroby, reaktywacja wirusa opryszczki, sulfonamid, wylew śródskórny, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zapalenie wątroby indukowane lekiem, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Darunavir Accord
Podczas terapii produktem Darunavir Accord, zawierającym darunawir w skojarzeniu z rytonawirem, konieczna jest regularna ocena odpowiedzi wirologicznej, a w przypadku braku lub utraty odpowiedzi zaleca się badania oporności. Schemat z darunawirem i rytonawirem podawany raz na dobę nie jest zalecany u pacjentów z mutacjami DRV-RAM, wiremią HIV-1 RNA ≥100 000 kopii/mL lub liczbą komórek CD4+ <100 x 10⁶/L. U dzieci poniżej 3 lat lub o masie ciała <15 kg stosowanie jest niewskazane ze względu na brak danych. W ciąży darunawir z rytonawirem stosuje się tylko, gdy korzyści przewyższają ryzyko, z uwzględnieniem interakcji z innymi lekami. U osób powyżej 65. roku życia zaleca się ostrożność ze względu na częstsze współistniejące choroby i obniżoną czynność wątroby. W trakcie terapii obserwowano ciężkie reakcje skórne (0,4%), w tym zespół DRESS i Stevensa-Johnsona (<0,1%), które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z alergią na sulfonamidy, gdyż darunawir zawiera ugrupowanie sulfonamidowe.
alergia na sulfonamidy, AspAT AlAT, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, ciężka reakcja skórna, cytolityczne zapalenie wątroby, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, czynnik VIII, darunawir, dehydrogenaza alkoholowa, glikoproteina p, hemofilia, hiperlipidemia, inhibitor CYP3A, inhibitor proteazy, komórki CD4, lek przeciwretrowirusowy, marskość wątroby, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mutacja DRV-RAM, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, odpowiedź wirologiczna, oporność na darunawir, ostra uogólniona osutka krostkowa, podwyższona aktywność transaminaz, przewlekłe czynne zapalenie wątroby, reaktywacja wirusa opryszczki, rytonawir, terapia przeciwretrowirusowa, ugrupowanie sulfonamidowe, wiremia HIV-1, wylew śródskórny, wysypka polekowa, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie płuc Pneumocystis, zapalenie wątroby indukowane lekiem, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy