wchłanianie substancji leczniczych

Wchłanianie substancji leczniczych to proces, w którym lek po podaniu przechodzi z miejsca aplikacji do krążenia ogólnego. Jest to kluczowy etap farmakokinetyki, wpływający na biodostępność leku oraz szybkość jego działania. Wchłanianie zależy od wielu czynników: właściwości fizykochemicznych substancji (rozpuszczalność, wielkość cząsteczek, stopień jonizacji), drogi podania oraz fizjologicznego stanu pacjenta.

Droga podania leku znacząco wpływa na proces wchłaniania. Leki podawane doustnie przechodzą przez przewód pokarmowy, gdzie pH środowiska, obecność pokarmu, motoryka przewodu pokarmowego oraz aktywność enzymów mogą wpływać na szybkość i stopień wchłaniania. Leki podawane pozajelitowo (dożylnie, domięśniowo, podskórnie) zazwyczaj wykazują lepszą biodostępność, omijając barierę przewodu pokarmowego i efekt pierwszego przejścia przez wątrobę.

Mechanizmy wchłaniania substancji leczniczych obejmują dyfuzję bierną (transport zgodnie z gradientem stężeń), transport aktywny (wymagający nakładu energii), transport ułatwiony oraz endocytozę. Dla wielu leków kluczowy jest proces dyfuzji biernej, który zależy od lipofilności substancji – związki lipofilne łatwiej przenikają przez błony komórkowe. Wartość pH środowiska wpływa na stopień jonizacji substancji, co ma znaczenie dla ich wchłaniania, zgodnie z hipotezą partycji pH.

W praktyce klinicznej znajomość czynników wpływających na wchłanianie substancji leczniczych pozwala na optymalizację terapii poprzez dobór odpowiedniej postaci leku, drogi podania oraz schematu dawkowania. Zaburzenia wchłaniania mogą wystąpić w różnych stanach patologicznych, takich jak choroby przewodu pokarmowego, zaburzenia krążenia, czy interakcje z innymi lekami, co wymaga indywidualizacji farmakoterapii.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl