VAIN
VAIN (Vaginal Intraepithelial Neoplasia) to stan przedrakowy błony śluzowej pochwy, charakteryzujący się obecnością nieprawidłowych komórek nabłonkowych. Jest to schorzenie analogiczne do śródnabłonkowej neoplazji szyjki macicy (CIN) i klasyfikuje się je w trzystopniowej skali: VAIN 1 (łagodna dysplazja), VAIN 2 (umiarkowana dysplazja) oraz VAIN 3 (ciężka dysplazja/rak in situ).
Głównym czynnikiem etiologicznym VAIN jest zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), szczególnie typami wysokiego ryzyka onkogennego (HPV 16, 18). Inne czynniki ryzyka obejmują: immunosupresję, palenie tytoniu, wcześniejsze leczenie z powodu neoplazji szyjki macicy oraz radioterapię miednicy. Zmiany VAIN często są bezobjawowe i wykrywane przypadkowo podczas badań kontrolnych.
Diagnostyka VAIN opiera się na kolposkopii z zastosowaniem kwasu octowego i płynu Lugola, badaniu cytologicznym oraz biopsji celowanej. Leczenie zależy od stopnia zaawansowania zmian i może obejmować: obserwację (VAIN 1), laseroterapię, elektrokoagulację, miejscowe stosowanie kwasu trichlorooctowego, 5-fluorouracylu lub imikwimodu. W przypadkach zaawansowanych rozważa się wycięcie chirurgiczne lub waginektomię częściową.
Ze względu na ryzyko progresji do raka pochwy (szczególnie VAIN 3) oraz możliwość nawrotów, pacjentki z rozpoznaniem VAIN wymagają regularnych kontroli ginekologicznych. Szczepienia przeciwko HPV mogą stanowić skuteczną metodę prewencji pierwotnej rozwoju VAIN.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak pochwy – Leczenie
Rak pochwy (Carcinoma vaginae) stanowi około 2% nowotworów żeńskiego układu rozrodczego, z dominującą postacią histologiczną raku płaskonabłonkowego (80-90%) oraz rzadziej występującym gruczolakorakiem (5-10%). Leczenie wymaga indywidualizacji i wielodyscyplinarnego podejścia, uwzględniając stopień zaawansowania, lokalizację guza, obecność macicy, wcześniejsze leczenie radioterapią, drenaż limfatyczny oraz stan ogólny pacjentki. Podstawowe metody terapeutyczne to radioterapia (teleradioterapia przez 4-6 tygodni oraz brachyterapia), leczenie chirurgiczne (od szerokiego wycięcia miejscowego po wytrzewienie miednicy) oraz chemioterapia, najczęściej stosowana jako uzupełnienie radioterapii lub leczenia operacyjnego. W stadium I preferuje się radioterapię lub chirurgię, natomiast w zaawansowanych stadiach (II-IV) stosuje się radiochemioterapię i bardziej rozległe zabiegi chirurgiczne. W stadium IVB leczenie jest paliatywne, a brak jest skutecznych standardowych schematów chemioterapii.
brachyterapia, chemioterapia, chemioterapia neoadjuwantowa, cisplatyna, docetaksel, drenaż limfatyczny, fluorouracyl, gruczolakorak, histerektomia, immunoterapia, immunoterapia miejscowa, irynotekan, karboplatyna, leczenie chirurgiczne, limfadenektomia, neuropatia obwodowa, nowotwór złośliwy, obrzęk limfatyczny, opieka paliatywna, paklitaksel, radiochemioterapia, radiosensybilizatory, radioterapia, rak płaskonabłonkowy, rak pochwy, teleradioterapia, terapia celowana, VAIN, waginektomia, węzły chłonne miednicy, wytrzewienie miednicy - Leksykon chorób i schorzeń
Rak pochwy – Epidemiologia
Rak pochwy jest rzadkim nowotworem złośliwym żeńskiego układu rozrodczego, stanowiącym 1-2% wszystkich nowotworów ginekologicznych, z zachorowalnością wynoszącą 0,4-0,6/100 000 kobiet. Mediana wieku diagnozy to 67-69 lat, a około 50% pacjentek ma powyżej 70 lat. Najczęstszym typem histologicznym jest rak płaskonabłonkowy (80-90%). Główne czynniki ryzyka to zakażenie HPV (około 75% przypadków, szczególnie HPV16 i HPV18), starszy wiek, historia neoplazji szyjki macicy (CIN 3), palenie tytoniu oraz immunosupresja (np. zakażenie HIV). Wskaźniki 5-letniego przeżycia wg SEER wynoszą 76,8% dla raka ograniczonego do pochwy, 58,5% przy zajęciu węzłów chłonnych i 21,5% przy przerzutach odległych. Zachorowalność na raka pochwy wykazuje tendencję spadkową, co przypisuje się populacyjnemu stosowaniu badań cytologicznych i szczepień przeciw HPV.
badanie cytologiczne, badanie przesiewowe, CIN, cytologia, czerniak pochwy, dietylostilbestrol, gruczolakorak, gruczolakorak jasnokomórkowy, HPV, inwazyjny rak sromu, inwazyjny rak szyjki macicy, MRI, neoplazja śródnabłonkowa pochwy, neoplazja śródnabłonkowa szyjki macicy, Pap test, PET-CT, radioterapia, radioterapia miednicy, rak płaskonabłonkowy, rak pochwy, SCC, stadium choroby, stadium TNM, standaryzowany według wieku współczynnik zachorowalności, układ rozrodczy, ultrasonografia, VAIN, wirus brodawczaka ludzkiego, współczynnik zachorowalności, zakażenie HIV