inwazyjny rak sromu
Inwazyjny rak sromu to złośliwy nowotwór, który rozwija się w obrębie zewnętrznych narządów płciowych kobiety. Najczęstszym typem histologicznym jest rak płaskonabłonkowy, stanowiący około 90% wszystkich przypadków. Pozostałe typy to rak gruczołowy, czerniak, mięsaki i guzy neuroendokrynne.
Czynniki ryzyka rozwoju inwazyjnego raka sromu obejmują infekcję HPV (szczególnie typami wysokiego ryzyka 16 i 18), przewlekłe stany zapalne sromu (liszaj twardzinowy, liszaj płaski), palenie tytoniu, immunosupresję oraz wiek powyżej 60 lat. Nowotwór ten może rozwijać się na podłożu śródnabłonkowej neoplazji sromu (VIN).
Klinicznie inwazyjny rak sromu objawia się najczęściej jako pojedyncza zmiana guzowata lub owrzodziała, zlokalizowana najczęściej na wargach sromowych większych. Pacjentki zgłaszają świąd, ból, krwawienie lub wydzielinę z guza. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, biopsję zmiany oraz badania obrazowe do oceny zaawansowania (MRI miednicy, CT jamy brzusznej i klatki piersiowej, PET-CT).
Leczenie inwazyjnego raka sromu zależy od stopnia zaawansowania i obejmuje leczenie chirurgiczne (od miejscowego wycięcia zmiany po radykalną wulwektomię z limfadenektomią pachwinowo-udową), radioterapię oraz chemioterapię. W przypadkach zaawansowanych często stosuje się leczenie skojarzone. Rokowanie zależy głównie od obecności przerzutów do węzłów chłonnych – 5-letnie przeżycie wynosi około 70-90% dla chorych bez przerzutów i 25-50% dla pacjentek z przerzutami do węzłów chłonnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak pochwy – Epidemiologia
Rak pochwy jest rzadkim nowotworem złośliwym żeńskiego układu rozrodczego, stanowiącym 1-2% wszystkich nowotworów ginekologicznych, z zachorowalnością wynoszącą 0,4-0,6/100 000 kobiet. Mediana wieku diagnozy to 67-69 lat, a około 50% pacjentek ma powyżej 70 lat. Najczęstszym typem histologicznym jest rak płaskonabłonkowy (80-90%). Główne czynniki ryzyka to zakażenie HPV (około 75% przypadków, szczególnie HPV16 i HPV18), starszy wiek, historia neoplazji szyjki macicy (CIN 3), palenie tytoniu oraz immunosupresja (np. zakażenie HIV). Wskaźniki 5-letniego przeżycia wg SEER wynoszą 76,8% dla raka ograniczonego do pochwy, 58,5% przy zajęciu węzłów chłonnych i 21,5% przy przerzutach odległych. Zachorowalność na raka pochwy wykazuje tendencję spadkową, co przypisuje się populacyjnemu stosowaniu badań cytologicznych i szczepień przeciw HPV.
badanie cytologiczne, badanie przesiewowe, CIN, cytologia, czerniak pochwy, dietylostilbestrol, gruczolakorak, gruczolakorak jasnokomórkowy, HPV, inwazyjny rak sromu, inwazyjny rak szyjki macicy, MRI, neoplazja śródnabłonkowa pochwy, neoplazja śródnabłonkowa szyjki macicy, Pap test, PET-CT, radioterapia, radioterapia miednicy, rak płaskonabłonkowy, rak pochwy, SCC, stadium choroby, stadium TNM, standaryzowany według wieku współczynnik zachorowalności, układ rozrodczy, ultrasonografia, VAIN, wirus brodawczaka ludzkiego, współczynnik zachorowalności, zakażenie HIV - Leksykon chorób i schorzeń
Rak sromu – Zapobieganie i profilaktyka
Rak sromu, choć rzadki, jest poważnym nowotworem narządów płciowych kobiet, którego profilaktyka opiera się głównie na zapobieganiu zakażeniom wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Szczepionki przeciw HPV, takie jak Gardasil (czterowalentna) i Gardasil 9 (dziewięciowalentna), chronią przed kluczowymi typami wirusa (6, 11, 16, 18 oraz dodatkowymi typami w Gardasil 9: 31, 33, 45, 52, 58) i są zalecane przede wszystkim dla dzieci w wieku 11-12 lat, z możliwością podania od 9. roku życia, a także dla osób do 26. roku życia, które nie były wcześniej szczepione. W grupie 27-45 lat szczepienie jest możliwe, choć korzyści są ograniczone ze względu na wcześniejszą ekspozycję na HPV. Dodatkowo, zmniejszenie ryzyka zakażeń przenoszonych drogą płciową poprzez stosowanie prezerwatyw, ograniczenie liczby partnerów seksualnych oraz opóźnienie inicjacji seksualnej stanowi istotny element profilaktyki. Palenie tytoniu jest silnie powiązane z rozwojem raka sromu, zwłaszcza neoplazji śródnabłonkowej sromu (VIN), dlatego zaprzestanie palenia znacząco redukuje ryzyko zachorowania.
badanie ginekologiczne, badanie miednicy, badanie przesiewowe, cytologia, Gardasil, Gardasil 9, indol-3-karbinol, infekcja przenoszona drogą płciową, inwazyjny rak sromu, liszaj twardzinowy, neoplazja śródnabłonkowa sromu, rak sromu, stan przedrakowy, szczepionka przeciwko HPV, test na obecność HPV, test Pap, VIN typu zwykłego, wirus brodawczaka ludzkiego, zabieg chirurgiczny, zmiana przedrakowa