inhibitor PI3K
Inhibitory PI3K (fosforylacja 3′-OH inozytolu kinazy) to grupa związków farmakologicznych, które blokują działanie enzymów z rodziny kinaz PI3K, odgrywających kluczową rolę w ścieżce sygnałowej PI3K/AKT/mTOR. Ta ścieżka sygnałowa jest zaangażowana w regulację wielu procesów komórkowych, w tym proliferacji, wzrostu, przeżycia, metabolizmu i angiogenezy.
W onkologii inhibitory PI3K zyskały szczególne znaczenie, ponieważ nadmierna aktywacja ścieżki PI3K jest obserwowana w wielu typach nowotworów. Mutacje genów kodujących podjednostki PI3K (szczególnie PIK3CA) lub utrata funkcji fosfatazy PTEN (negatywnego regulatora tej ścieżki) przyczyniają się do niekontrolowanej proliferacji komórek nowotworowych i oporności na terapie przeciwnowotworowe.
Obecnie w praktyce klinicznej stosowanych jest kilka zatwierdzonych inhibitorów PI3K, w tym alpelisib, copanlisib, duvelisib i idelalisib. Inhibitory te różnią się selektywnością wobec poszczególnych izoform PI3K (alfa, beta, delta, gamma). Znalazły zastosowanie w leczeniu nowotworów hematologicznych (przewlekła białaczka limfocytowa, chłoniaki) oraz niektórych guzów litych, szczególnie raka piersi z mutacją PIK3CA.
Wyzwaniem w terapii inhibitorami PI3K pozostają działania niepożądane, które mogą obejmować hiperglikemię, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, wysypkę, hepatotoksyczność oraz zwiększone ryzyko infekcji. Ponadto, rozwój oporności na leczenie stanowi istotne ograniczenie skuteczności tych leków w długoterminowej terapii przeciwnowotworowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół klippela-trenaunaya – Leczenie
Zespół Klippela-Trenaunaya (ZKT) to wrodzona malformacja naczyniowa charakteryzująca się znamionami typu „port wine stain”, przerostem tkanek miękkich i kości oraz atypowymi żylakami, najczęściej dotycząca jednej kończyny dolnej. Leczenie jest objawowe i wymaga podejścia wielodyscyplinarnego, obejmującego medycynę naczyniową, chirurgię, dermatologię, radiologię interwencyjną, ortopedię i rehabilitację. Podstawą terapii zachowawczej jest indywidualizowana terapia uciskowa, stosowana całodobowo w celu kontroli obrzęku limfatycznego i niewydolności żylnej. W leczeniu farmakologicznym stosuje się antykoagulanty (np. heparynę), sirolimus (inhibitor mTOR) oraz alpelisib (inhibitor PI3K), które hamują progresję malformacji naczyniowych, choć wymagają monitorowania działań niepożądanych. Terapia laserowa, zwłaszcza impulsowym laserem barwnikowym, jest skuteczna w leczeniu powierzchownych zmian naczyniowych, natomiast ablacja laserowa, radioczęstotliwościowa, skleroterapia i embolizacja stanowią małoinwazyjne metody leczenia zmian żylnych i limfatycznych. W przypadku różnicy długości kończyn do 1,5 cm stosuje się wkładki ortopedyczne, a przy większych rozbieżnościach rozważa się zabiegi ortopedyczne, takie jak epifizjodeza.
ablacja radioczęstotliwościowa, ablacja radiowa, ablacja żylna, chirurgia naczyniowa, embolizacja, embolizacja tętnicza, inhibitor mTOR, inhibitor PI3K, inhibitor PIK3CA, kompresja pneumatyczna, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, malformacja naczyniowa, medycyna naczyniowa, niewydolność żylna, obrzęk limfatyczny, osteotomia, przerost tkanek miękkich, radiologia interwencyjna, schorzenie naczyniowe, sirolimus, skleroterapia, szlak mTOR, terapia laserowa, terapia uciskowa, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie tkanki łącznej, zastój żylny, zespół Klippela-Trenaunaya, znamię naczyniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Inwazyjny rak zrazikowy – Patofizjologia i mechanizm
Inwazyjny rak zrazikowy (ILC) stanowi 10-15% inwazyjnych raków piersi i charakteryzuje się utratą E-kadheryny, białka adhezji komórkowej kodowanego przez gen CDH1 na chromosomie 16q22.1. Mutacje CDH1, często w połączeniu z utratą heterozygotyczności (LOH) w obrębie 16q, występują u 66% pacjentów z ILC (w porównaniu do 3% w IDC). Utrata E-kadheryny prowadzi do rozproszonego wzrostu komórek nowotworowych w charakterystycznym wzorze „pojedynczego sznura”, co utrudnia wykrycie guza. ILC wykazuje wysoką ekspresję receptorów estrogenowych (ER+ w 95%) i progesteronowych (PR+ w 70%), przy braku nadekspresji HER2 w większości przypadków. Molekularnie ILC cechuje aktywacja szlaków PI3K/Akt, IGF, FGF oraz mutacje w genach FOXA1 (7%), AKT1, PTEN, ERBB2 (do 15% amplifikacji) i ERBB3, które wpływają na progresję nowotworu i rozwój oporności na terapię hormonalną.
adhezja międzykomórkowa, anoikis, atypowa hiperplazja zrazikowa, cytokeratyna 7, czynnik wzrostu fibroblastów, ekspresja PTEN, gen CDH1, hipermetylacja promotora, inhibitor PI3K, insulinopodobny czynnik wzrostu, inwazyjny rak przewodowy, inwazyjny rak zrazikowy, mutacja CDH1, mutacja PIK3CA, mutacja TP53, nadekspresja HER2, neoplazja zrazikowa, p120-katenina, przejście epitelialno-mezenchymalne, rak zrazikowy in situ, receptor estrogenowy, receptor progesteronowy, szlak PI3K/AKT, szlak Rho/ROCK, utrata heterozygotyczności - Leksykon chorób i schorzeń
Rak piersi nawrotowy – Leczenie
Nawrót raka piersi definiowany jest jako ponowne pojawienie się nowotworu po zakończonym leczeniu pierwotnym i może manifestować się jako wznowa miejscowa, regionalna lub odległa (przerzutowa). Diagnostyka nawrotu wymaga biopsji zmiany w celu potwierdzenia diagnozy i oceny cech biologicznych guza (receptory hormonalne, HER2), a także badań obrazowych (TK, MRI, PET-CT, scyntygrafia kości) w celu wykluczenia przerzutów. Leczenie wznowy miejscowej i regionalnej obejmuje chirurgię (mastektomia lub usunięcie guza i węzłów chłonnych), radioterapię (z uwzględnieniem wcześniejszego napromieniania) oraz leczenie systemowe dostosowane do fenotypu guza: hormonoterapię, chemioterapię, terapię celowaną anty-HER2 i immunoterapię. Badanie CALOR potwierdziło korzyść z chemioterapii uzupełniającej u pacjentów z ER-ujemnym nawrotem, natomiast u ER-dodatnich decyzje są indywidualizowane.
biopsja guza, chemioterapia, HER2, hiperfrakcjonowanie, hiperkalcemia, hormonoterapia, immunoterapia, inhibitor CDK4/6, inhibitor PARP, inhibitor PI3K, inhibitor punktów kontrolnych immunologicznych, komórka nowotworowa, limfadenektomia, lumpektomia, mastektomia, mutacja BRCA, potrójnie ujemny rak piersi, przerzut do kości, radioterapia, radioterapia paliatywna, radioterapia uzupełniająca, rak piersi nawrotowy, receptor hormonalny, terapia anty-HER2, ucisk rdzenia kręgowego, węzeł chłonny, wznowa miejscowa, wznowa odległa, wznowa regionalna, złamanie patologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Chordoma – Leczenie
Leczenie chirurgiczne stanowi podstawę terapii chordoma, z celem całkowitej resekcji en bloc guza wraz z marginesem zdrowej tkanki, co jest kluczowe dla poprawy rokowania. Ze względu na lokalizację guzów w pobliżu rdzenia kręgowego, pnia mózgu czy struktur naczyniowo-nerwowych, całkowite usunięcie jest często trudne, a zakres resekcji pozostaje najważniejszym czynnikiem prognostycznym. W przypadku chordoma podstawy czaszki stosuje się dostęp endoskopowy przeznasowy (EEA), minimalizujący powikłania. Kompleksowe leczenie wymaga multidyscyplinarnego zespołu specjalistów, a w przypadku niecałkowitej resekcji stosuje się uzupełniającą radioterapię, która wymaga wysokich dawek ≥74 GyE (Grey Equivalents) dla promieniowania protonowego i fotonowego, z wykorzystaniem nowoczesnych technik takich jak terapia protonowa, SRS, SBRT, IGRT i IMRT, cechujących się precyzją i ograniczeniem uszkodzeń tkanek zdrowych.
ablacja prądem o częstotliwości radiowej, badanie kliniczne, całkowite usunięcie guza, chordoma kości krzyżowej, chordoma podstawy czaszki, choroba zaawansowana, immunoterapia, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor PI3K, krioterapia, leczenie multidyscyplinarne, nawrót miejscowy, opieka pooperacyjna, przeżycie wolne od progresji, radioterapia uzupełniająca, radioterapia z modulacją intensywności, rehabilitacja pooperacyjna, resekcja en bloc, stereotaktyczna radiochirurgia, stereotaktyczna radioterapia ciała, szczepionka terapeutyczna, terapia celowana, terapia protonowa