izotop 14C
Izotop węgla 14C (węgiel-14) to radioaktywna forma węgla o liczbie masowej 14, zawierająca 6 protonów i 8 neutronów. Jest naturalnie występującym izotopem, powstającym w górnych warstwach atmosfery w wyniku reakcji promieniowania kosmicznego z azotem atmosferycznym.
W medycynie diagnostycznej izotop 14C wykorzystywany jest głównie w badaniach metabolizmu, farmakokinetyki leków oraz w testach oddechowych. Jednym z najpopularniejszych zastosowań jest test oddechowy z mocznikiem znakowanym 14C, stosowany w diagnostyce zakażenia Helicobacter pylori. Metoda ta polega na pomiarze wydychanego 14CO2 po podaniu pacjentowi znakowanej moczyny.
Okres półtrwania węgla-14 wynosi około 5730 lat, co sprawia, że jest cennym narzędziem w datowaniu archeologicznym i paleontologicznym. W badaniach naukowych medycznych wykorzystywany jest do znakowania związków organicznych w celu śledzenia ich przemian w organizmie. Dawka promieniowania podczas typowych badań diagnostycznych z użyciem 14C jest niska i uznawana za bezpieczną.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Leflunomid, będący prolekiem, ulega szybkiemu metabolizmowi pierwszego przejścia do aktywnego metabolitu A771726, który odpowiada za działanie terapeutyczne leku. Biodostępność leflunomidu wynosi od 82% do 95%, a maksymalne stężenie metabolitu A771726 w osoczu osiągane jest w ciągu 1 do 24 godzin po podaniu. Ze względu na długi okres półtrwania metabolitu (~2 tygodnie), stosuje się dawkę nasycającą 100 mg przez 3 dni, aby szybciej osiągnąć stan stacjonarny. W stanie równowagi stężenie A771726 wynosi około 35 μg/ml przy dawce 20 mg/dobę, a metabolit wykazuje wysokie, liniowe wiązanie z albuminami (około 99,38%). Objętość dystrybucji A771726 wynosi około 11 litrów, a metabolizm nie jest istotnie zależny od enzymów cytochromu P450. Wydalanie zachodzi zarówno z moczem, jak i kałem, z klirensem około 31 ml/godz., a metabolit może być usuwany przez węgiel aktywowany lub kolestyraminę, co przyspiesza eliminację.
4-trifluorometyloanilina, albuminy, biotransformacja metabolitu, cytochrom P450, dawka nasycająca, dializa otrzewnowa, dystrybucja leku, eliminacja leku, farmakokinetyka metabolitu, hemodializa, induktor cytochromu, inhibitor cytochromu, interakcja z warfaryną, izotop 14C, kolestyramina, krążenie jelitowo-wątrobowe, metabolit A771726, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, okres półtrwania, pochodne glukuronidowe, przewlekła niewydolność nerek, reumatoidalne zapalenie stawów, stan stacjonarny, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, wydalanie żółciowe, zaburzenie czynności wątroby -
Leksykon leków
Badania przedkliniczne lizynoprylu, substancji czynnej produktu Lisinoratio, wykazały bardzo niski profil toksyczności ostrej z LD50 doustną przekraczającą 20 g/kg masy ciała u myszy i szczurów, co wskazuje na wysoki margines bezpieczeństwa. W badaniach przewlekłych na psach, gatunku szczególnie wrażliwym na inhibitory ACE, dawka nietoksyczna wynosiła 5 mg/kg mc./dobę, przy czym dawka maksymalna zalecana u ludzi to 40 mg/dobę, co daje stosunek bezpieczeństwa powyżej 6. Obserwowane zaburzenia czynności nerek u psów (wzrost stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny, degeneracja kanalików nerkowych) były związane z mechanizmem działania leku i mogły być łagodzone przez dożylne podanie soli fizjologicznej. U szczurów stwierdzono przenikanie lizynoprylu do mleka i łożyska, jednak bez obecności aktywności promieniotwórczej w tkankach płodów, co sugeruje minimalne przenikanie przez barierę łożyskową. Długoterminowe badania na szczurach (do 90 mg/kg mc./dobę przez 105 tygodni) nie wykazały działania rakotwórczego, a test Amesa potwierdził brak mutagenności.
azot mocznikowy, azotemia przednerkowa, badanie teratologiczne, bariera krew-mózg, degeneracja kanalików nerkowych, działanie fetotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, farmakokinetyka, inhibitor konwertazy angiotensyny, izotop 14C, kreatynina, LD50, lizynopryl, potencjał rakotwórczy, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła -
Leksykon leków
Rasagilina Accord, zawierająca 1 mg rasagiliny w postaci winianu, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z Tmax około 0,5 godziny i bezwzględną dostępnością biologiczną około 36%. Podanie z posiłkiem o wysokiej zawartości tłuszczu powoduje istotne zmniejszenie Cmax o około 60% oraz AUC o około 20%, jednakże zmiana AUC nie jest na tyle znacząca, by wymagać modyfikacji dawkowania. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (243 l) oraz umiarkowane wiązanie z białkami osocza (60-70%). Rasagilina ulega niemal całkowitej biotransformacji w wątrobie, głównie przez izoenzym CYP1A2, z eliminacją metabolitów głównie z moczem (62,6%) i w mniejszym stopniu z kałem (21,8%). Okres półtrwania w fazie końcowej wynosi od 0,6 do 2 godzin, a farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 0,5-2 mg.
1-aminoindan, biotransformacja wątrobowa, choroba Parkinsona, CYP1A2, cytochrom P450, dostępność biologiczna, farmakokinetyka, farmakokinetyka liniowa, glukuronid, hydroksylacja, izotop 14C, klirens kreatyniny, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, rasagilina, stężenie w osoczu krwi, wiązanie z białkami, winian, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby -
Leksykon leków
Lizynopryl, substancja czynna Ranoprilu, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Przenika przez barierę krew-mózg w niewielkich ilościach, nie kumuluje się w tkankach oraz przenika do mleka i łożyska, jednak bez wykrywalnej obecności w tkankach płodów. Toksyczność ostra jest bardzo niska, z LD50 >20 g/kg u myszy i szczurów, a margines bezpieczeństwa jest wysoki – dawka nietoksyczna u psów wynosi 5 mg/kg mc./dobę, co stanowi ponad 6-krotność dawki dobowej zalecanej u ludzi (40 mg/dobę). Nefrotoksyczność obserwowana u psów i szczurów była związana z mechanizmem działania leku i była odwracalna po podaniu dożylnych wlewów soli fizjologicznej.
azot mocznikowy, azotemia przednerkowa, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, dawka letalna, degeneracja kanalików nerkowych, działanie fetotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, inhibitor konwertazy angiotensyny, izotop 14C, kreatynina w surowicy, LD50, lizynopryl, nefrotoksyczność, pobudzenie metaboliczne, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenie czynności nerek -
Leksykon leków
Przedkliniczne badania toksyczności tygecykliny wykazały, że istotne działania niepożądane pojawiają się przy narażeniu przekraczającym 8-krotność (szczury) oraz 10-krotność (psy) dawek dobowych stosowanych u ludzi, ocenianych na podstawie AUC. Zaobserwowano zmniejszenie liczby komórek limfoidalnych, krwinek czerwonych, retikulocytów, leukocytów, płytek krwi oraz komórek szpiku kostnego, a także działania niepożądane na nerki i układ pokarmowy. Większość tych zmian była odwracalna po 2 tygodniach od zakończenia leczenia, z wyjątkiem nieodwracalnego przebarwienia kości u szczurów. Tygecyklina przenika przez barierę łożyska, powodując zmniejszenie masy płodów, opóźnienie kostnienia oraz utratę płodów u królików, jednak bez działania teratogennego. Nie stwierdzono wpływu na płodność szczurów przy narażeniu do 4,7-krotności dawek ludzkich (AUC).
AUC, bariera łożyska, dostępność biologiczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fototoksyczność, genotoksyczność, izotop 14C, komórka limfoidalna, kostnienie, krwinka czerwona, leukocyt, nadwrażliwość na światło, nerka, płodność, płytka krwi, reakcja histaminowa, retikulocyt, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, układ pokarmowy -
Leksykon leków
Memantyna, substancja czynna leku Biomentin stosowanego w terapii choroby Alzheimera, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością po podaniu doustnym (~100%) oraz osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (tmax) w przedziale 3-8 godzin. W dawce 20 mg/dobę stężenie w stanie stacjonarnym wynosi 70-150 ng/ml (0,5-1 μmol), z dużą zmiennością indywidualną. Współczynnik rozdziału płyn mózgowo-rdzeniowy/osocze wynosi 0,52, a objętość dystrybucji około 10 l/kg, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane (~45%), a około 80% leku krąży w postaci niezmienionej, co świadczy o niewielkim metabolizmie. Metabolity memantyny nie wykazują aktywności antagonistycznej względem receptorów NMDA, co potwierdza, że efekt terapeutyczny jest związany głównie z samą substancją czynną.
1-nitrozo-3, 5-dimetyloadamantan, 5-dimetylogludantan, alkalizacja moczu, białka transportujące kationy, biodostępność memantyny, Biomentin, blokowanie receptorów NMDA, choroba Alzheimera, cytochrom P450, dystrybucja w organizmie, hydroksymemantyna, izotop 14C, klirens nerkowy, kora płatów czołowych, liniowa farmakokinetyka, memantyny chlorowodorek, N-3, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, receptor NMDA, równowaga stężeń w osoczu, stała hamowania, stężenie leku w osoczu, wchłanianie zwrotne, współczynnik rozdziału, wydalanie kanalikowe -
Leksykon leków
Rupatadyna, podawana doustnie w dawce 10 mg (jako fumaran), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z Tmax około 0,75 godziny oraz liniową farmakokinetyką w zakresie dawek 10-20 mg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po jednorazowej dawce 10 mg wynosi średnio 2,6 ng/ml, a po dawce 20 mg wzrasta do 4,6 ng/ml. Przy stosowaniu wielokrotnym (10 mg raz na dobę przez 7 dni) Cmax wzrasta do 3,8 ng/ml. Okres półtrwania w fazie eliminacji u osób młodych wynosi 5,9 godziny, a u osób starszych wydłuża się do 8,7 godziny, co wiąże się z obniżoną aktywnością enzymów wątrobowych. Lek wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (98,5-99%). Spożycie pokarmu zwiększa AUC o około 23% i wydłuża Tmax o około 1 godzinę, jednak nie wpływa istotnie na Cmax ani na efektywność kliniczną, co pozwala na podawanie leku niezależnie od posiłków.
aktywność farmakologiczna, AUC, Cmax, CYP 3A4, cytochrom P450, desloratadyna, dostępność biologiczna, dystrybucja, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja, farmakokinetyka liniowa, fumaran, hydroksylowana pochodna, izotop 14C, lek przeciwhistaminowy, metabolit, metabolizm, mikrosom wątrobowy, model dwuwykładniczy, okres półtrwania eliminacji, podanie doustne, rupatadyna, stężenie maksymalne w osoczu, substancja czynna, Tmax, wchłanianie, wiązanie z białkami osocza -
Leksykon leków
Donepezyl chlorowodorek, substancja czynna preparatu Apo-Doperil (tabletki 5 mg i 10 mg), charakteryzuje się farmakokinetyką proporcjonalną do dawki, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 3-4 godzinach od podania doustnego. Lek wykazuje długi okres półtrwania około 70 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę i osiągnięcie stanu stacjonarnego po około 3 tygodniach terapii. Donepezyl wiąże się z białkami osocza w około 95%, a jego wchłanianie nie jest istotnie modyfikowane przez spożycie pokarmu. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie z udziałem enzymów cytochromu P450, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu 6-O-demetylodonepezylu (11% radioaktywności w osoczu), a eliminacja odbywa się głównie przez mocz (57% dawki, w tym 17% w formie niezmienionej) oraz kał (14,5%).
5-O-demetylodonepezylu, 6-O-demetylodonepezylu, biotransformacja wątrobowa, cis-N-tlenek donepezylu, cytochrom P450, czynnik demograficzny, dawkowanie dobowe, donepezyl chlorowodorek, izotop 14C, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas glukuronowy, maksymalne stężenie w osoczu, niewydolność wątroby, okres półtrwania, otępienie naczyniopochodne, otępienie w chorobie Alzheimera, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą zależności stężenia od czasu, stan równowagi stężenia, zaburzenie czynności wątroby -
Leksykon leków
Produkt leczniczy Karbicombi zawiera kandesartan cyleksetylu oraz hydrochlorotiazyd, które wykazują korzystny profil farmakokinetyczny bez klinicznie istotnych interakcji między składnikami. Kandesartan po podaniu doustnym ma biodostępność około 40% (roztwór) i 34% (tabletka), osiąga maksymalne stężenie (Cmax) po 3-4 godzinach, a jego okres półtrwania wynosi około 9 godzin. Hydrochlorotiazyd charakteryzuje się biodostępnością około 70%, szybkim wchłanianiem oraz okresem półtrwania około 8 godzin. Oba składniki wykazują wysokie wiązanie z białkami osocza (kandesartan >99%, hydrochlorotiazyd ~60%) oraz różne objętości dystrybucji (0,1 l/kg dla kandesartanu i 0,8 l/kg dla hydrochlorotiazydu). Kandesartan jest wydalany głównie z moczem (26%) i kałem (56%), z minimalnym metabolizmem przez CYP2C9, natomiast hydrochlorotiazyd jest wydalany niemal wyłącznie w postaci niezmienionej przez nerki.
biodostępność substancji, dysfagia, farmakokinetyka kandesartanu, filtracja kłębuszkowa, hydrochlorotiazyd, interakcja lekowa, izoenzym CYP2C9, izoenzymy cytochromu P450, izotop 14C, kandesartan, kandesartan cyleksetyl, klirens nerkowy, klirens osoczowy, monoterapia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, stężenie kandesartanu w surowicy, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby -
Leksykon leków
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lizynoprylu wykazały korzystny profil farmakokinetyczny i toksykologiczny. Substancja przenika przez barierę krew-mózg w minimalnym stopniu, a wielokrotne podawanie nie powoduje kumulacji w tkankach. Toksyczność ostra jest bardzo niska, z LD50 przekraczającą 20 g/kg masy ciała u myszy i szczurów. W badaniach przewlekłych na psach dawka nietoksyczna wynosiła 5 mg/kg mc./dobę, co stanowi ponad 6-krotną wartość maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi (40 mg/dobę). Główne objawy toksyczności dotyczyły zaburzeń czynności nerek, związanych z azotemią przednerkową, które można było złagodzić odpowiednim nawodnieniem. Lizynopryl przenika do mleka karmiących samic szczura, ale nie do tkanek płodów, co wskazuje na ograniczoną ekspozycję prenatalną.
azot mocznikowy, azotemia przednerkowa, bariera biologiczna, bariera krew-mózg, dawka śmiertelna, działanie fetotoksyczne, działanie mutagenne, farmakodynamika przedkliniczna, inhibitor konwertazy angiotensyny, izotop 14C, kanaliki nerkowe, kreatynina, LD50, lizynopryl, łożysko, margines bezpieczeństwa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, profil farmakokinetyczny, teratogenność, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła -
Leksykon leków
Mykafungina wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach dobowych od 12,5 mg do 200 mg oraz 3-8 mg/kg mc., bez kumulacji przy podawaniu wielokrotnym, osiągając stan stacjonarny po 4-5 dniach. Po podaniu dożylnym stężenie leku w osoczu spada według modelu dwuwykładniczego, a lek wiąże się w ponad 99% z albuminami, niezależnie od stężenia w zakresie 10-100 µg/ml. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi około 18-19 litrów, a okres półtrwania w fazie końcowej to 10-17 godzin, niezależny od dawki. Całkowity klirens u osób dorosłych i zdrowych mieści się w zakresie 0,15-0,3 ml/min/kg mc. Eliminacja zachodzi głównie drogą pozanerkową, z 11,6% dawki wydalanej z moczem i 71% z kałem po 28 dniach od podania dawki 25 mg znakowanej izotopowo 14C. Metabolity M-1, M-2 i M-5 występują w osoczu w śladowych ilościach, przy czym M-5 stanowi około 6,5% dawki.
albumina, białka osocza, Candida, CYP3A, eradykacja grzybów, faza końcowa, filtracja kłębuszkowa, izotop 14C, klirens leku, metabolizm leku, mykafungina, niewydolność wątroby, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, PK/PD, podanie dożylne, pole pod krzywą stężenia leku, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, wlew dożylny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby -
Leksykon leków
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lizynoprylu obejmowały ocenę farmakokinetyki, toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjału rakotwórczego, mutagennego oraz wpływu na reprodukcję na różnych gatunkach zwierząt. Lizynopryl wykazuje ograniczone przenikanie przez barierę krew-mózg u szczurów, co może zmniejszać ryzyko działań niepożądanych ze strony OUN. Wartość LD50 po podaniu doustnym u myszy i szczurów przekracza 20 g/kg mc., wskazując na bardzo niską toksyczność ostrą. W badaniach przewlekłych u psów, gatunku szczególnie wrażliwego na inhibitory ACE, dawka nietoksyczna wynosiła 5 mg/kg mc./dobę, co stanowi ponad 6-krotną wartość w stosunku do zalecanej dawki u ludzi (40 mg/dobę). Główne objawy toksyczności dotyczyły zaburzeń czynności nerek, manifestujących się azotemią i degeneracją kanalików nerkowych, natomiast u szczurów nie obserwowano degeneracji pomimo wzrostu stężenia azotu mocznikowego.
azot mocznikowy, azotemia przednerkowa, bariera krew-mózg, dawka śmiertelna, degeneracja kanalików nerkowych, działanie farmakologiczne, działanie fetotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, inhibitor konwertazy angiotensyny, izotop 14C, LD50, pobudzenie metaboliczne, potencjał rakotwórczy, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wlew dożylny, zaburzenie czynności nerek -
Leksykon leków
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lizynoprylu, substancji czynnej Ranoprilu, wykazały korzystny profil farmakokinetyczny oraz niską toksyczność ostrą, z LD50 przekraczającą 20 g/kg masy ciała u myszy i szczurów (>25000× dawki ludzkiej). Wielokrotne podawanie nie powodowało kumulacji leku w tkankach, a przenikanie przez barierę krew-mózg było minimalne. Lizynopryl przenika do mleka karmiących samic szczura oraz do łożyska, jednak nie wykryto go w płodach, co wskazuje na ograniczone przenikanie przez barierę łożyskową. W badaniach przewlekłej toksyczności u psów, gatunku szczególnie wrażliwego na inhibitory ACE, dawka nietoksyczna wynosiła 5 mg/kg mc./dobę (6× dawkę maksymalną u ludzi), a obserwowane objawy toksyczności dotyczyły głównie zaburzeń czynności nerek, prawdopodobnie związanych z farmakologicznym działaniem leku.
azot mocznikowy, azotemia przednerkowa, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, działanie fetotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, farmakokinetyka leku, fetotoksyczność, inhibitor konwertazy angiotensyny, izotop 14C, kancerogenność, kreatynina, LD50, lizynopryl, teratogenność, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła -
Leksykon leków
Chronada to preparat zawierający 200 mg soli sodowej siarczanu chondroityny oraz 250 mg chlorowodorku glukozaminy w kapsułce. Siarczan chondroityny charakteryzuje się dostępnością biologiczną 15-24% po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem osiąganym po około 4 godzinach. Wiąże się w 85% z białkami osocza, ma objętość dystrybucji około 0,3 l/kg i wykazuje powinowactwo do tkanki chrzęstnej oraz innych narządów (jelito cienkie, wątroba, mózg, nerki). Metabolizm zachodzi głównie przez sulfatazy lizosomalne i enzymy depolimeryzujące, bez udziału cytochromu P450, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki. Okres półtrwania wynosi 5-15 godzin, a klirens ogólnoustrojowy to 30,5 ml/min (0,43 ml/min/kg). Kinetyka jest pierwszego rzędu dla dawek do 3000 mg, a wielokrotne dawki 800 mg nie zmieniają parametrów farmakokinetycznych u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego.
chlorowodorek glukozaminy, choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego, cytochrom P450, dostępność biologiczna, droga eliminacji, efekt pierwszego przejścia, hialuronidaza, izotop 14C, kinetyka pierwszego rzędu, klirens ogólnoustrojowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, powinowactwo tkankowe, prolek, siarczan chondroityny, siarczan glukozaminy, stężenie maksymalne, sulfataza lizosomalna, tkanka chrzęstna, wiązanie z białkami osocza, β-glukuronidaza, β-N-acetyloheksozoaminidaza
