choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego

Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego (gonartroza) to przewlekłe schorzenie degeneracyjne charakteryzujące się postępującym uszkodzeniem chrząstki stawowej, zmianami w tkance kostnej podchrzęstnej oraz stanem zapalnym błony maziowej. Jest najczęstszą chorobą zwyrodnieniową stawów, dotykającą około 30% populacji powyżej 65. roku życia.

Patofizjologia gonartrozy obejmuje zaburzenie równowagi między procesami degradacji i syntezy macierzy chrząstki. Kluczową rolę odgrywają mediatory zapalne (IL-1β, TNF-α), enzymy proteolityczne (metaloproteinazy) oraz mechaniczne przeciążenia stawu. Czynniki ryzyka obejmują wiek, płeć żeńską, otyłość, urazy stawu, nadmierne obciążenie, predyspozycje genetyczne oraz zaburzenia osi kończyny.

Objawy kliniczne to postępujący ból kolana, nasilający się podczas obciążenia i ustępujący w spoczynku, sztywność poranna trwająca zwykle poniżej 30 minut, ograniczenie ruchomości stawu, trzeszczenia podczas ruchu oraz deformacje. W badaniu RTG stwierdza się zwężenie szpary stawowej, osteofity brzeżne, sklerotyzację podchrzęstną i torbiele.

Leczenie ma charakter wielokierunkowy i obejmuje postępowanie niefarmakologiczne (redukcja masy ciała, fizjoterapia, modyfikacja aktywności, zaopatrzenie ortopedyczne), farmakoterapię (analgetyki, NLPZ, iniekcje dostawowe glikokortykosteroidów lub kwasu hialuronowego) oraz w zaawansowanych przypadkach leczenie operacyjne, w tym endoprotezoplastykę stawu kolanowego.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl