zwyrodnieniowa choroba stawów

Zwyrodnieniowa choroba stawów (osteoartroza) to przewlekła, postępująca choroba stawów o charakterze niezapalnym, charakteryzująca się degeneracją chrząstki stawowej oraz zmianami w kości podchrzęstnej. Jest najczęstszą chorobą stawów na świecie, dotykającą głównie osoby po 50. roku życia, choć może wystąpić również u młodszych pacjentów.

Patofizjologia choroby obejmuje zaburzenie równowagi między procesami degradacji i syntezy macierzy chrząstki stawowej, prowadząc do jej uszkodzenia, ścieńczenia, a ostatecznie do odsłonięcia kości podchrzęstnej. W odpowiedzi na te zmiany dochodzi do formowania osteofitów, sklerotyzacji podchrzęstnej oraz tworzenia się torbieli podchrzęstnych.

Główne objawy kliniczne to ból stawu nasilający się podczas ruchu i zmniejszający się w spoczynku, sztywność poranna trwająca krócej niż 30 minut, ograniczenie ruchomości stawu oraz trzeszczenia i tarcia wewnątrzstawowe. W badaniu fizykalnym można stwierdzić bolesność uciskową, deformacje stawów oraz niekiedy wysięk stawowy.

Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym i badaniach radiologicznych, które ujawniają charakterystyczne zmiany: zwężenie szpary stawowej, osteofity brzeżne, torbiele podchrzęstne oraz sklerotyzację podchrzęstną. Leczenie jest wielokierunkowe i obejmuje terapię niefarmakologiczną (redukcja masy ciała, fizykoterapia, ćwiczenia), farmakoterapię (leki przeciwbólowe, NLPZ, dostawowe iniekcje glikokortykosteroidów lub kwasu hialuronowego) oraz w zaawansowanych przypadkach leczenie operacyjne.