stadium odległe
Stadium odległe (metastatyczne) to zaawansowany etap choroby nowotworowej, charakteryzujący się rozprzestrzenieniem komórek rakowych z pierwotnego ogniska do odległych narządów i tkanek. W klasyfikacji TNM odpowiada ono obecności przerzutów odległych (M1). Jest to zwykle IV stadium zaawansowania nowotworu.
Przerzuty odległe powstają, gdy komórki nowotworowe przedostają się do krwiobiegu lub układu limfatycznego i tworzą wtórne ogniska choroby w narządach odległych od guza pierwotnego. Najczęstszymi miejscami przerzutów są wątroba, płuca, kości, mózg oraz węzły chłonne odległe od pierwotnej lokalizacji nowotworu.
Leczenie w stadium odległym ma zwykle charakter systemowy i paliatywny, choć w wybranych przypadkach (np. oligometastatycznych) może mieć również cel radykalny. Stosuje się chemioterapię, immunoterapię, terapie celowane, hormonoterapię oraz leczenie objawowe. Rokowanie w stadium odległym jest zwykle poważne, jednak zależy od typu nowotworu, lokalizacji przerzutów, stanu ogólnego pacjenta oraz dostępnych opcji terapeutycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak jelita grubego – Epidemiologia
Rak jelita grubego (RJG) stanowi trzecią najczęstszą diagnozę nowotworową na świecie oraz drugą najczęstszą przyczynę zgonów z powodu nowotworów, z roczną zachorowalnością około 2 milionów przypadków i około 1 milionem zgonów (dane GLOBOCAN 2018). Wskaźniki standaryzowane wiekowo (ASR) globalnie wynoszą 19,7/100 000, z wyższą zachorowalnością u mężczyzn (23,6/100 000) niż u kobiet (16,3/100 000). Występuje znaczne zróżnicowanie geograficzne, z najwyższymi wskaźnikami w Australii, Nowej Zelandii, Europie i Ameryce Północnej, a najniższymi w Afryce i Azji Południowo-Centralnej. W USA przewiduje się w 2025 roku około 107 320 nowych przypadków raka okrężnicy oraz 52 900 zgonów. W ostatnich latach obserwuje się spadek zachorowalności i umieralności w krajach rozwiniętych, głównie u osób powyżej 65 roku życia, podczas gdy u osób poniżej 55 lat zachorowalność wzrasta o 1-2% rocznie, co wskazuje na narastający problem wczesnego występowania RJG (EOCRC). Czynniki ryzyka obejmują dziedziczne zespoły (FAP, zespół Lyncha), wywiad rodzinny, nieswoiste choroby zapalne jelit, ekspozycję na promieniowanie oraz czynniki środowiskowe i styl życia, takie jak otyłość, cukrzyca, spożycie czerwonego i przetworzonego mięsa, palenie tytoniu i alkohol. Profilaktycznie korzystne są NLPZ, aktywność fizyczna oraz dieta bogata w warzywa i foliany.
chemioterapia uzupełniająca, dysplazja, dysplazja wysokiego stopnia, elastyczna sigmoidoskopia, kolonoskopia, nawrót nowotworu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nieswoista choroba zapalna jelit, nowotwór odbytnicy, nowotwór okrężnicy, nowotwór złośliwy, pancolitis, polipowatość, rak jelita grubego, rak jelita grubego niezwiązany z polipowatością, rak okrężnicy, remisja, stadium odległe, stadium regionalne, test na krew utajoną w kale, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zespół Lyncha, zespół rodzinnej polipowatości gruczolakowatej - Leksykon chorób i schorzeń
Gist (guz podścieliskowy przewodu pokarmowego) – Epidemiologia
Gastrointestinal stromal tumor (GIST) to najczęstszy nowotwór mezenchymalny przewodu pokarmowego, stanowiący 1-3% wszystkich nowotworów tego układu. Częstość występowania wynosi 10-15 przypadków na milion osób rocznie, z rocznym wzrostem zachorowalności do 1,02/100 000 osobolat w 2019 roku. GIST lokalizuje się najczęściej w żołądku (50-60%) i jelicie cienkim (20-35%), a lokalizacja ma znaczenie prognostyczne – guzy żołądka rokują lepiej niż jelita cienkiego. Czynniki prognostyczne obejmują wielkość guza (>5 cm), wskaźnik mitotyczny, lokalizację oraz obecność pęknięcia guza. Pięcioletnie przeżycie specyficzne dla choroby wynosi 82%, z najlepszym wynikiem u pacjentów poddanych leczeniu chirurgicznemu (86%). Wzrost wykrywalności w stadium miejscowym i przerzutowym obserwowany w ostatnich latach podkreśla znaczenie wczesnej diagnostyki i monitorowania.
choroba nawrotowa, choroba przerzutowa, endoskopowa ultrasonografia, guz podścieliskowy przewodu pokarmowego, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, klasyfikacja TNM, leczenie chirurgiczne, mutacja KIT, nowotwór mezenchymalny przewodu pokarmowego, potencjał złośliwy, pozytonowa tomografia emisyjna, przerzut odległy, przeżycie specyficzne dla choroby, regorafenib, ripretynib, stadium odległe, stadium regionalne, sunitynib, terapia celowana, tomografia komputerowa, wskaźnik mitotyczny, wskaźnik przeżycia całkowitego