UVB wąskopasmowe
UVB wąskopasmowe (narrow-band UVB, NB-UVB) to metoda fototerapii wykorzystująca promieniowanie ultrafioletowe typu B o wąskim zakresie długości fali, najczęściej 311-313 nm. Ta selektywna fototerapia została wprowadzona jako udoskonalenie klasycznej fototerapii UVB szerokozakresowej.
Metoda ta jest szczególnie skuteczna w leczeniu łuszczycy, atopowego zapalenia skóry, bielactwa nabytego oraz wielu innych dermatoz. Jej przewaga nad konwencjonalną terapią UVB polega na mniejszej tendencji do wywoływania rumienia (zaczerwienienia skóry), przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej skuteczności terapeutycznej.
Standardowy protokół leczenia UVB wąskopasmowym obejmuje naświetlania 2-3 razy w tygodniu, przy stopniowym zwiększaniu dawki w zależności od fototypu skóry pacjenta i jego odpowiedzi na leczenie. Terapia jest zazwyczaj dobrze tolerowana, choć może powodować przejściowe efekty uboczne takie jak suchość skóry czy niewielki świąd.
W porównaniu z PUVA (psoralen + UVA), UVB wąskopasmowe charakteryzuje się niższym ryzykiem kancerogenezy przy zachowaniu podobnej skuteczności w wielu wskazaniach, co czyni tę metodę bezpieczniejszą opcją leczenia długoterminowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Chłoniak t-komórkowy skóry – Leczenie
Chłoniak T-komórkowy skóry (CTCL) to rzadki nowotwór limfocytów T, który pierwotnie zajmuje skórę. Leczenie jest złożone i zależy od stadium choroby (IA, IB, III, IV), rodzaju CTCL oraz stanu pacjenta. W wczesnych stadiach dominują terapie miejscowe, takie jak kortykosteroidy, miejscowa chemioterapia (mechloretamina), retinoidy (beksaroten), imikwimod oraz fototerapia PUVA i UVB, które skutecznie kontrolują objawy i mogą prowadzić do remisji. Radioterapia, w tym całkowite napromienianie elektronami skóry (TSEB), zapewnia remisję u 60-95% pacjentów z rozległymi zmianami. W zaawansowanych stadiach stosuje się terapie systemowe: doustne retinoidy (beksaroten), interferon alfa, fotoferezę pozaustrojową (ECP) z odpowiedziami ogólnymi 33-75%, inhibitory deacetylazy histonowej (worinostat, romidepsin, belinostat) oraz terapie celowane, np. brentuksymab wedotin (CD30), mogamulizumab (CCR4) i inhibitory punktów kontrolnych (pembrolizumab). Chemioterapia (metotreksat, gemcytabina, pegylowana liposomalna doksorubicyna) jest zarezerwowana dla stadium IV lub opornych przypadków, a przeszczep komórek macierzystych (allogeniczny, niemieloablacyjny HSCT) może prowadzić do długotrwałej remisji z 5-letnim przeżyciem całkowitym 30-50%.
alemtuzumab, allogeniczny przeszczep komórek macierzystych, antybiotyk, beksaroten, brentuksymab wedotin, chemioterapia miejscowa, chemioterapia systemowa, chemioterapia wielolekowa, chłoniak T-komórkowy skóry, doksorubicyna liposomalna, emolient, fotofereza pozaustrojowa, fototerapia, gemcytabina, imikwimod, immunosupresja, inhibitor deacetylazy histonowej, inhibitor punktów kontrolnych, interferon alfa, kortykosteroid miejscowy, leczenie skojarzone, lek przeciwhistaminowy, limfocyt T, mechloretamina, metotreksat, pembrolizumab, przeciwciało monoklonalne, przeszczep komórek macierzystych, psoralen, PUVA, radioterapia i chemioterapia, radioterapia miejscowa, retinoid miejscowy, retinoid systemowy, światło ultrafioletowe, terapia CAR-T, terapia celowana, terapia miejscowa, terapia systemowa, UVB wąskopasmowe, zespół Sézary’ego, ziarniniak grzybiasty - Leksykon chorób i schorzeń
Wysypka wielopostaciowa na światło – Zapobieganie i profilaktyka
Wysypka wielopostaciowa na światło (PMLE) jest najczęstszą idiopatyczną fotodermatozą, dotyczącą 10-20% populacji kaukaskiej, częściej u kobiet i osób o jasnej karnacji. Patogeneza opiera się na reakcji opóźnionej nadwrażliwości na promieniowanie UVA (głównie) i UVB, które modyfikują antygeny skórne, wywołując stan zapalny. Kluczowym elementem leczenia jest profilaktyka, gdyż nie istnieje trwałe wyleczenie. Zalecane jest unikanie ekspozycji na słońce w godzinach 10:00-16:00, stosowanie odzieży ochronnej z UPF 40-50, kapeluszy z szerokim rondem oraz okularów przeciwsłonecznych. Kremy z filtrem SPF 50+ o szerokim spektrum (UVA/UVB) i oznaczeniu 4-5 gwiazdek ochrony UVA należy aplikować 15-30 minut przed ekspozycją i powtarzać co 2 godziny. Fotohartowanie (wąskopasmowe UVB 311 nm, UVA/UVB, PUVA) przeprowadzane wczesną wiosną przez 4-6 tygodni zwiększa tolerancję skóry, jednak efekt jest tymczasowy i wymaga corocznego powtarzania.
astaksantyna, azatiopryna, beta-karoten, cyklosporyna, fotodermatoza, fotohartowanie, fototerapia, hydroksychlorochina, kalcypotriol, kortykosteroid, kwasy omega-3, lek immunomodulujący, likopen, nadwrażliwość opóźniona, niedobór witaminy D, nikotynamid, olej rybi, Polypodium leucotomos, prednizon, promieniowanie ultrafioletowe, psoralen, PUVA, stan zapalny, triamcynolon, UVB wąskopasmowe, witamina B3, współczynnik UPF, wysypka wielopostaciowa na światło