talidomid

Talidomid to lek o złożonym mechanizmie działania, który początkowo został wprowadzony w latach 50. XX wieku jako środek uspokajający i przeciwwymiotny dla kobiet w ciąży. Został wycofany z rynku po odkryciu jego teratogennego działania, powodującego ciężkie wady wrodzone u dzieci (fokomelia – niedorozwój kończyn).

Obecnie talidomid przeżywa swój renesans w medycynie ze względu na udowodnione działanie immunomodulujące, przeciwzapalne i antyangiogenne. Jest stosowany w leczeniu szpiczaka mnogiego, trądu (choroba Hansena), niektórych chorób autoimmunologicznych oraz zespołów mielodysplastycznych. Jego mechanizm działania obejmuje hamowanie TNF-α, modulację cytokin oraz wpływ na komórki układu immunologicznego.

Ze względu na teratogenność, stosowanie talidomidu podlega ścisłym restrykcjom. Programy kontroli ryzyka, takie jak STEPS (System for Thalidomide Education and Prescribing Safety), wymagają regularnych testów ciążowych u kobiet w wieku rozrodczym oraz obowiązkowej antykoncepcji. Najczęstsze działania niepożądane talidomidu obejmują neuropatię obwodową, senność, zaparcia, neutropenię oraz zwiększone ryzyko zakrzepicy.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl