Dawkowanie i sposób podawania
Talidomid
Leczenie talidomidem wymaga prowadzenia przez doświadczonych lekarzy, ze względu na ryzyko powikłań i konieczność ścisłego monitorowania. Standardowa dawka wynosi 200 mg/dobę doustnie, z maksymalnym czasem terapii do 504 dni (12 cykli po 42 dni). W terapii skojarzonej z melfalanem i prednizonem dawkowanie jest dostosowane do wieku pacjenta, bezwzględnej liczby neutrofili oraz liczby płytek krwi, np. u pacjentów ≤ 75 lat z neutrofilami ≥ 1500/μl i płytkami ≥ 100 000/μl stosuje się talidomid 200 mg/dobę, melfalan 0,25 mg/kg/dobę i prednizon 2 mg/kg/dobę. Podawanie talidomidu wieczorem poprawia tolerancję ze względu na działanie uspokajające. W trakcie terapii konieczne jest monitorowanie powikłań takich jak zakrzepica, neuropatia obwodowa, reakcje skórne, neutropenia i trombocytopenia, z modyfikacją dawkowania lub przerwaniem leczenia w zależności od nasilenia działań niepożądanych ocenianych wg skali NCI CTC.
Dawkowanie i sposób podawania talidomidu
Leczenie talidomidem wymaga szczególnego nadzoru i musi być prowadzone przez lekarzy posiadających doświadczenie w zakresie stosowania środków immunomodulujących lub chemioterapeutycznych. Lekarze rozpoczynający i nadzorujący terapię powinni być w pełni świadomi ryzyka związanego z tym lekiem oraz posiadać doświadczenie w monitorowaniu tej terapii.1
Zalecana dawka podstawowa
Standardowa zalecana dawka talidomidu wynosi 200 mg na dobę, przyjmowana doustnie. Maksymalny czas leczenia obejmuje 12 sześciotygodniowych cykli (42 dni każdy), co daje łącznie 504 dni terapii.2
Schemat dawkowania w terapii skojarzonej z melfalanem i prednizonem
Dawkowanie talidomidu w schemacie leczenia skojarzonym z melfalanem i prednizonem jest uzależnione od wieku pacjenta, bezwzględnej liczby neutrofili oraz liczby płytek krwi. Poniższa tabela przedstawia szczegółowe wytyczne dotyczące dawkowania w terapii skojarzonej.3
| Wiek (lata) | Bezwzględna liczba neutrofili (/μl) | Liczba płytek krwi (/μl) | Talidomid | Melfalan | Prednizon |
|---|---|---|---|---|---|
| ≤ 75 | ≥ 1 500 | ORAZ ≥ 100 000 | 200 mg na dobę | 0,25 mg/kg na dobę | 2 mg/kg na dobę |
| ≤ 75 | < 1 500 ale ≥ 1 000 | LUB < 100 000 ale ≥ 50 000 | 200 mg na dobę | 0,125 mg/kg na dobę | 2 mg/kg na dobę |
| > 75 | ≥ 1 500 | ORAZ ≥ 100 000 | 100 mg na dobę | 0,20 mg/kg na dobę | 2 mg/kg na dobę |
| > 75 | < 1 500 ale ≥ 1 000 | LUB < 100 000 ale ≥ 50 000 | 100 mg na dobę | 0,10 mg/kg na dobę | 2 mg/kg na dobę |
Schemat podawania leków w terapii skojarzonej:<sup data-drug="Thalidomide Accord" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="a Talidomid przyjmowany raz na dobę przed snem w dniach od 1. do 42. każdego 42-dniowego cyklu. b Przyjmowanie talidomidu przed snem zazwyczaj poprawia tolerancję, ze względu na jego działanie uspokajające. c Melfalan przyjmowany raz na dobę w dniach od 1. do 4. każdego 42-dniowego cyklu. d Dawkę melfalanu należy zmniejszyć o 50 % w przypadku umiarkowanej (klirens kreatyniny ≥ 30, ale <50 ml/min) oraz ciężkiej (klirens kreatyniny 75 lat). f Prednizon przyjmowany raz na dobę w dniach od 1. do 4. każdego 42-dniowego cyklu.”>4
- Talidomid – przyjmowany raz na dobę przed snem w dniach od 1. do 42. każdego 42-dniowego cyklu (podawanie wieczorem poprawia tolerancję leku ze względu na jego działanie uspokajające)
- Melfalan – przyjmowany raz na dobę w dniach od 1. do 4. każdego 42-dniowego cyklu
- Prednizon – przyjmowany raz na dobę w dniach od 1. do 4. każdego 42-dniowego cyklu
Monitorowanie pacjentów podczas leczenia
Podczas terapii talidomidem konieczne jest systematyczne monitorowanie stanu pacjentów w celu wykrycia potencjalnych powikłań, takich jak: zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, neuropatia obwodowa, ciężkie reakcje skórne, bradykardia, utrata świadomości, senność, neutropenia oraz trombocytopenia. W zależności od nasilenia działań niepożądanych ocenianych według skali NCI CTC (National Cancer Institute – Common Toxicity Criteria), może być konieczne opóźnienie podania dawki, zmniejszenie dawki lub całkowite zaprzestanie stosowania leku.5
Postępowanie w przypadku pominięcia dawki
W przypadku pominięcia dawki talidomidu obowiązują następujące zasady:6
- Jeśli od pominięcia dawki upłynęło mniej niż 12 godzin – pacjent może przyjąć zaległą dawkę
- Jeśli od pominięcia dawki upłynęło więcej niż 12 godzin – pacjent nie powinien przyjmować pominętej dawki, a jedynie przyjąć kolejną dawkę następnego dnia o zwykłej porze
Postępowanie w przypadku powikłań
Zdarzenia zakrzepowo-zatorowe
W okresie co najmniej pierwszych 5 miesięcy terapii talidomidem, szczególnie u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka powikłań zakrzepowych, należy bezwzględnie zastosować odpowiednią profilaktykę przeciwzakrzepową. Zaleca się stosowanie heparyny drobnocząsteczkowej lub warfaryny, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi dodatkowymi czynnikami ryzyka zakrzepicy. Decyzję o rodzaju profilaktyki przeciwzakrzepowej należy podejmować po dokładnej analizie indywidualnych czynników ryzyka u danego pacjenta.7
W przypadku wystąpienia powikłań zakrzepowo-zatorowych należy:8
- Natychmiast przerwać terapię talidomidem
- Rozpocząć standardowe leczenie przeciwzakrzepowe
- Po ustabilizowaniu stanu i opanowaniu powikłań, można rozważyć wznowienie terapii talidomidem w ustalonej wcześniej dawce, ale dopiero po przeprowadzeniu dokładnej analizy stosunku korzyści do ryzyka
- Pacjent musi kontynuować leczenie przeciwzakrzepowe przez cały okres trwania terapii talidomidem
Neutropenia
Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi leczenia onkologicznego, podczas terapii talidomidem należy regularnie monitorować liczbę i wzór odsetkowy białych krwinek, ze szczególnym uwzględnieniem pacjentów z podwyższonym ryzykiem wystąpienia neutropenii. W zależności od nasilenia neutropenii ocenianej według skali NCI CTC, może być konieczne opóźnienie podania dawki, zmniejszenie dawki lub całkowite zaprzestanie stosowania leku.9
Trombocytopenia
Podczas leczenia talidomidem należy regularnie kontrolować liczbę płytek krwi zgodnie z wytycznymi dotyczącymi leczenia onkologicznego. W zależności od nasilenia trombocytopenii ocenianej według skali NCI CTC, może być konieczne opóźnienie podania dawki, zmniejszenie dawki lub całkowite zaprzestanie stosowania leku.10
Neuropatia obwodowa
Neuropatia obwodowa jest poważnym i częstym powikłaniem występującym podczas leczenia talidomidem, które może prowadzić do trwałych uszkodzeń. Modyfikacje dawkowania w zależności od stopnia nasilenia neuropatii obwodowej przedstawiono w poniższej tabeli:11
| Stopień nasilenia neuropatii | Zalecana modyfikacja dawki i trybu leczenia |
|---|---|
| Stopień 1 (parestezja, osłabienie i/lub utrata odruchów) bez występowania utraty funkcji | Należy kontynuować kontrolę stanu pacjenta poprzez regularne badanie podmiotowe i przedmiotowe. W przypadku nasilenia objawów należy rozważyć zmniejszenie dawki, choć należy pamiętać, że redukcja dawki nie zawsze przynosi złagodzenie objawów. |
| Stopień 2 (wpływający na funkcję, lecz nie na codzienne czynności) | Należy zmniejszyć dawkę lub przerwać leczenie oraz kontynuować monitorowanie pacjenta poprzez badanie podmiotowe, przedmiotowe oraz neurologiczne. Jeśli nie nastąpi poprawa lub neuropatia się pogłębi, należy przerwać terapię. W przypadku poprawy stanu pacjenta i redukcji neuropatii do stopnia 1 lub całkowitego ustąpienia objawów, leczenie można wznowić po korzystnej analizie stosunku korzyści do ryzyka. |
| Stopień 3 (zakłócający codzienne czynności) | Należy natychmiast przerwać terapię talidomidem. |
| Stopień 4 (neuropatia powodująca niepełnosprawność) | Należy natychmiast przerwać terapię talidomidem. |
Reakcje alergiczne i ciężkie reakcje skórne
W przypadku wystąpienia reakcji skórnych podczas leczenia talidomidem należy postępować według następujących zaleceń:12
- W przypadku wysypki skórnej 2. lub 3. stopnia – należy rozważyć przerwanie lub całkowite zaprzestanie stosowania talidomidu
- W przypadku wystąpienia obrzęku naczynioruchowego, reakcji anafilaktycznej, wysypki 4. stopnia, złuszczającej się lub pęcherzowej wysypki – należy natychmiast zaprzestać stosowania talidomidu
- W przypadku podejrzenia zespołu Stevensa-Johnsona (SJS), martwicy toksycznej naskórka (TEN) lub reakcji polekowej z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (DRESS) – należy natychmiast zaprzestać stosowania talidomidu
- Po zaprzestaniu stosowania talidomidu z powodu wystąpienia powyższych ciężkich reakcji skórnych, nie należy ponownie podejmować terapii tym lekiem
Szczególne grupy pacjentów
Osoby w podeszłym wieku
Dla pacjentów w wieku ≤ 75 lat nie są wymagane żadne modyfikacje dawkowania talidomidu w stosunku do standardowych zaleceń. Natomiast dla pacjentów w wieku > 75 lat zalecana dawka początkowa talidomidu to 100 mg na dobę. 75 lat to 100 mg na dobę.”>13
U pacjentów w wieku > 75 lat dawka początkowa melfalanu podawanego w skojarzeniu z talidomidem powinna być zmniejszona ze względu na wyjściową rezerwę szpiku kostnego i funkcję nerek. Zalecana dawka początkowa melfalanu wynosi 0,1 do 0,2 mg/kg na dobę, w zależności od rezerwy szpiku kostnego. Dodatkowo należy uwzględnić redukcję dawki o 50% w przypadku występowania umiarkowanej (klirens kreatyniny ≥ 30 ale < 50 ml/min) lub ciężkiej (klirens kreatyniny 75 lat to 20 mg. 75 lat dawka początkowa melfalanu jest zmniejszona, ze względu na wyjściową rezerwę szpiku kostnego i czynność nerek. Zalecana dawka początkowa melfalanu to 0,1 do 0,2 mg/kg na dobę, zgodnie z rezerwą szpiku kostnego oraz biorąc pod uwagę dalsze zmniejszenie dawki o 50 % w przypadku umiarkowanej (klirens kreatyniny ≥ 30 ale < 50 ml/min) lub ciężkiej (klirens kreatyniny 75 lat to 20 mg”>14
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby
Produkt leczniczy Thalidomide Accord nie był formalnie badany u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek lub wątroby. Dla tej grupy pacjentów nie opracowano szczegółowych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki. U pacjentów z poważnymi zaburzeniami czynności tych narządów należy prowadzić regularną kontrolę występowania działań niepożądanych.15
Dzieci i młodzież
Nie istnieje uzasadnienie dla stosowania produktu leczniczego Thalidomide Accord u dzieci i młodzieży we wskazaniu szpiczak mnogi.16
Sposób podawania
Thalidomide Accord należy przyjmować w pojedynczej dawce na noc, co pomaga ograniczyć występowanie senności jako działania niepożądanego. Kapsułek talidomidu nie wolno otwierać ani łamać, należy je połykać w całości.17
Kapsułkę należy wyjmować z blistra poprzez naciśnięcie wyłącznie z jednej strony, co minimalizuje ryzyko zniekształcenia lub uszkodzenia kapsułki.18
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania