inhibitor CYP3A o średniej sile działania
Inhibitor CYP3A o średniej sile działania to substancja, która w umiarkowanym stopniu hamuje aktywność izoenzymów cytochromu P450 z podrodziny 3A. Enzymy CYP3A (głównie CYP3A4) są najważniejszymi enzymami biorącymi udział w metabolizmie leków, odpowiadając za biotransformację około 50% wszystkich stosowanych klinicznie substancji leczniczych.
Inhibitory CYP3A o średniej sile działania wywołują 2-5-krotny wzrost pola pod krzywą stężenia (AUC) lub 2-5-krotne zmniejszenie klirensu substratów CYP3A. Do tej grupy należą m.in. flukonazol, erytromycyna, werapamil, diltiazem, cyprofloksacyna, fluoksetyna i sok grejpfrutowy. Ich działanie jest słabsze niż silnych inhibitorów (jak ketokonazol czy ritonawir), ale wystarczające do wywołania istotnych klinicznie interakcji lekowych.
Konsekwencją stosowania inhibitorów CYP3A o średniej sile działania może być zwiększenie stężenia i wydłużenie działania metabolizowanych przez CYP3A leków, co niesie ryzyko nasilenia działań niepożądanych. Szczególnej ostrożności wymagają leki o wąskim indeksie terapeutycznym, takie jak immunosupresanty, leki przeciwzakrzepowe czy niektóre statyny. W praktyce klinicznej konieczne może być dostosowanie dawki substratu CYP3A lub rozważenie alternatywnej terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Bosutinib Stada 500 mg
Bosutynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A, takie jak ketokonazol, zwiększają ekspozycję na bosutynib nawet 5,2-krotnie (Cmax) i 8,6-krotnie (AUC), natomiast inhibitory o średniej sile działania, np. aprepitant, podnoszą Cmax 1,5-krotnie i AUC 2-krotnie. Z tego względu jednoczesne stosowanie bosutynibu z inhibitorami CYP3A silnymi i o średniej sile działania jest przeciwwskazane lub wymaga zmniejszenia dawki bosutynibu. Z kolei silne induktory CYP3A, takie jak ryfampicyna, mogą obniżyć ekspozycję na bosutynib do 6-14% wartości wyjściowej, co znacząco obniża jego skuteczność terapeutyczną i jest wskazaniem do unikania takiego skojarzenia. Ponadto, bosutynib wykazuje zależną od pH rozpuszczalność, a inhibitory pompy protonowej (np. lanzoprazol) mogą zmniejszać Cmax i AUC bosutynibu odpowiednio do 54% i 74%, co wymaga stosowania alternatywnych leków zobojętniających i rozdzielenia czasowego podawania.
białko oporności raka piersi, działanie niepożądane, enzym CYP3A, hepatotoksyczność, induktor CYP3A, induktor CYP3A o średniej sile działania, inhibitor CYP3A, inhibitor CYP3A o średniej sile działania, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, łagodny induktor CYP3A, łagodny inhibitor CYP3A, nośnik anionów organicznych, nośnik kationów organicznych, polipeptyd transportujący aniony organiczne, produkt zobojętniający, ryzyko krwawienia, silny induktor CYP3A, silny inhibitor CYP3A, substrat P-glikoproteiny, toksyczność wątrobowa, wydłużenie odstępu QT