czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych

Czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych to określone cechy, stany lub zachowania zwiększające prawdopodobieństwo rozwoju schorzeń układu krążenia. Dzielą się one na modyfikowalne (takie, na które mamy wpływ) oraz niemodyfikowalne.

Do niemodyfikowalnych czynników ryzyka należą: wiek (ryzyko wzrasta u mężczyzn >45 lat i kobiet >55 lat), płeć męska, obciążenie rodzinne oraz predyspozycje genetyczne. Czynniki modyfikowalne obejmują natomiast nadciśnienie tętnicze, dyslipidemię (zwłaszcza podwyższony poziom LDL i obniżony HDL), cukrzycę, palenie tytoniu, otyłość (szczególnie brzuszną), siedzący tryb życia oraz nieodpowiednią dietę bogatą w tłuszcze nasycone i trans.

Istotną rolę odgrywają również tzw. nowe czynniki ryzyka, takie jak podwyższony poziom homocysteiny, białka C-reaktywnego, fibrynogenu oraz niektórych interleukin prozapalnych. W ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego u pacjentów wykorzystuje się skale punktowe, np. SCORE, które pozwalają określić 10-letnie ryzyko incydentu sercowo-naczyniowego zakończonego zgonem.

Modyfikacja czynników ryzyka stanowi podstawę prewencji pierwotnej i wtórnej chorób układu krążenia. Badania kliniczne wykazały, że kontrola ciśnienia tętniczego, normalizacja profilu lipidowego, zaprzestanie palenia, regularny wysiłek fizyczny oraz zdrowa dieta mogą znacząco zmniejszyć ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych.

Powiązane wpisy

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl