tabletka antykoncepcyjna progestagenowa
Tabletka antykoncepcyjna progestagenowa (minipigułka) to metoda antykoncepcji hormonalnej zawierająca tylko jeden rodzaj hormonu – progestagen, w przeciwieństwie do tabletek dwuskładnikowych, które zawierają również estrogen. Jest ona stosowana doustnie i wymaga regularnego, codziennego przyjmowania o stałej porze dnia, bez przerw między opakowaniami.
Mechanizm działania minipigułki polega głównie na zagęszczeniu śluzu szyjkowego, co utrudnia penetrację plemników, oraz na hamowaniu owulacji (choć nie u wszystkich kobiet). Może również wpływać na błonę śluzową macicy, czyniąc ją mniej podatną na implantację zarodka.
Tabletki progestagenowe są szczególnie zalecane kobietom karmiącym piersią (nie zmniejszają laktacji), pacjentkom po 35 roku życia palącym papierosy oraz tym, które mają przeciwwskazania do stosowania estrogenów (np. ryzyko zakrzepicy, migreny z aurą). Ich skuteczność antykoncepcyjna wynosi 91-99% przy idealnym stosowaniu.
Do najczęstszych działań niepożądanych tabletek progestagenowych należą nieregularne krwawienia lub ich brak, bóle głowy, tkliwość piersi oraz trądzik. Zaletą tej metody jest minimalne ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych oraz możliwość stosowania u kobiet z nadciśnieniem tętniczym pod kontrolą lekarską.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Cerazette 0,075 mg
Lek Cerazette zawiera 75 mikrogramów dezogestrelu i jest antykoncepcją zawierającą wyłącznie progestagen, charakteryzującą się niemal całkowitym zahamowaniem owulacji (prawie 100%). Najczęstszym działaniem niepożądanym są nieregularne krwawienia, występujące u około 50% pacjentek, z różnym profilem: u 20-30% zwiększona częstotliwość krwawień, u kolejnych 20% zmniejszenie lub brak krwawień, a także możliwość przedłużonych krwawień z pochwy. Po kilku miesiącach stosowania obserwuje się zwykle zmniejszenie częstotliwości krwawień. Inne często (>2,5%) zgłaszane działania niepożądane to trądzik, zmiany nastroju, ból piersi, nudności oraz zwiększenie masy ciała. Zaleca się prowadzenie kalendarzyka krwawień i szczegółowe poradnictwo, aby poprawić akceptację terapii przez pacjentki.
ból głowy, ból piersi, brak krwawienia miesiączkowego, ciąża pozamaciczna, dezogestrel, łysienie, melasma, nieregularne krwawienie, nietolerancja szkieł kontaktowych, nowotwór hormonozależny, nudności, obrzęk naczynioruchowy, przedłużone krwawienie, rak piersi, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, tabletka antykoncepcyjna progestagenowa, torbiel jajnika, trądzik, uczucie zmęczenia, udar mózgu, wydzielina z piersi, wymioty, zahamowanie owulacji, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zmiana nastroju, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ovulan 75 mcg
Tabletki antykoncepcyjne zawierające jedynie progestagen, takie jak Ovulan (75 µg dezogestrelu w formie tabletek powlekanych), mają określone bezwzględne przeciwwskazania. Należą do nich: nadwrażliwość na dezogestrel lub substancje pomocnicze (w tym 54,35 mg laktozy jednowodnej na tabletkę), aktualna żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, ciężkie choroby wątroby z nieprawidłowymi parametrami biochemicznymi, obecność lub podejrzenie hormonozależnych nowotworów oraz krwawienia z pochwy o niewyjaśnionej etiologii wymagające diagnostyki przed rozpoczęciem terapii. W przypadku pojawienia się tych stanów w trakcie stosowania Ovulan, konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i rozważenie alternatywnych metod antykoncepcji dostosowanych do indywidualnej sytuacji klinicznej pacjentki.
choroba zakrzepowo-zatorowa, ciężka choroba wątroby, czynnik ryzyka zakrzepicy, dezogestrel, krwawienie z dróg rodnych, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór hormonozależny, predyspozycja genetyczna, środek antykoncepcyjny zawierający estrogen, tabletka antykoncepcyjna progestagenowa, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złożony doustny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa