cykliczny guanozynofosforan
Cykliczny guanozynofosforan (cGMP) to wtórny przekaźnik komórkowy, pełniący kluczową rolę w wielu procesach fizjologicznych organizmu. Jest syntetyzowany z guanozyno-5′-trifosforanu (GTP) przez enzym cyklazę guanylową, która występuje w dwóch formach: rozpuszczalnej (sGC) i błonowej (pGC).
W układzie sercowo-naczyniowym cGMP odpowiada za regulację napięcia naczyń krwionośnych poprzez wpływ na rozkurcz mięśni gładkich. Mechanizm ten jest ściśle związany z działaniem tlenku azotu (NO), który aktywuje cyklazę guanylową rozpuszczalną, prowadząc do zwiększenia stężenia cGMP i w konsekwencji do wazodylatacji.
W okulistyce cGMP odgrywa istotną rolę w procesie widzenia, uczestnicząc w transdukcji sygnału świetlnego w fotoreceptorach siatkówki. W urologii związki wpływające na metabolizm cGMP, takie jak inhibitory fosfodiesterazy typu 5 (PDE5), są wykorzystywane w leczeniu zaburzeń erekcji.
Zaburzenia szlaku sygnałowego cGMP są związane z patogenezą wielu chorób, w tym nadciśnienia płucnego, niewydolności serca, zaburzeń neurodegeneracyjnych i niektórych typów nowotworów. Dlatego związki modulujące stężenie cGMP stanowią ważny cel terapeutyczny we współczesnej farmakologii.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Glicerol triazotanu – Właściwości farmakodynamiczne
Glicerol triazotan (nitrogliceryna) jest organicznym azotanem o silnym i szybkim działaniu rozkurczowym na mięśnie gładkie naczyń krwionośnych oraz innych narządów. Mechanizm jej działania opiera się na uwalnianiu wolnych rodników azotynowych (NO●), które aktywują cyklazę guanylową, zwiększając syntezę cGMP i prowadząc do defosforylacji lekkich łańcuchów miozyny, co skutkuje rozkurczem mięśni gładkich. W efekcie dochodzi do rozszerzenia naczyń żylnych, zmniejszenia ciśnienia późnorozkurczowego w komorach serca oraz obniżenia obciążenia wstępnego i następczego mięśnia sercowego, co redukuje zapotrzebowanie serca na tlen. Dawkowanie niesymetryczne jest konieczne ze względu na tachyfilaksję wynikającą z wyczerpywania się wolnych grup sulfhydrylowych (SH) w cytosolu. Nitrogliceryna wykazuje również działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie oskrzeli, dróg żółciowych, moczowych, zwieraczy, żołądka, jelit oraz mięśnia macicy.
azotan organiczny, choroba niedokrwienna serca, cyklaza guanylowa, cykliczny guanozynofosforan, glicerol triazotan, grupa sulfhydrylowa, lek rozszerzający naczynia, lek układu sercowo-naczyniowego, mięsień gładki naczyń krwionośnych, napad wieńcowy, nitrogliceryna, obciążenie następcze, obciążenie wstępne, omdlenie ortostatyczne, opór naczyniowy, śródbłonek naczyniowy, tachyfilaksja, tlenek azotu, wydolność wysiłkowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nitrocard 20 mg/g
Nitrocard, zawierający 20 mg/g glicerolu triazotanu (nitrogliceryny), jest lekiem z grupy azotanów stosowanym w chorobach układu sercowo-naczyniowego, działającym poprzez uwalnianie tlenku azotu (NO). NO aktywuje cyklazę guanylową, co zwiększa syntezę cGMP i prowadzi do defosforylacji lekkich łańcuchów miozyny, hamując skurcz mięśni gładkich naczyń. W dawkach terapeutycznych Nitrocard rozszerza głównie naczynia żylne, zmniejszając preload i afterload serca, co skutkuje redukcją zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen. Przy wyższych dawkach obserwuje się także rozkurcz tętniczek, co dodatkowo obniża ciśnienie tętnicze i może powodować omdlenia ortostatyczne.
choroby układu sercowo-naczyniowego, ciśnienie późnorozkurczowe, ciśnienie tętnicze, cyklaza guanylowa, cykliczny guanozynofosforan, defosforylacja lekkich łańcuchów miozyny, glicerolu triazotan, mięsień gładki, naczynie krwionośne, naczynie żylne, nitrogliceryna, obciążenie następcze, obciążenie wstępne, omdlenie ortostatyczne, przekrwienie, rozszerzenie naczyń, tlenek azotu, zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen