mammografia z kontrastem
Mammografia z kontrastem (inaczej kontrastowa mammografia spektralna, CESM – Contrast-Enhanced Spectral Mammography) to zaawansowana technika obrazowania piersi, która łączy konwencjonalną mammografię z podaniem dożylnego środka kontrastującego. Metoda ta wykorzystuje zdolność gromadzenia kontrastu przez tkanki o zwiększonym unaczynieniu, co jest charakterystyczne dla zmian nowotworowych.
Badanie polega na wykonaniu dwóch ekspozycji każdej piersi (podobnie jak w standardowej mammografii) – przy niskiej i wysokiej energii promieniowania – po uprzednim podaniu jodowego środka kontrastującego. Dzięki zastosowaniu specjalnych algorytmów, otrzymuje się obrazy uwydatniające obszary wzmocnienia kontrastowego, co znacząco zwiększa czułość i swoistość badania w porównaniu do klasycznej mammografii.
Mammografia z kontrastem jest szczególnie wartościowa w diagnostyce piersi o wysokiej gęstości, gdzie czułość standardowej mammografii jest ograniczona. Wykazuje skuteczność porównywalną z rezonansem magnetycznym piersi przy znacznie niższym koszcie i krótszym czasie badania. Jest cennym narzędziem w różnicowaniu zmian łagodnych i złośliwych, ocenie wieloogniskowości raka oraz monitorowaniu odpowiedzi na leczenie neoadjuwantowe.
Przeciwwskazania do badania obejmują nadwrażliwość na jodowe środki kontrastujące, niewydolność nerek, ciążę oraz karmienie piersią. W porównaniu do standardowej mammografii, metoda wiąże się z nieznacznie wyższą dawką promieniowania, jednak korzyści diagnostyczne przewyższają potencjalne ryzyko.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Inwazyjny rak zrazikowy – Diagnostyka i diagnoza
Inwazyjny rak zrazikowy (ILC) stanowi 10-15% inwazyjnych raków piersi i charakteryzuje się unikalnym, rozproszonym wzorcem wzrostu komórek, co utrudnia jego wykrycie w badaniach obrazowych. Komórki ILC rosną w pojedynczych liniach (indian file pattern) i wykazują utratę ekspresji E-kadheryny, co jest kluczowym markerem różnicującym go od inwazyjnego raka przewodowego. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, mammografię (czułość 57-81%), USG (czułość 68-98%) oraz MRI, która wykazuje najwyższą czułość (83-100%) i jest szczególnie przydatna w ocenie rozmiaru guza, wykrywaniu zmian wieloogniskowych i obustronnych. Biopsja, w tym gruboigłowa i stereotaktyczna, pozwala na potwierdzenie rozpoznania i ocenę histopatologiczną, w tym status receptorów hormonalnych (ER, PR), HER2 (zwykle ujemny) oraz markera proliferacji Ki-67. Profilowanie genomowe, np. test Oncotype DX, wspomaga ocenę ryzyka nawrotu i planowanie terapii.
badanie fizykalne, badanie fizykalne piersi, badanie kliniczne, badanie obrazowe, biopsja, biopsja chirurgiczna, biopsja cienkoigłowa, biopsja gruboigłowa, biopsja stereotaktyczna, inwazyjny rak przewodowy, inwazyjny rak zrazikowy, mammografia, mammografia z kontrastem, markery molekularne, pozytonowa tomografia emisyjna, profilowanie genomowe, receptory estrogenowe, receptory hormonalne, receptory progesteronowe, rezonans magnetyczny piersi, scyntygrafia kości, status HER2, system TNM, terapia hormonalna, test Oncotype DX, tomografia komputerowa, tomosynteza cyfrowa piersi, ultrasonografia piersi, wieloogniskowość nowotworu - Leksykon chorób i schorzeń
Wydzielina z brodawek – Diagnostyka i diagnoza
Wydzielina z brodawek sutkowych stanowi trzecią najczęstszą dolegliwość piersi, występującą u około 80% kobiet w wieku reprodukcyjnym. Kluczowe jest rozróżnienie wydzieliny fizjologicznej (galaktorezy) od patologicznej, która jest zwykle jednostronna, samoistna, z pojedynczego przewodu i może mieć charakter krwisty lub surowiczy. Patologiczna wydzielina wiąże się z ryzykiem nowotworu złośliwego w 5-23% przypadków, najczęściej raka przewodowego in situ (DCIS). Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad, badanie fizykalne, a następnie badania obrazowe: mammografię (u kobiet ≥40 lat i mężczyzn ≥25 lat), ultrasonografię (u kobiet <40 lat i mężczyzn <25 lat) oraz w razie potrzeby rezonans magnetyczny (MRI) z kontrastem, cechujący się czułością 93-100% i niemal 100% ujemną wartością predykcyjną. Duktoskopia i galaktografia są stosowane w wybranych przypadkach, a biopsja wspomagana próżnią (VABB) umożliwia diagnostykę i leczenie zmian wewnątrzprzewodowych.
badanie cytologiczne wydzieliny, badanie hormonalne, badanie kliniczne, biopsja wspomagana próżnią, brodawczak wewnątrzprzewodowy, choroba Pageta brodawki sutkowej, duktoskopia, ektazja przewodów mlecznych, galaktografia, inwazyjny rak przewodowy, mammografia, mammografia z kontrastem, mikroduktektomia, mikrozwapnienia, nowotwór złośliwy, poziom prolaktyny, rak przewodowy in situ, rezonans magnetyczny, ultrasonografia piersi, wydzielina patologiczna, wydzielina z brodawek sutkowych, zmiany włóknisto-torbielowate