chemoprofilaktyka antybiotykowa
Chemoprofilaktyka antybiotykowa to planowe zastosowanie leków przeciwdrobnoustrojowych w celu zapobiegania rozwojowi infekcji. Jest to jedna z głównych strategii profilaktyki zakażeń w medycynie, stosowana szczególnie w okresie okołooperacyjnym, a także u pacjentów z wysokim ryzykiem rozwoju zakażeń.
W chirurgii profilaktyka antybiotykowa ma na celu redukcję ryzyka zakażenia miejsca operowanego poprzez podanie antybiotyku przed nacięciem skóry. Kluczowe znaczenie ma właściwy dobór leku (spektrum działania powinno obejmować potencjalne patogeny), odpowiedni czas podania (najczęściej 30-60 minut przed nacięciem) oraz ograniczony czas stosowania (zazwyczaj pojedyncza dawka, rzadziej przedłużona do 24 godzin).
Chemoprofilaktyka jest również stosowana u pacjentów z grup ryzyka, np. z niedoborami odporności, wadami zastawkowymi serca (profilaktyka infekcyjnego zapalenia wsierdzia), a także w zapobieganiu określonym chorobom zakaźnym po ekspozycji na patogen. Racjonalne stosowanie chemoprofilaktyki antybiotykowej wymaga uwzględnienia zarówno korzyści klinicznych, jak i ryzyka związanego z selekcją szczepów opornych na antybiotyki.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ty-Szczepionka durowa nie mniej niż 5×10 ^8 i nie więcej niż 1×10 ^9 bakterii Salmonella typhi/0,5 ml; szczepionka 20-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml)
Ty – Szczepionka durowa to zawiesina do wstrzykiwań zawierająca inaktywowane bakterie Salmonella typhi w dawce 0,5 ml, z ilością bakterii od 5×10⁸ do 1×10⁹. Preparat ma postać białej lub białoszarej, jednorodnej zawiesiny i jest stosowany w profilaktyce duru brzusznego. Bezwzględne przeciwwskazania do podania szczepionki obejmują nadwrażliwość na składniki szczepionki, ostre stany chorobowe z gorączką, zaostrzenia chorób przewlekłych z gorączką lub istotnymi zaburzeniami układowymi, ciążę oraz karmienie piersią. Ponadto, szczepionka nie jest zalecana dla dzieci poniżej 5 roku życia oraz osób powyżej 60 roku życia ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tych grupach wiekowych.
chemoprofilaktyka antybiotykowa, choroba przewlekła, ciąża, dur brzuszny, karmienie piersią, nadwrażliwość, niepożądany odczyn poszczepienny, ocena ryzyka, odpowiedź immunologiczna, ostry stan chorobowy, podanie pozajelitowe, profilaktyka duru brzusznego, reakcja alergiczna, Salmonella typhi, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Bakterie Salmonella typhi – Przeciwwskazania stosowania
Szczepionki zawierające inaktywowane bakterie Salmonella typhi, stosowane w profilaktyce duru brzusznego, podawane są w dawce 0,5 ml zawierającej od 5×10⁸ do 1×10⁹ bakterii. Preparaty te występują w formie białej lub białoszarej zawiesiny do wstrzykiwań, dostępnej w opakowaniach 20-dawkowych. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do ich stosowania są: nadwrażliwość na składniki szczepionki, ciąża (wszystkie trymestry), okres laktacji, wiek poniżej 5 lat oraz powyżej 60 lat, a także ostre stany chorobowe przebiegające z gorączką oraz zaostrzenia chorób przewlekłych z objawami układowymi. Łagodne infekcje bez gorączki nie stanowią przeciwwskazania. Szczepienie należy odroczyć do czasu ustąpienia objawów chorobowych i stabilizacji stanu klinicznego pacjenta.
chemoprofilaktyka antybiotykowa, choroba przewlekła, dur brzuszny, działanie niepożądane, karmienie piersią, nadwrażliwość na substancję czynną, ocena ryzyka, odpowiedź immunologiczna, ostry stan chorobowy, postać farmaceutyczna, powikłanie poszczepienne, proces starzenia, proces zapalny, reakcja alergiczna, Salmonella typhi, substancja pomocnicza, układ immunologiczny, układ odpornościowy, wywiad medyczny, zaostrzenie choroby, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon chorób i schorzeń
Haemophilus influenzae typu b (hib) – Epidemiologia
Haemophilus influenzae typu b (Hib) był przed wprowadzeniem szczepionek główną przyczyną inwazyjnych zakażeń u dzieci poniżej 5. roku życia, w tym bakteryjnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenia nagłośni, zapalenia płuc i posocznicy. Przed szczepieniami w USA odnotowywano około 20 000 ciężkich przypadków rocznie i około 1000 zgonów, głównie wśród najmłodszych dzieci. Globalnie w 2000 roku Hib odpowiadał za około 8,13 miliona poważnych zachorowań i 371 000 zgonów u dzieci w wieku 1-59 miesięcy. Wprowadzenie skoniugowanych szczepionek od lat 90. XX wieku spowodowało dramatyczny spadek zapadalności na inwazyjną chorobę Hib – w USA liczba przypadków u dzieci poniżej 5 lat zmniejszyła się o 99%, a w innych krajach, takich jak Kanada, Australia czy Wielka Brytania, odnotowano podobne znaczące redukcje. Mimo to, w ostatnich latach obserwuje się wzrost zachorowań na inwazyjną chorobę H. influenzae, zwłaszcza wywołaną przez nietypowe szczepy i serotypy non-b, z zapadalnością 1,70/100 000 w USA (2009-2015), najwyższą wśród niemowląt poniżej 1 roku życia (8,45/100 000) oraz osób powyżej 65 lat (6,30/100 000). Śmiertelność ogólna wynosi 14,5%, a w grupie seniorów sięga 20%.
anemia sierpowata, asplenia, bakteria, bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, chemoprofilaktyka antybiotykowa, choroba gorączkowa, choroba nowotworowa, Haemophilus influenzae typu B, infekcja kości, inwazyjna choroba Hib, niska masa urodzeniowa, nosicielstwo, obniżona odporność, ognisko epidemiczne, posocznica, rifampicyna, serotyp, zakażenie HIV, zapalenie nagłośni, zapalenie płuc, zapalenie stawów, zapalenie tkanki łącznej