endogenna synteza cholekalcyferolu

Endogenna synteza cholekalcyferolu (witaminy D3) to naturalny proces zachodzący w skórze pod wpływem promieniowania UVB. Synteza rozpoczyna się od przekształcenia 7-dehydrocholesterolu obecnego w keratynocytach i fibroblastach naskórka w prewitaminę D3, która następnie ulega spontanicznej izomeryzacji termicznej do cholekalcyferolu.

Proces ten jest kluczowy dla utrzymania homeostazy wapniowo-fosforanowej organizmu. Powstały cholekalcyferol transportowany jest przez białko wiążące witaminę D (DBP) do wątroby, gdzie ulega hydroksylacji do 25-hydroksycholekalcyferolu, a następnie w nerkach do aktywnej formy 1,25-dihydroksycholekalcyferolu (kalcytriolu).

Endogenna synteza cholekalcyferolu zależy od wielu czynników, w tym szerokości geograficznej, pory roku, czasu ekspozycji na słońce, powierzchni odsłoniętej skóry, wieku oraz fototypu skóry. Osoby starsze, o ciemniejszej karnacji oraz mieszkające w regionach o ograniczonym nasłonecznieniu są bardziej narażone na niedobory witaminy D z powodu zmniejszonej zdolności do endogennej syntezy.

Istotne jest, że endogenna synteza cholekalcyferolu podlega samoregulacji – nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV nie prowadzi do toksycznego nagromadzenia witaminy D3, gdyż nadmiar prewitaminy D3 przekształcany jest w nieaktywne metabolity. W praktyce klinicznej należy pamiętać, że u większości pacjentów w strefach umiarkowanych, szczególnie zimą, endogenna synteza jest niewystarczająca do pokrycia zapotrzebowania organizmu.