metabolit witaminy D
Metabolity witaminy D to związki powstające w wyniku przemian biochemicznych witaminy D w organizmie. Najważniejszymi metabolitami są 25-hydroksywitamina D (25(OH)D, kalcydiol) powstająca w wątrobie oraz 1,25-dihydroksywitamina D (1,25(OH)2D, kalcytriol) – aktywna biologicznie forma witaminy D syntetyzowana głównie w nerkach.
25-hydroksywitamina D jest głównym krążącym metabolitem witaminy D i stanowi najlepszy wskaźnik do oceny statusu witaminy D w organizmie. Jej stężenie w surowicy odzwierciedla zarówno syntezę skórną pod wpływem promieniowania UV, jak i podaż witaminy D z dietą i suplementami.
Kalcytriol (1,25(OH)2D) jest hormonem steroidowym o działaniu endokrynnym, który reguluje homeostazę wapniowo-fosforanową, wpływa na metabolizm kostny, różnicowanie komórek oraz moduluje odpowiedź immunologiczną. Jego stężenie jest ściśle regulowane przez parathomon (PTH), stężenie wapnia i fosforanów oraz czynnik wzrostu fibroblastów 23 (FGF-23).
Zaburzenia metabolizmu witaminy D prowadzą do szeregu chorób, w tym krzywicy u dzieci, osteomalacji u dorosłych oraz zwiększają ryzyko osteoporozy. Pomiar metabolitów witaminy D ma istotne znaczenie diagnostyczne w ocenie gospodarki wapniowo-fosforanowej i chorób kości.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Cinacalcet Accord 60 mg
Przedawkowanie cynakalcetu, kalcymimetyku zwiększającego wrażliwość receptorów wapniowych przytarczyc na wapń pozakomórkowy, prowadzi do nadmiernego hamowania wydzielania parathormonu (PTH) i ryzyka rozwoju hipokalcemii. Objawy przedawkowania obejmują parestezje, tężyczkę, drgawki, zaburzenia rytmu serca, a także dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha, nudności i wymioty. W badaniach klinicznych u pacjentów dializowanych tolerowano dawki do 300 mg/dobę bez istotnych działań niepożądanych, natomiast u pacjentów pediatrycznych dawka 3,9 mg/kg/dobę wywołała objawy niepożądane ze strony przewodu pokarmowego. W przypadku przedawkowania konieczne jest monitorowanie stężenia wapnia w surowicy oraz objawów hipokalcemii, a także wdrożenie leczenia objawowego, w tym suplementacji wapnia i aktywnych metabolitów witaminy D.
arytmia, białko osocza, ból brzucha, cynakalcet, drgawki, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hemodializa, hipokalcemia, kalcymimetyk, leczenie objawowe, metabolit witaminy D, napad drgawkowy, nudności, pacjent dializowany, parathormon, parestezja, przewlekła choroba nerek, przytarczyca, receptor wapniowy, stężenie wapnia, tężyczka, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vigalex Max 4000 IU
Cholekalcyferol, zawarty w preparacie Vigalex Max w dawce 4000 IU (100 µg), jest prohormonem witaminy D3, kluczowym dla regulacji homeostazy wapniowo-fosforanowej oraz licznych procesów fizjologicznych wykraczających poza metabolizm kostny. Po endogennej syntezie w skórze pod wpływem UVB, cholekalcyferol ulega dwustopniowej aktywacji: najpierw w wątrobie do kalcyfediolu (25-hydroksycholekalcyferolu), a następnie w nerkach do kalcytriolu (1,25-dihydroksycholekalcyferolu) – aktywnego metabolitu działającego poprzez receptory jądrowe witaminy D. Kalcytriol reguluje ekspresję genów odpowiedzialnych za syntezę białek transportujących wapń w jelitach oraz białek zaangażowanych w mineralizację kości, współdziałając z parathormonem i kalcytoniną w utrzymaniu równowagi mineralnej, co jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania układu kostnego, nerwowego i mięśniowego.
25-dihydroksycholekalcyferol, celiakia, cholekalcyferol, choroba zapalna jelit, działanie neuroprotekcyjne, gospodarka węglowodanowa, homeostaza wapniowo-fosforanowa, hydroksylacja witaminy D, kalcyfediol, kalcytonina, kalcytriol, krzywica, marskość wątroby, metabolit witaminy D, miażdżyca, mineralizacja tkanki kostnej, niewydolność nerek, osteomalacja, parathormon, promieniowanie ultrafioletowe, przytarczyca, receptor witaminy D, śródbłonek naczyniowy, tran, układ immunologiczny, zespół złego wchłaniania - Leksykon substancji czynnych
Alfakalcydol – Wskazania do stosowania
Alfakalcydol, aktywny metabolit witaminy D, dostępny w dawkach 0,25 oraz 1 mikrograma, jest szczególnie wskazany u pacjentów z zaburzoną funkcją nerek, gdyż omija etap hydroksylacji nerkowej niezbędnej do aktywacji witaminy D. Jego zastosowanie jest uzasadnione w leczeniu osteoporozy postmenopauzalnej i starczej, krzywicy i osteomalacji opornych na witaminę D, niedoczynności przytarczyc oraz osteodystrofii nerkowej. Alfakalcydol skutecznie normalizuje gospodarkę wapniowo-fosforanową, zapobiegając hipokalcemii i wtórnej nadczynności przytarczyc, co jest kluczowe u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek oraz u dzieci po długotrwałej terapii glikokortykosteroidami w przebiegu zespołów nerczycowych.
alfakalcydol, dysfagia, fosfataza alkaliczna, glikokortykosteroidy, glikozydy nasercowe, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hipokalcemia, homeostaza wapniowo-fosforanowa, hydroksylacja witaminy D, kalcytriol, kamica nerkowa, krzywica oporna na witaminę D, metabolit witaminy D, mineralizacja kości, niedoczynność przytarczyc, osteodystrofia nerkowa, osteomalacja, osteoporoza posteroidowa, osteoporoza postmenopauzalna, parathormon, parestezje, przewlekła choroba nerek, skurcze mięśniowe, stężenie wapnia i fosforu, tężyczka, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia gospodarki wapniowej, zespół nerczycowy, złamanie patologiczne - Leksykon leków
Interakcje leku – Vitamin D3 Meditop 10000 IU
Witamina D3 (cholekalcyferol) w dawce 10 000 IU wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać zarówno na jej skuteczność, jak i na działanie innych leków. Szczególnie istotne jest ryzyko hiperkalcemii i hiperfosfatemii przy jednoczesnym stosowaniu preparatów wapnia, diuretyków tiazydowych oraz produktów zawierających fosfor. Należy unikać łączenia witaminy D3 z metabolitami i analogami witaminy D (np. kalcytriol), ze względu na wysokie ryzyko hiperkalcemii, co wymaga monitorowania stężenia wapnia w surowicy. Leki takie jak glukokortykoidy, żywice jonowymienne, orlistat, leki przeciwdrgawkowe (fenobarbital, hydantoina), ryfampicyna oraz izoniazyd mogą osłabiać działanie witaminy D3 poprzez przyspieszenie jej metabolizmu, zmniejszenie wchłaniania lub hamowanie aktywacji metabolicznej, co może wymagać korekty dawki suplementu.
25-dihydroksywitamina D, 25-hydroksywitamina D, aktynomycyna, azotan galu, barbiturany, bisfosfonian, cholekalcyferol, diuretyk tiazydowy, enzym mikrosomalny, fenobarbital, glikozyd nasercowy, glukokortykoid, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hipermagnezemia, homeostaza wapniowa, hydantoina, izoniazyd, kalcyfediol, kalcytonina, kalcytriol, kolestypol, kolestyramina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny imidazolowy, metabolit witaminy D, naparstnica, orlistat, osteomalacja, plikamycyna, prymidon, ryfampicyna, stężenie wapnia, witamina D3, żywica jonowymienna - Leksykon leków
Przedawkowanie – Vitalipid N Infant –
Vitalipid N Infant to sterylny koncentrat do sporządzania emulsji do infuzji typu olej w wodzie, zawierający witaminy rozpuszczalne w tłuszczach: A, D2, E oraz K1. Dostępne dane kliniczne nie wskazują na występowanie objawów toksyczności przy stosowaniu zgodnie z zalecanym dawkowaniem. Jednorazowe przedawkowanie jest mało prawdopodobne, aby wywołać działania niepożądane, a specyficzne leczenie nie jest wymagane. Długotrwała infuzja zwiększonych dawek witaminy D może prowadzić do podwyższenia stężenia jej metabolitów w surowicy, co wiąże się z ryzykiem rozwoju osteopenii. Szybka infuzja witaminy K1 może wywołać reakcje naczyniowe, skurcz oskrzeli, tachykardię oraz hipotensję, jednak takie zdarzenia nie zostały opisane w kontekście stosowania Vitalipid N Infant.
emulsja do infuzji, gęstość mineralna kości, hipotensja, koloidalny roztwór wodny, metabolit witaminy D, obniżenie ciśnienia tętniczego, osteopenia, praktyka kliniczna, przyspieszenie rytmu serca, reakcja naczyniowa, skurcz oskrzeli, sterylny koncentrat, tachykardia, trudność w oddychaniu, witamina A, witamina D2, witamina E, witamina K1, witamina rozpuszczalna w tłuszczach, zaczerwienienie skóry - Leksykon leków
Interakcje leku – Vigantoletten 500 12,5 mcg (500 j.m.)
Preparat Vigantoletten 500, zawierający cholekalcyferol, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność terapii oraz bezpieczeństwo pacjenta. Szczególnie istotne są interakcje z lekami zobojętniającymi zawierającymi glin (zwiększenie stężenia glinu i ryzyko toksyczności kostnej), magnez (hipermagnezemia, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek), lekami przeciwpadaczkowymi (fenytoina, barbiturany – indukcja enzymów wątrobowych i obniżenie stężenia 25-hydroksy-witaminy D), diuretykami tiazydowymi (ryzyko hiperkalcemii), glikokortykosteroidami (zmniejszenie wchłaniania wapnia i zniesienie działania witaminy D), glikozydami nasercowymi (nasilenie toksyczności naparstnicy z powodu hiperkalcemii), metabolitami witaminy D (np. kalcytriol – ryzyko hiperkalcemii) oraz lekami przeciwgruźliczymi (ryfampicyna, izoniazyd – indukcja metabolizmu witaminy D). Warto podkreślić, że stężenia wapnia, magnezu oraz glinu powinny być monitorowane, a w przypadku stosowania leków indukujących enzymy wątrobowe może być konieczne dostosowanie dawki witaminy D. Alkohol, choć nie wymieniony bezpośrednio w charakterystyce, może negatywnie wpływać na metabolizm i wchłanianie witaminy D, co wymaga ograniczenia jego spożycia.
25-hydroksy-witamina D, analog witaminy D, cholekalcyferol, diuretyk tiazydowy, działanie niepożądane, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hipermagnezemia, kalcytriol, lek przeciwgruźliczy, leki przeciwpadaczkowe, metabolit witaminy D, metabolizm kostny, naparstnica, osteoporoza, preparat zobojętniający, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Kalcytriol – Właściwości farmakokinetyczne
Kalcytriol, aktywna forma witaminy D, po doustnym podaniu w dawkach 0,25-1,0 μg wykazuje Tmax wynoszące 2-6 godzin oraz okres półtrwania eliminacji w surowicy krwi od 3 do 6 godzin. Substancja wiąże się z białkami osocza, co zabezpiecza ją przed przedwczesną eliminacją i umożliwia efektywną dystrybucję do tkanek docelowych. Metabolizm kalcytriolu zachodzi głównie w wątrobie i nerkach, gdzie enzym CYP24A1 katalizuje hydroksylację i utlenianie, prowadząc do powstania metabolitów o różnej aktywności biologicznej. Pomimo krótkiego T1/2, efekt farmakologiczny utrzymuje się przez 3-5 dni, co jest związane z wiązaniem kalcytriolu w tkankach oraz powolnym uwalnianiem z receptorów. Eliminacja odbywa się głównie przez pęcherzyk żółciowy z udziałem krążenia jelitowo-wątrobowego, co dodatkowo wydłuża czas działania substancji.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Vitamin D3 Krka 30 000 j.m.
Produkt leczniczy Vitamin D3 Krka, 30 000 j.m., wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Leki indukujące enzymy wątrobowe, takie jak fenytoina, barbiturany, ryfampicyna i izoniazyd, obniżają stężenie 25-hydroksywitaminy D w surowicy poprzez zwiększenie metabolizmu witaminy D do nieaktywnych metabolitów, co skutkuje osłabieniem działania terapeutycznego. Glikokortykosteroidy również nasilają przemianę metaboliczną witaminy D, wymagając dostosowania dawki. Leki wpływające na wchłanianie tłuszczów (orlistat, cholestyramina, środki przeczyszczające z olejem mineralnym) zmniejszają absorpcję cholekalcyferolu, co wymaga zachowania odstępu czasowego między podawaniem leków (2-4 godziny) oraz monitorowania stężenia metabolitów witaminy D. Tiazydowe diuretyki (np. hydrochlorotiazyd) zwiększają ryzyko hiperkalcemii poprzez zmniejszenie wydalania wapnia, co wymaga regularnej kontroli kalcemii i kalciurii.
25-hydroksywitamina D, alfakalcydol, barbiturat, cholekalcyferol, cholestyramina, cytrynian wapnia, digoksyna, digotoksyna, dysfagia, EKG, fenytoina, fosforan sodu, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hipokalcemia, hydrochlorotiazyd, interakcja z alkoholem, izoniazyd, kalcytriol, kortykosteroid, lek przeciwdrgawkowy, lipaza trzustkowa, metabolit witaminy D, orlistat, osteopenia, ryfampicyna, tiazydowy lek moczopędny, wchłanianie tłuszczów, węglan wapnia, zaburzenie rytmu serca, żywica jonowymienna - Leksykon leków
Przedawkowanie – Vitamin D3 Krka 500 IU
Przedawkowanie witaminy D3, szczególnie w dawkach znacznie przekraczających fizjologiczne zapotrzebowanie, prowadzi do hiperkalcemii, która jest głównym patofizjologicznym skutkiem tego stanu. Vitamin D3 Krka w dawce 500 IU zawiera 0,0125 mg cholekalcyferolu, a mechanizmy hamowania zwrotnego produkcji aktywnego metabolitu witaminy D mogą zostać zaburzone przy znacznym przedawkowaniu. Hiperkalcemia manifestuje się szerokim spektrum objawów, od zmęczenia i osłabienia mięśni, przez zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, zaparcia), układu moczowego (wielomocz, moczenie nocne), aż po poważne powikłania kardiologiczne, takie jak zaburzenia rytmu serca, a w skrajnych przypadkach śpiączka i zgon. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższone stężenie wapnia w surowicy, hiperkalciurię oraz zwiększone stężenie 25-hydroksywitaminy D. Szczególnie wrażliwą grupą są niemowlęta i dzieci, u których toksyczność witaminy D może przebiegać bardziej gwałtownie.
25-hydroksywitamina D, bisfosfonian, cholekalcyferol, diuretyk pętlowy, glikokortykosteroid, hiperkalcemia, hiperkalciuria, jadłowstręt, kalcytonina, kamica nerkowa, metabolit witaminy D, moczenie nocne, przedawkowanie witaminy D3, resorpcja kostna, śpiączka, wapnica nerek, wapnienie tkanek miękkich, wielomocz, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie rytmu serca, zespół hiperkalcemiczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Devisol-25 150 mcg/ml
Kalcyfediol, dostępny w formie kropli doustnych o stężeniu 150 µg/ml (5 µg w kropli), jest 25-hydroksylowanym metabolitem witaminy D3, powstającym w wątrobie. Pełni kluczową rolę jako transportowa i magazynowa forma witaminy D, niezbędna do prawidłowej mineralizacji kości poprzez zwiększenie jelitowego wchłaniania wapnia oraz mobilizację wapnia z tkanki kostnej. Kalcyfediol wykazuje około 1,5-krotnie większą aktywność biologiczną niż cholekalcyferol i jest transportowany we krwi po związaniu z białkami osocza (alfaglobulinami). Jego dalsza aktywacja zachodzi w nerkach, gdzie przekształcany jest do kalcytriolu (1,25-dihydroksycholekalcyferolu), aktywnego metabolitu witaminy D, co wymaga prawidłowej funkcji nerek i nerkowej hydroksylacji 1-α.
24, 25-dihydroksycholekalcyferol, 25-dihydroksywitamina D3, 25-hydroksycholekalcyferol, 25-hydroksywitamina D3, cholekalcyferol, cholestaza, dysfagia, hipokalcemia, homeostaza wapniowa, hydroksylacja, hydroksylacja nerkowa, hydroksylacja wątrobowa, jelito cienkie, kalcyfediol, kalcytonina, kalcytriol, krzywica, krzywica oporna na witaminę D, leczenie przeciwpadaczkowe, metabolit witaminy D, mineralizacja tkanki kostnej, niedoczynność przytarczyc, osteodystrofia mocznicowa, osteomalacja, parathormon, płyn pozakomórkowy, przewlekła choroba wątroby, rzekoma niedoczynność przytarczyc, stężenie fosforanów, stężenie wapnia, tkanka kostna, wchłanianie jelitowe, wchłanianie wapnia, witamina D - Leksykon substancji czynnych
Glukonian wapnia – Właściwości farmakokinetyczne
Glukonian wapnia, będący składnikiem preparatu Calcium Gluconicum Farmapol (zawierającym 45 mg jonów wapnia w 500 mg glukonianu wapnia na tabletkę), jest wchłaniany głównie w górnym odcinku jelita cienkiego poprzez aktywny transport regulowany przez kalcytriol. Stopień absorpcji jest zależny od zapotrzebowania organizmu na wapń. Po wchłonięciu wapń dystrybuuje się do krwi, płynów wewnątrz- i zewnątrzkomórkowych oraz jest wbudowywany do tkanki kostnej i zębów, gdzie znajduje się około 99% całkowitej puli wapnia ustrojowego. W surowicy około 50% wapnia występuje w formie fizjologicznie aktywnej, z czego 45% jest związane z białkami osocza, a 5% z anionami takimi jak cytryniany i fosforany. Równowaga kwasowo-zasadowa oraz stężenie białek wpływają na stężenie wapnia w surowicy, co jest istotne w kontekście interpretacji wyników laboratoryjnych.
bariera łożyskowa, Calcium Gluconicum Farmapol, dystrybucja w organizmie, farmakokientyka, glukonian wapnia, gruczoł potowy, jon wapnia, kalcytriol, kanalik nerkowy, kwas żółciowy, kwasica, metabolit witaminy D, przesączanie kłębuszkowe, rąbek szczoteczkowy, równowaga kwasowo-zasadowa, tkanka kostna, wchłanianie wapnia, zasadowica - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Vigantoletten 500 12,5 mcg (500 j.m.)
Vigantoletten 500 zawiera cholekalcyferol w dawce 12,5 µg (500 j.m.) na tabletkę. Dawkowanie jest precyzyjnie dostosowane do wieku i wskazań klinicznych: u dzieci zaleca się 1 tabletkę dziennie (0,0125 mg, 500 j.m.), u dorosłych 2 tabletki (0,025 mg, 1000 j.m.), a w leczeniu wspomagającym osteoporozę 4 tabletki (0,050 mg, 2000 j.m.). U najmłodszych pacjentów tabletki należy rozpuścić w wodzie i podać bezpośrednio, unikając mieszania z butelką lub innym pokarmem, aby zapewnić pełne przyjęcie dawki. Suplementacja u noworodków powinna być prowadzona zgodnie z historią przyjmowania witaminy D przez matkę oraz rodzajem karmienia, z uwzględnieniem podaży witaminy D z mleka modyfikowanego.
- Leksykon substancji czynnych
Kalcyfediol – Przedawkowanie
Przedawkowanie kalcyfediolu, aktywnego metabolitu witaminy D, prowadzi do zespołu hiperkalcemii, hiperkalciurii i hiperfosfatemii, z objawami utrzymującymi się nawet do 4 tygodni po odstawieniu preparatu Calfos oraz 7-14 dni po Devisol-25. Wczesne symptomy obejmują osłabienie, zmęczenie, bóle głowy, nudności, wielomocz i nadmierne pragnienie. W miarę narastania hiperkalcemii pojawiają się poważniejsze komplikacje, takie jak nefrokalcynoza, niewydolność nerek, osteoporoza, niedokrwistość, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, uogólnione zwapnienia naczyń i tkanek miękkich oraz drgawki. W ciężkich przypadkach, przy stężeniu wapnia w surowicy >3 mmol/L, mogą wystąpić zaburzenia świadomości (omdlenie, śpiączka), kwasica metaboliczna, zaburzenia rytmu serca, niewydolność krążenia oraz ostra lub przewlekła niewydolność nerek, z ryzykiem zgonu.
25-hydroksycholekalcyferol, aktywność transaminaz, albuminuria, azot mocznika, azotan galu, azotemia, bisfosfoniat, Calfos, Devisol-25, dializa otrzewnowa, dieta ubogowapniowa, diuretyk pętlowy, enzymy wątrobowe, etydronian, fenobarbital, fosfataza alkaliczna, furosemid, glikokortykosteroid, hemodializa, hipercholesterolemia, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hipertermia, jadłowstręt, kalcyfediol, kalcytonina, kwasica metaboliczna, metabolit witaminy D, nefrokalcynoza, niedokrwistość, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, nykturia, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, pamidronian, prednizon, przełom hiperkalcemiczny, przewlekła niewydolność nerek, światłowstręt, wielomocz, zaburzenia rytmu serca, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Detriol 0,25 mcg
Kalcytriol, aktywna forma witaminy D dostępna w preparacie Detriol w dawkach 0,25 µg oraz 0,5 µg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w surowicy (Cmax) w zakresie 2-6 godzin. Substancja ta wiąże się z białkami osocza, co umożliwia efektywną dystrybucję do tkanek docelowych. Metabolizm kalcytriolu odbywa się głównie w nerkach i wątrobie, z udziałem izoenzymu CYP24A1, prowadząc do powstania różnych metabolitów o zróżnicowanej aktywności biologicznej. Okres półtrwania eliminacji (T1/2) wynosi 3-6 godzin, jednak efekt farmakologiczny utrzymuje się znacznie dłużej, bo od 3 do 5 dni, co wynika z mechanizmów działania na poziomie komórkowym i genomowym. Eliminacja zachodzi głównie przez wydzielanie do żółci i cykl jelitowo-wątrobowy.
białko osocza, cykl jelitowo-wątrobowy, CYP24A1, cytochrom P450, czas osiągnięcia stężenia maksymalnego, hemodializa, hydroksylacja, kalcytriol, metabolit witaminy D, okres półtrwania, okres półtrwania eliminacji, pęcherzyk żółciowy, przewód pokarmowy, stężenie w surowicy krwi, stężenie wapnia w surowicy, transport we krwi, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vitamin D3 Krka 7000 j.m
Produkt leczniczy Vitamin D3 Krka zawiera 7000 j.m. (175 µg) cholekalcyferolu, który jest wchłaniany głównie w jelicie cienkim z efektywnością około 80%, zależnie od obecności soli żółciowych zwiększających absorpcję ze względu na lipofilny charakter substancji. Transport witaminy D3 odbywa się dwutorowo: endogennie syntetyzowana witamina D3 jest przenoszona przez białka wiążące witaminę D (vitamin D-binding protein), natomiast witamina D3 pochodząca z diety jest transportowana w formie chylomikronów. Po wchłonięciu cholekalcyferol jest kierowany do wątroby, gdzie ulega hydroksylacji do 25-hydroksycholekalcyferolu – głównej, choć nieaktywnej biologicznie formy krążącej we krwi. Następnie w nerkach zachodzi dalsza hydroksylacja do aktywnej formy 1,25-dihydroksycholekalcyferolu. Prawidłowe stężenia metabolitów w osoczu to: 25(OH)D powyżej 20-30 ng/mL (50-75 nmol/L) oraz 1,25(OH)₂D₃ około 0,04 ng/mL (0,1 nmol/L).
25-dihydroksycholekalcyferol, 25-dihydroksywitamina D3, 25-hydroksycholekalcyferol, 25-hydroksywitamina D, białko wiążące witaminę D, cholekalcyferol, chylomikrony, hydroksylacja cząsteczki, hydroksylacja nerkowa, hydroksylacja wątrobowa, jelito cienkie, lipofilny charakter, metabolit witaminy D, okres półtrwania, sole żółciowe, stężenie witaminy D, tkanka tłuszczowa, witamina D3, wydalanie nerkowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Boncel 100 000 j.m. 100 000 IU
Cholekalcyferol (witamina D3) zawarty w preparacie Boncel charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które wpływają na jego metabolizm i działanie. Wchłanianie witaminy D3 jest zależne od obecności tłuszczów w przewodzie pokarmowym, przy czym dawki przyjmowane z lipidami są wchłaniane niemal całkowicie, natomiast większe dawki wykazują efektywność wchłaniania na poziomie około 66%. Po absorpcji cholekalcyferol jest transportowany do wątroby za pomocą specyficznego białka transportowego, gdzie ulega hydroksylacji do 25-hydroksycholekalcyferolu (kalcyfediolu) – głównego metabolitu krążącego. Preparat Boncel dostępny jest w dawkach 25 000 IU oraz 100 000 IU, przy czym 1 ml roztworu o stężeniu 100 000 IU zawiera 2,5 mg cholekalcyferolu. Witamina D3 kumuluje się w tkance tłuszczowej, co wydłuża jej biologiczny okres półtrwania i pozwala na utrzymanie efektu terapeutycznego przez dłuższy czas po zakończeniu podawania.
25-hydroksycholekalcyferol, 25-hydroksywitamina D, 7-dehydrocholesterol, białko transportowe, cholekalcyferol, endogenna synteza cholekalcyferolu, hiperkalcemia, hydroksylacja, kalcyfediol, metabolit witaminy D, metabolizm witaminy D, okres półtrwania biologiczny, promieniowanie ultrafioletowe, przedawkowanie witaminy D, roztwór doustny, tkanka tłuszczowa, wchłanianie witaminy D3, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Devikap 4000 IU
Cholekalcyferol (witamina D3) zawarty w preparacie Devikap 4000 IU charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, które jest zależne od obecności lipidów i kwasów żółciowych, co ma znaczenie kliniczne w przypadku zaburzeń wchłaniania tłuszczów. Po absorpcji cholekalcyferol jest magazynowany w tkance tłuszczowej, co determinuje jego długi biologiczny okres półtrwania wynoszący około 50 dni oraz osiągnięcie maksymalnego stężenia w surowicy (Cmax) po około 7 dniach. Metabolizm witaminy D3 przebiega dwustopniowo: w wątrobie powstaje 25-hydroksycholekalcyferol (25(OH)D3), a następnie w nerkach aktywny metabolit 1,25-dihydroksycholekalcyferol (1,25(OH)2D3). Metabolity transportowane są w osoczu związane z α-globiną, a ich eliminacja odbywa się głównie drogą żółciowo-kałową, co sprzyja kumulacji przy długotrwałym stosowaniu.
absorpcja z przewodu pokarmowego, alfa-globina, biodostępność, biodostępność witaminy D, cholekalcyferol, choroba dróg żółciowych, Devikap, dysfunkcja nerek, dysfunkcja wątroby, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, kalcydiol, kalcytriol, kwasy żółciowe, metabolit witaminy D, okres półtrwania, przedawkowanie witaminy D, stężenie maksymalne, zaburzenie wchłaniania tłuszczów - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Calcium Hasco (o smaku truskawkowym) 115,6 mg Ca2+/5 ml
Calcium Hasco w formie syropu dostarcza 115,6 mg jonów wapniowych na 5 ml, zawierając wapnia glukonolaktobionian bezwodny oraz wapnia laktobionian dwuwodny. Po podaniu doustnym wchłania się około 1/3 dawki, głównie w początkowym odcinku jelita cienkiego poprzez transport czynny, regulowany przez kalcytriol (1,25-dihydroksycholekalcyferol). Wchłanianie jest modulowane przez skład diety, wiek, stan fizjologiczny (ciąża, laktacja) oraz zapotrzebowanie organizmu. Po absorpcji wapń dystrybuuje się do tkanki kostnej, płynu zewnątrz- i wewnątrzkomórkowego, gdzie pełni funkcje strukturalne i sygnałowe. Homeostaza wapniowa jest ściśle kontrolowana przez parathormon, kalcytoninę oraz witaminę D, które regulują resorpcję kostną, wchłanianie jelitowe i zwrotne w nerkach.
bariera łożyskowa, biodostępność wapnia, cewki nerkowe, dynamiczna równowaga, enterocyt, homeostaza wapniowa, kalcytonina, kalcytriol, krzepnięcie krwi, metabolit witaminy D, mineralizacja układu kostnego, parathormon, płyn wewnątrzkomórkowy, płyn zewnątrzkomórkowy, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, resorpcja kostna, tkanka kostna, transport bierny, transport czynny, wapnia glukonolaktobionian bezwodny, wapnia laktobionian dwuwodny, wchłanianie zwrotne wapnia, witamina D - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Calsus
Produkt leczniczy Calsus zawiera 0,625 mg cholekalcyferolu (25 000 IU witaminy D3) w kapsułkach miękkich i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z sarkoidozą, ze względu na ryzyko nasilonej przemiany witaminy D do aktywnych metabolitów, co może prowadzić do zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. Konieczne jest regularne monitorowanie stężenia wapnia w surowicy i moczu oraz ocena czynności nerek (stężenie kreatyniny), szczególnie u osób starszych, stosujących glikozydy nasercowe, leki moczopędne oraz u pacjentów z predyspozycją do kamicy nerkowej. W przypadku hiperkalciurii (>300 mg wapnia/24h) lub objawów zaburzeń czynności nerek należy przerwać lub zmodyfikować terapię.
cholekalcyferol, czynność nerek, glikozyd nasercowy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, kamica nerkowa, lecytyna sojowa, lek moczopędny, metabolit witaminy D, metabolizm witaminy D, nadwrażliwość na orzeszki ziemne, niewydolność nerek, przedawkowanie witaminy D, przemiana witaminy D, sarkoidoza, stężenie fosforanów, stężenie kreatyniny, stężenie wapnia, stężenie wapnia w surowicy, upośledzenie funkcji nerek, zaburzenie czynności nerek, zwapnienie tkanek miękkich - Leksykon leków
Przedawkowanie – Vitamin D3 Krka 1000 IU
Przedawkowanie witaminy D3, szczególnie preparatów zawierających 1000 IU (0,025 mg) cholekalcyferolu, może prowadzić do hiperkalcemii o różnym nasileniu, od bezobjawowego podwyższenia stężenia wapnia w surowicy do zagrażającego życiu zespołu hiperkalcemicznego. Mechanizmy fizjologiczne hamowania zwrotnego syntezy aktywnego metabolitu witaminy D mogą być niewystarczające przy znacznym przekroczeniu dawki. Objawy kliniczne są niespecyficzne i obejmują zmęczenie, osłabienie mięśni, zaburzenia ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, zaparcia), moczowego (wielomocz, moczenie nocne) oraz inne symptomy jak nadmierne pocenie i wzmożone pragnienie. W badaniach laboratoryjnych kluczowe są hiperkalcemia, hiperkalciuria oraz podwyższone stężenie 25-hydroksywitaminy D. U dzieci, zwłaszcza niemowląt, obserwuje się większą wrażliwość na toksyczne działanie witaminy D.
25-hydroksywitamina D, bisfosfonian, cholekalcyferol, dieta ubogowapniowa, diuretyk pętlowy, filtracja kłębuszkowa, glikokortykosteroid, hamowanie zwrotne, hiperkalcemia, hiperkalciuria, jadłowstręt, kalcytonina, kamica nerkowa, metabolit witaminy D, moczenie nocne, nefrocalcynoza, osłabienie mięśni, populacja pediatryczna, resorpcja kostna, śpiączka hiperkalcemiczna, wapnica nerek, wapnienie tkanek miękkich, wielomocz, witamina D3, zespół hiperkalcemiczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Calcium Hasco 115,6 mg Ca 2+/5 ml
Preparat Calcium Hasco zawiera 115,6 mg jonów wapnia w 5 ml syropu, w formie glukonolaktobionianu bezwodnego oraz laktobionianu dwuwodnego, co zapewnia optymalną biodostępność. Po podaniu doustnym wchłania się około 1/3 dawki, głównie w początkowym odcinku jelita cienkiego poprzez transport aktywny, wspomagany przez kalcytriol – aktywny metabolit witaminy D. Wchłanianie jest zwiększone u dzieci, kobiet w ciąży i karmiących, a także zależy od składu diety i zapotrzebowania organizmu. Po absorpcji wapń dystrybuuje się głównie do tkanki kostnej, płynu zewnątrzkomórkowego oraz w mniejszym stopniu do płynu wewnątrzkomórkowego, gdzie pełni funkcje sygnałowe. Homeostaza wapnia jest regulowana przez parathormon, kalcytoninę oraz witaminę D, które modulują jego poziom we krwi i wbudowywanie w kości.
bariera łożyskowa, biodostępność wapnia, cewki nerkowe, dysfagia, glukonolaktobionian bezwodny, homeostaza wapniowa, hormon steroidowy, jelito cienkie, kalcytonina, kalcytriol, komórki C tarczycy, laktobionian dwuwodny, metabolit witaminy D, mineralizacja kości, parathormon, płyn wewnątrzkomórkowy, płyn zewnątrzkomórkowy, przewód pokarmowy, resorpcja kostna, tkanka kostna, transport aktywny, transport bierny, wchłanianie zwrotne, wydalanie nerkowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Soligamma 5 000 IU
Farmakokinetyka cholekalcyferolu (witaminy D3) obejmuje procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji, które są kluczowe dla utrzymania odpowiednich stężeń aktywnych metabolitów w organizmie. Doustne wchłanianie cholekalcyferolu jest prawie całkowite w obecności lipidów i kwasów żółciowych, co uzasadnia zalecenie podawania preparatów podczas głównego posiłku. Po absorpcji witamina D3 jest transportowana do wątroby, gdzie ulega hydroksylacji do 25(OH)D3 (kalcydiolu) – głównej formy magazynowej i krążącej we krwi. Następnie w nerkach 25(OH)D3 jest przekształcany do aktywnego 1,25(OH)2D3 (kalcytriolu). Maksymalne stężenie 25(OH)D3 osiągane jest około 7 dni po podaniu dawki doustnej, a biologiczny okres półtrwania niemetabolizowanej witaminy D3 wynosi około 2 miesiące, co umożliwia utrzymanie zapasów witaminy nawet przy zmiennej podaży. Cholekalcyferol i jego metabolity są eliminowane głównie drogą wątrobowo-jelitową, przez wydzielanie z żółcią i wydalanie z kałem.
25-hydroksycholekalcyferol, alfa-globina, białko transportowe, biodostępność witaminy D, celiakia, cholekalcyferol, choroba zapalna jelit, droga wątrobowo-jelitowa, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hydroksylacja mikrosomalna, kalcydiol, kalcytriol, klirens metaboliczny, krążenie wątrobowo-jelitowe, kwasy żółciowe, metabolit witaminy D, okres półtrwania biologiczny, parametr farmakokinetyczny, promieniowanie słoneczne, przedawkowanie witaminy D, przewlekła choroba nerek, resekcja jelita cienkiego, solubilizacja, tkanka tłuszczowa, wchłanianie cholekalcyferolu, witamina rozpuszczalna w tłuszczach, zaburzenia czynności nerek, zespół upośledzonego wchłaniania - Leksykon substancji czynnych
Kalcytriol – Właściwości farmakodynamiczne
Kalcytriol (1,25(OH)2D3) jest najaktywniejszym metabolitem witaminy D3, kluczowym w regulacji homeostazy wapnia poprzez stymulację jelitowego transportu wapnia oraz mineralizację kości. Jego działanie jest mediowane przez jądrowy receptor witaminy D, obecny w wielu typach komórek, co prowadzi do modulacji ekspresji genów docelowych. Fizjologicznie kalcytriol powstaje w nerkach z 25-hydroksycholekalcyferolu (25-HCC). W warunkach niewydolności nerek dochodzi do upośledzenia syntezy kalcytriolu, co skutkuje hipokalcemią, wtórną nadczynnością przytarczyc oraz rozwojem osteodystrofii nerkowej. Działanie farmakologiczne pojedynczej dawki kalcytriolu utrzymuje się 3-5 dni, co ma znaczenie przy planowaniu terapii.
25-hydroksycholekalcyferol, czynnik transkrypcyjny, fosfataza zasadowa, hiperkalcemia, hipofosfatemiczna krzywica, hipokalcemia, idiopatyczna niedoczynność przytarczyc, kalcytriol, metaboliczna choroba kości, metabolit witaminy D, mineralizacja tkanki kostnej, mocznica, niedoczynność przytarczyc, niewydolność nerek, osteodystrofia nerkowa, parathormon, pooperacyjna niedoczynność przytarczyc, przewlekła choroba nerek, receptor witaminy D, rzekoma niedoczynność przytarczyc, włókniste zapalenie kości, wtórna nadczynność przytarczyc - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Devikap 4000 IU
Devikap 4000 IU, zawierający 100 µg cholekalcyferolu (4000 IU witaminy D3), jest stosowany zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu niedoboru witaminy D u dorosłych pacjentów, ze szczególnym uwzględnieniem osób otyłych (BMI ≥ 30 kg/m²) oraz osób w podeszłym wieku. Standardowa dawka profilaktyczna i lecznicza wynosi 4000 IU na dobę, jednak dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do masy ciała, stopnia otyłości oraz stężenia 25(OH)D w surowicy. Leczenie niedoboru witaminy D trwa zwykle 3 miesiące lub do momentu osiągnięcia stężenia 25(OH)D w zakresie ≥ 30-50 ng/ml, po czym zaleca się przejście na dawkę podtrzymującą dostosowaną do wieku i masy ciała pacjenta. Pomiar stężenia 25(OH)D powinien być wykonany po 3-4 miesiącach terapii w celu oceny skuteczności leczenia i dalszej modyfikacji dawkowania.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Calfos 0,266 mg
Produkt leczniczy Calfos zawiera 0,266 mg kalcyfediolu jednowodnego w kapsułkach miękkich i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na kalcyfediol lub substancje pomocnicze, takie jak etanol (5 mg), sorbitol (22 mg) oraz żółcień pomarańczowa (1 mg). Szczególną ostrożność należy zachować u osób z historią reakcji alergicznych na składniki preparatu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania Calfos jest hiperkalcemia (stężenie wapnia w surowicy > 2,6 mmol/L), hiperkalciuria oraz kamica wapniowa, ze względu na ryzyko nasilenia powikłań nerkowych i innych zaburzeń metabolicznych. Preparat jest również niewskazany u pacjentów z hiperwitaminozą witaminy D, gdyż może pogłębiać objawy toksyczności, w tym hiperkalcemię i uszkodzenie nerek.
aktywna forma witaminy D, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza witaminy D, kalcyfediol jednowodny, kamica wapniowa, metabolit witaminy D, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja fruktozy, objaw toksyczny, powikłanie nerkowe, stężenie wapnia w surowicy, uszkodzenie nerek, zaburzenie połykania, złóg wapniowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Alfadiol 0,25 mcg
Alfadiol, zawierający alfakalcydol – aktywny metabolit witaminy D, jest stosowany w leczeniu zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej, szczególnie w osteoporozie postmenopauzalnej i starczej, hipokalcemii związanej z upośledzoną hydroksylacją witaminy D w nerkach, krzywicy i osteomalacji opornej na witaminę D oraz niedoczynności przytarczyc. Lek dostępny jest w dawkach 0,25 µg oraz 1 µg w postaci kapsułek miękkich, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta. Alfakalcydol omija etap aktywacji witaminy D w nerkach, co jest kluczowe u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek i osteodystrofią nerkową, a także u dzieci z zespołami nerczycowymi po długotrwałym leczeniu glikokortykosteroidami.
alfakalcydol, czynny metabolit, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hipokalcemia, homeostaza wapniowo-fosforanowa, hydroksylacja witaminy D, krzywica, metabolit witaminy D, metabolizm kostny, niedobór witaminy D, niedoczynność przytarczyc, osteodystrofia nerkowa, osteoporoza postmenopauzalna, osteoporoza starcza, parathormon, przewlekła choroba nerek, przewlekła niewydolność nerek, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Interakcje leku – OlVit D3 14 400 IU/ml
Witamina D3 (cholekalcyferol) w preparacie OlVit D3 wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na jej skuteczność terapeutyczną oraz bezpieczeństwo stosowania. Induktory enzymów CYP450 (np. ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina) zwiększają metabolizm witaminy D3, co prowadzi do obniżenia jej stężenia i zwiększonego ryzyka niedoboru, wymagając zwiększenia dawki i monitorowania 25(OH)D. Izoniazyd hamuje aktywację metaboliczną witaminy D3, co również obniża jej efektywność. Leki zaburzające wchłanianie tłuszczów, takie jak orlistat i cholestyramina, zmniejszają biodostępność witaminy D3, dlatego zaleca się ich podawanie z odstępem co najmniej 2 godzin. Podwyższony poziom parathormonu (PTH) nasila metabolizm witaminy D, co wymaga dostosowania dawki u pacjentów z nadczynnością przytarczyc.
barbituran, cholekalcyferol, cholestyramina, cytochrom P450, diuretyk tiazydowy, fenytoina, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, hiperkalcemia, hipermagnezemia, hormon przytarczyc, hydroksylacja witaminy D, induktor CYP450, induktor enzymatyczny, interakcja lekowa, izoniazyd, karbamazepina, metabolit witaminy D, metabolizm witaminy D3, monitorowanie EKG, nadczynność przytarczyc, niewydolność nerek, orlistat, parathormon, ryfampicyna, stężenie 25(OH)D, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ibuvit D3 4000 IU 4000 IU
Cholekalcyferol (witamina D3) zawarty w kapsułkach Ibuvit D3 4000 IU charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, które jest zależne od obecności lipidów i kwasów żółciowych, co uzasadnia zalecenie przyjmowania preparatu podczas głównego posiłku. Po absorpcji, cholekalcyferol jest dystrybuowany i magazynowany głównie w tkance tłuszczowej. Jego biologiczny okres półtrwania w formie 25-hydroksycholekalcyferolu (25(OH)D3) wynosi 2-3 tygodnie. Metabolizm przebiega dwustopniowo: najpierw hydroksylacja do 25(OH)D3 w wątrobie, a następnie do aktywnego 1,25-dihydroksycholekalcyferolu (1,25(OH)2D3) w nerkach. Metabolity krążą we krwi związane z α-globuliną, co wpływa na ich farmakokinetykę i dystrybucję.
25-dihydroksycholekalcyferol, 25-hydroksycholekalcyferol, białko osocza, cholekalcyferol, hiperkalcemia, hydroksylaza mikrosomalna, kalcydiol, kalcytriol, komórka tłuszczowa, kwas żółciowy, lipid, metabolit witaminy D, metabolizm cholekalcyferolu, okres półtrwania, przewód pokarmowy, tłuszcz pokarmowy, układ żółciowy, witamina D3, α-globulina - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Detriol
Kalcytriol, aktywny metabolit witaminy D zawarty w preparacie Detriol, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko hiperkalcemii, która może prowadzić do zwapnień naczyń, nefrokalcynozy oraz zwapnień tkanek miękkich. Przerwanie terapii jest konieczne, gdy stężenie wapnia w surowicy przekroczy normę o ≥1 mg/100 mL (0,25 mmol/L), przy normie 9-11 mg/100 mL (2,25-2,75 mmol/L). Nie należy łączyć kalcytriolu z innymi preparatami witaminy D, aby uniknąć hiperwitaminozy D, zwłaszcza przy zamianie ergokalcyferolu lub cholekalcyferolu, których eliminacja może trwać miesiące. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów unieruchomionych, z sarkoidozą, kamicą nerkową, leczonych tiazydami oraz przy nagłym zwiększeniu podaży wapnia w diecie lub suplementacji.
alergia na orzeszki ziemne, cholekalcyferol, ergokalcyferol, fosfataza alkaliczna, fosforany w surowicy, hiperkalcemia, hiperwitaminoza D, hipofosfatemia, kalcytriol, kamica nerkowa, krzywica hipofosfatemiczna, magnez w surowicy, metabolit witaminy D, nefrokalcynoza, nietolerancja sorbitolu, normokalcemia, sarkoidoza, tiazydowy lek moczopędny, wapń w moczu, wapń w surowicy, zwapnienie ektopowe, zwapnienie naczyń, związek wiążący fosforany - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Alfadiol 0,25 mcg
Alfadiol (alfakalcydol) jest aktywnym metabolitem witaminy D dostępnym w kapsułkach miękkich o dawkach 0,25 µg oraz 1 µg. Lek ten jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub pomocnicze składniki preparatu, w tym czerwień koszenilową (E124, 0,150 mg/kapsułkę), etylu parahydroksybenzoesan (E214, 0,050 mg/kapsułkę) oraz olej arachidowy oczyszczony (49,946 mg/kapsułkę), który wyklucza stosowanie u osób uczulonych na orzeszki ziemne lub soję. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują hiperkalcemię, obecność zwapnień przerzutowych, hipermagnezemię, hiperkalciurię samoistną oraz kamicę nerkową wapniową, ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń gospodarki wapniowej i powikłań nerkowych. Hiperfosfatemia jest przeciwwskazaniem, z wyjątkiem przypadków niedoczynności przytarczyc, gdzie alfakalcydol może być stosowany terapeutycznie.
alfakalcydol, czerwień koszenilowa, etylu parahydroksybenzoesan, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria samoistna, hipermagnezemia, hipokalcemia, kamica nerkowa wapniowa, metabolit witaminy D, nadwrażliwość na substancję czynną, niedoczynność przytarczyc, olej arachidowy, osteomalacja, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, uczulenie na orzeszki ziemne, zaburzenie czynności wątroby, zatrucie witaminą D, zwapnienia przerzutowe, związki glinu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ibuvit D3 2000 IU 2000 IU
Witamina D3 (cholekalcyferol) w dawce 2000 IU (50 µg) zawarta w preparacie Ibuvit D3 jest rekomendowana dla kobiet planujących ciążę, w ciąży oraz w okresie laktacji. Suplementacja powinna być prowadzona pod kontrolą stężenia 25-hydroksywitaminy D (25(OH)D) w surowicy, dążąc do utrzymania poziomu powyżej 30-50 ng/ml. W przypadku braku możliwości monitorowania, zaleca się stałe podawanie dawki 2000 IU/dobę przez cały okres ciąży i karmienia piersią. Stosowanie witaminy D3 w tych dawkach nie wpływa negatywnie na płodność i jest bezpieczne dla matki oraz dziecka. Preparat Ibuvit D3 2000 IU, w formie miękkich kapsułek, dostarcza precyzyjnie zalecaną ilość cholekalcyferolu, co ułatwia optymalizację suplementacji w tych kluczowych okresach fizjologicznych.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Boncel 100 000 j.m. 100 000 IU
Cholekalcyferol (witamina D3) zawarty w preparacie Boncel wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków, które mogą wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Indukcja enzymów wątrobowych przez fenytoinę, barbiturany oraz ryfampicynę prowadzi do przyspieszonego metabolizmu witaminy D3 i obniżenia jej stężenia terapeutycznego, co wymaga monitorowania poziomu 25(OH)D i ewentualnej korekty dawki. Diuretyki tiazydowe zwiększają ryzyko hiperkalcemii poprzez zmniejszenie wydalania wapnia, co w połączeniu z działaniem witaminy D3 na wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego wymaga regularnej kontroli stężenia wapnia w surowicy i moczu. Glikokortykosteroidy ograniczają efektywność witaminy D3 przez hamowanie wchłaniania wapnia i zwiększenie jego wydalania, co może wymagać dostosowania dawki Boncel i monitorowania gospodarki wapniowej.
1-hydroksylaza, 25-dihydroksywitamina D, 25-hydroksywitamina D, aktynomycyna, analog witaminy D, badanie EKG, barbiturany, cholekalcyferol, diuretyk tiazydowy, fenytoina, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, imidazolowy lek przeciwgrzybiczny, indukcja enzymów wątrobowych, izoniazyd, kolestyramina, lek cytotoksyczny, lek moczopędny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgruźliczy, lek przeczyszczający, metabolit witaminy D, osteopenia, osteoporoza, ryfampicyna, witamina D3, zaburzenia rytmu serca, żywica jonowymienna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vitamin D3 Krka
Produkt leczniczy Vitamin D3 Krka zawiera 1000 IU cholekalcyferolu i wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania oraz monitorowania pacjentów, aby uniknąć ryzyka hiperwitaminozy i powikłań metabolicznych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie metabolizm witaminy D jest zaburzony, a także u osób z ryzykiem wapnienia tkanek miękkich, skłonnością do kamicy nerkowej oraz rzekomą niedoczynnością przytarczyc. Wskazane jest regularne monitorowanie stężenia wapnia i fosforanów w surowicy i moczu, zwłaszcza u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby stosujące tiazydowe leki moczopędne, pacjenci unieruchomieni oraz chorzy na sarkoidozę, u których istnieje zwiększone ryzyko hiperkalcemii i zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej.
cholekalcyferol, dawka witaminy D, glikozyd nasercowy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza, kalcytriol, kamica nerkowa, metabolit witaminy D, niewydolność nerek, resorpcja kostna, rzekoma niedoczynność przytarczyc, sarkoidoza, stężenie wapnia w surowicy, tiazydowe leki moczopędne, unieruchomienie pacjenta, wapnienie tkanek miękkich, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wydalania wapnia - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Calcium Polfarmex (o smaku truskawkowym) 114 mg Ca 2+/5 ml
Farmakokinetyka preparatu Calcium Polfarmex (114 mg jonów wapnia/5 ml, syrop) opiera się na wchłanianiu jonów wapnia głównie w dwunastnicy i proksymalnym jelicie cienkim poprzez transport aktywny, z efektywnością około 30% z przyjętej dawki. Wchłanianie jest stymulowane przez laktozę, białko, kwas cytrynowy, witaminę D oraz parathormon, natomiast hamowane przez glikokortykosteroidy, kalcytoninę, kwas szczawiowy, kwas fitynowy i fosforany. Wiek pacjenta wpływa na zmniejszenie zdolności absorpcji wapnia, co wymaga dostosowania suplementacji u osób starszych. Po wchłonięciu wapń dystrybuowany jest w organizmie, utrzymując prawidłowe stężenie w surowicy na poziomie 2,5 mmol/l, z czego 1,5 mmol/l stanowi wapń zjonizowany – biologicznie aktywną formę, a około 1,0 mmol/l to wapń związany z białkami osocza.
białko osocza, enterocyt, farmakokinetyka wapnia, glikokortykosteroid, hormon kalcytropowy, hormon przytarczyc, hormon tarczycy, kalcytonina, krzepnięcie krwi, kwas fitynowy, kwas szczawiowy, metabolit witaminy D, mineralizacja kości, parathormon, preparat wapnia, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, remineralizacja szkliwa, stężenie wapnia, suplementacja wapnia, transport aktywny, wapń zjonizowany, wapnia glubonian, wapnia laktobionian, witamina D - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Devisol-25 150 mcg/ml
Devisol-25 (150 µg/ml) to preparat zawierający kalcyfediol, stosowany w zapobieganiu i leczeniu niedoborów witaminy D oraz zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej, takich jak hipokalcemia, krzywica i osteomalacja, szczególnie w przebiegu przewlekłych chorób wątroby, długotrwałej terapii przeciwpadaczkowej i kortykoterapii. Kalcyfediol, będący 25-hydroksylowaną formą witaminy D, omija etap pierwszej hydroksylacji wątrobowej, co umożliwia skuteczne leczenie nawet przy upośledzonej funkcji wątroby. Preparat jest również wskazany w leczeniu osteodystrofii mocznicowej, idiopatycznej i pooperacyjnej niedoczynności przytarczyc oraz rodzinnej krzywicy hipofosfatemicznej, gdzie wspomaga normalizację gospodarki wapniowo-fosforanowej i poprawę mineralizacji kości.
barbituran, choroba wątroby, fosfataza alkaliczna, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hipokalcemia, hydroksylacja witaminy D, indukcja enzymów wątrobowych, kalcyfediol, kamica nerkowa, karbamazepina, kortykoterapia, krzywica, leczenie przeciwpadaczkowe, lek przeciwpadaczkowy, metabolit witaminy D, naparstnica, niedoczynność przytarczyc, osteodystrofia mocznicowa, osteomalacja, osteoporoza posteroidowa, parathormon, pochodna hydantoiny, przewlekła choroba nerek, sarkoidoza, tężyczka, tiazydowy lek moczopędny, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, ziarniniakowatość - Leksykon leków
Interakcje leku – Boncel 25 000 j.m. 25 000 IU
Produkt leczniczy Boncel, zawierający cholekalcyferol (witaminę D3), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Leki przeciwdrgawkowe (fenytoina, barbiturany) przyspieszają metabolizm witaminy D, co osłabia jej działanie i wymaga rozważenia zwiększenia dawki. Diuretyki tiazydowe mogą powodować hiperkalcemię poprzez zmniejszenie wydalania wapnia, co w połączeniu z suplementacją witaminy D3 wymaga monitorowania stężenia wapnia w surowicy i moczu. Glikokortykosteroidy ograniczają wchłanianie i przyspieszają degradację witaminy D, co może wymagać korekty dawki. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów stosujących glikozydy nasercowe ze względu na ryzyko arytmii serca indukowanej hiperkalcemią. Ponadto, leki zaburzające wchłanianie tłuszczów, takie jak żywice jonowymienne (np. kolestyramina) i leki przeczyszczające (olej parafinowy), mogą obniżać biodostępność cholekalcyferolu, co wymaga odpowiedniego odstępu czasowego między podaniem leków lub unikania długotrwałego stosowania.
1-hydroksylaza 25-hydroksywitaminy D, 25-dihydroksywitamina D, 25-hydroksycholekalcyferol, 25-hydroksywitamina D, aktynomycyna, barbiturat, cholekalcyferol, diuretyk tiazydowy, fenytoina, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, hiperkalcemia, homeostaza wapniowo-fosforanowa, hydroksylacja cholekalcyferolu, imidazolowy lek przeciwgrzybiczny, izoniazyd, kolestyramina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeczyszczający, metabolit witaminy D, nadciśnienie tętnicze, niedobór witaminy D, olej parafinowy, przewlekły alkoholizm, ryfampicyna, stężenie 25(OH)D, stężenie wapnia we krwi, witamina D3, zaburzenie rytmu serca, zapis EKG, żywica jonowymienna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ibuvit D3 4000 IU 4000 IU
Ibuvit D3 4000 IU, zawierający 100 µg (4000 IU) cholekalcyferolu w miękkiej kapsułce, jest wskazany do profilaktyki i leczenia niedoboru witaminy D u dorosłych pacjentów z otyłością. Zalecana dawka to 1 kapsułka na dobę, stosowana od października do kwietnia lub całorocznie przy braku efektywnej syntezy skórnej witaminy D. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia oraz u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek. U osób z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek zaleca się ostrożność i monitorowanie terapii, natomiast u pacjentów z zaburzeniami wątroby nie jest konieczna modyfikacja dawki.
25(OH)D w surowicy, cholekalcyferol, działanie niepożądane, kalcytriol, metabolit witaminy D, miękka kapsułka, monitorowanie terapii, niedobór witaminy D, niewydolność nerek, otyłość, profilaktyka niedoboru witaminy D, przedawkowanie witaminy D, synteza skórna witaminy D, wchłanianie witaminy D3, witamina D3, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fultium-D3
Stosowanie cholekalcyferolu (Fultium-D3 20 000 IU) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, ze względu na ryzyko hiperkalcemii, hiperkalciurii oraz zwapnienia tkanek miękkich. W ciężkiej niewydolności nerek metabolizm witaminy D jest zaburzony, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania. Konieczne jest regularne monitorowanie stężenia wapnia i fosforu w surowicy oraz kontrola wydalania wapnia z moczem, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami nerkowego wydalania tych jonów, unieruchomionych oraz leczonych pochodnymi benzotiadiazyny. U pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu glikozydów nasercowych, należy zachować ostrożność ze względu na potencjalne interakcje nasilające działania niepożądane. W sarkoidozie i rzekomej nadczynności przytarczyc stosowanie Fultium-D3 jest przeciwwskazane lub wymaga ścisłej kontroli, ze względu na ryzyko zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej i przedawkowania witaminy D.
cholekalcyferol, ciężka niewydolność nerek, glikozyd nasercowy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, interakcja lekowa, kamica nerkowa, metabolit witaminy D, naparstnica, pochodna benzotiadiazyny, pochodna witaminy D, przedawkowanie leku, rzekoma nadczynność przytarczyc, sarkoidoza, stężenie wapnia i fosforu, zaburzenie czynności nerek, zwapnienie tkanek miękkich - Leksykon leków
Interakcje leku – Vitamin D3 Krka 7000 j.m
Witamina D3 (7000 j.m.) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na jej skuteczność terapeutyczną oraz bezpieczeństwo stosowania. Leki indukujące enzymy wątrobowe, takie jak fenytoina, barbiturany, glikokortykosteroidy, ryfampicyna i izoniazyd, przyspieszają metabolizm cholekalcyferolu, co prowadzi do obniżenia stężenia 25-hydroksywitaminy D w osoczu i zmniejszenia efektu klinicznego. Leki wpływające na wchłanianie tłuszczów, np. orlistat, cholestyramina i olej mineralny, mogą obniżać biodostępność witaminy D. Tiazydowe diuretyki zwiększają ryzyko hiperkalcemii poprzez zmniejszenie wydalania wapnia, co wymaga regularnej kontroli stężenia wapnia w surowicy i moczu. Glikozydy nasercowe (digoksyna, digotoksyna) mogą wykazywać nasilone działanie i toksyczność w wyniku hiperkalcemii, co wymaga monitorowania EKG, wapnia oraz stężenia glikozydów w osoczu.
25-hydroksywitamina D, biodostępność, cholekalcyferol, cholestyramina, choroba wątroby, digoksyna, digotoksyna, farmakokinetyka, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hipercholesterolemia, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hipokalcemia, induktor enzymów wątrobowych, izoniazyd, kalcytriol, lek przeciwgruźliczy, lipaza trzustkowa, metabolit witaminy D, metabolizm witaminy D, orlistat, przewód pokarmowy, ryfampicyna, stężenie wapnia w surowicy, tiazydowy lek moczopędny, witamina D3, zaburzenie homeostazy, zaburzenie rytmu serca, żywica jonowymienna - Leksykon substancji czynnych
Witamina D3 – Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie witaminy D3 (cholekalcyferolu) powinno być indywidualnie dostosowane przez lekarza na podstawie stężenia 25-hydroksycholekalcyferolu (25(OH)D) w surowicy, stopnia niedoboru oraz odpowiedzi pacjenta na terapię. W przypadku klinicznie istotnego niedoboru (stężenie <25 nmol/L lub 10 ng/mL) u dorosłych zaleca się początkowe stosowanie wysokich dawek, np. Dekristol Forte 50 000 IU tygodniowo przez 6-8 tygodni lub Dekristol Pro 25 000 IU tygodniowo przez 8-12 tygodni, następnie dawki podtrzymujące. Alternatywnie stosuje się Soligamma 20 000 IU tygodniowo przez 4-5 tygodni lub Devikap 2000-4000 IU/dobę, dostosowując dawkę do masy ciała i reakcji pacjenta. Po 3-4 miesiącach leczenia należy kontrolować poziom witaminy D, dążąc do stężenia 25(OH)D ≥30-50 ng/ml. Profilaktycznie u dorosłych stosuje się niższe dawki, np. Dekristol Forte 50 000 IU co 2 miesiące (lub co miesiąc w grupach wysokiego ryzyka), Dekristol Pro 25 000 IU miesięcznie lub codziennie 1000-2000 IU (Vitamin D3 Krka, Devikap). U pacjentów otyłych (BMI ≥30 kg/m²) zaleca się dawkę podwójną, tj. 4000 IU/dobę, a u otyłej młodzieży powyżej 11 lat 2000 IU/dobę. Pacjenci z niedowagą wymagają dawek niższych niż standardowe.
25-hydroksycholekalcyferol, celiakia, cholekalcyferol, czynnik ryzyka, filtracja kłębuszkowa, glikokortykosteroid, hiperfosfatemia, kalcytriol, leczenie podtrzymujące, lek przeciwdrgawkowy, metabolit witaminy D, nadczynność przytarczyc, niedobór witaminy D, nieswoiste zapalenie jelit, osteoporoza, otyłość u dorosłych, produkt leczniczy, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie wchłaniania - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Juvit D3 Max 20000 IU/ml
Podczas przepisywania Juvit D3 Max (20 000 IU/ml, krople doustne) kobietom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią, kluczowe jest przekazanie szczegółowych informacji dotyczących bezpieczeństwa stosowania witaminy D3. W ciąży należy unikać przedawkowania witaminy D ze względu na ryzyko hiperkalcemii i potencjalne działanie teratogenne metabolitów przenikających przez łożysko. Suplementacja powinna być prowadzona w dawkach odpowiednich dla dorosłych, najlepiej pod kontrolą stężenia 25(OH)D w surowicy, z docelowym poziomem >30–50 ng/ml. W przypadku braku możliwości monitorowania, zaleca się dawkę 2000 IU/dobę (4 krople Juvit D3 Max, gdzie 1 kropla zawiera 500 IU) przez cały okres ciąży. Kobiety planujące ciążę powinny stosować suplementację indywidualnie dostosowaną do potrzeb, również pod kontrolą 25(OH)D.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Dekristol 20 000 IU
Cholekalcyferol (witamina D3) w dawce 20 000 IU, stosowany w preparacie Dekristol, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Leki indukujące enzymy wątrobowe, takie jak fenytoina, barbiturany i ryfampicyna, przyspieszają metabolizm witaminy D3, co prowadzi do jej dezaktywacji i zmniejszenia stężenia 25(OH)D, wymagając monitorowania i ewentualnego zwiększenia dawki. Inhibitory aktywacji metabolicznej witaminy D3, np. izoniazyd, aktynomycyna, imidazolowe leki przeciwgrzybicze oraz glikokortykosteroidy, również obniżają efektywność preparatu, co wymaga ścisłej kontroli gospodarki wapniowo-fosforanowej. Ponadto, leki zaburzające wchłanianie tłuszczów, takie jak orlistat, kolestyramina i parafina ciekła, mogą obniżać biodostępność witaminy D, co wymaga zachowania odpowiednich odstępów czasowych między podaniem leków.
1-hydroksylaza 25-hydroksywitaminy D, 25-dihydroksycholekalcyferol, 25-hydroksycholekalcyferol, 25OHD, aktynomycyna, arytmia serca, barbiturany, cholekalcyferol, Dekristol, digitoksyna, digoksyna, diuretyk tiazydowy, fenytoina, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, homeostaza wapnia, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor lipazy trzustkowej, izoniazyd, kolestyramina, kontrola EKG, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny imidazolowy, metabolit witaminy D, orlistat, parafina ciekła, pochodna benzotiadiazyny, przewlekłe spożywanie alkoholu, ryfampicyna, wymiennik jonowy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Vigalex Max 4000 IU
Witamina D, szczególnie w formie cholekalcyferolu, jest kluczowa dla prawidłowego przebiegu ciąży i laktacji. Produkt leczniczy Vigalex Max zawiera 100 mikrogramów (4000 IU) witaminy D3 na tabletkę, co przekracza standardową zalecaną dawkę 2000 IU/dobę dla kobiet ciężarnych i karmiących piersią. Suplementacja powinna być prowadzona pod kontrolą stężenia 25(OH)D w surowicy krwi, dążąc do utrzymania poziomu metabolitu witaminy D w zakresie 30–50 ng/ml. W przypadku braku możliwości monitorowania, zaleca się stosowanie dawki 2000 IU/dobę przez cały okres ciąży i laktacji. Kobiety planujące ciążę powinny przyjmować witaminę D zgodnie z zaleceniami dla dorosłych, również pod kontrolą stężenia 25(OH)D.