hydroksylacja cholekalcyferolu

Hydroksylacja cholekalcyferolu (witaminy D3) to kluczowy proces biochemiczny, w którym cholekalcyferol podlega sekwencyjnym przekształceniom enzymatycznym. Pierwsza hydroksylacja zachodzi w wątrobie przy udziale enzymu 25-hydroksylazy, prowadząc do powstania 25-hydroksycholekalcyferolu (25(OH)D3, kalcydiol). Jest to główna forma krążąca witaminy D w organizmie, wykorzystywana do oceny statusu witaminy D u pacjentów.

Druga hydroksylacja zachodzi głównie w nerkach, gdzie enzym 1α-hydroksylaza przekształca 25(OH)D3 w 1,25-dihydroksycholekalcyferol (1,25(OH)2D3, kalcytriol) – najbardziej aktywną biologicznie formę witaminy D. Aktywność 1α-hydroksylazy jest regulowana przez parathormon (PTH), stężenie wapnia i fosforanów oraz czynnik wzrostu fibroblastów 23 (FGF-23).

Zaburzenia procesu hydroksylacji cholekalcyferolu mogą prowadzić do niedoboru aktywnej witaminy D, co skutkuje nieprawidłową gospodarką wapniowo-fosforanową, osteodystrofią, osteomalacją czy krzywicą. Występują one często w przewlekłej chorobie nerek, chorobach wątroby, a także w rzadkich schorzeniach genetycznych związanych z defektami enzymów szlaku hydroksylacji witaminy D.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Witamina D3 – Właściwości farmakokinetyczne

Witamina D3 (cholekalcyferol) charakteryzuje się wysoką biodostępnością (60-90%) przy podaniu doustnym, wchłaniając się głównie w jelicie cienkim w obecności lipidów i kwasów żółciowych. Po absorpcji transportowana jest w osoczu przez białka wiążące witaminę D lub chylomikrony, a następnie magazynowana w tkance tłuszczowej, wątrobie i mięśniach. Biologiczny okres półtrwania niehydroksylowanej witaminy D3 wynosi około 50-60 dni. Metabolizm witaminy D3 obejmuje dwustopniową hydroksylację: w wątrobie do 25(OH)D3 (kalcydiolu), który jest główną formą magazynową i markerem stężenia witaminy D (20-30 ng/mL), oraz w nerkach do aktywnego 1,25(OH)2D3 (kalcytriolu) o stężeniu około 0,04 ng/mL. Maksymalne stężenie 25(OH)D3 po podaniu doustnym osiągane jest po około 7 dniach, a jego okres półtrwania w surowicy wynosi około 50 dni. Eliminacja zachodzi głównie drogą żółciowo-kałową, z minimalnym wydalaniem przez nerki.
25-dihydroksycholekalcyferol, 25-hydroksycholekalcyferol, 25(OH)2D3, białko transportowe, białko wiążące witaminę D, biodostępność, cholekalcyferol, droga żółciowo-kałowa, dyfuzja bierna, efektywność wchłaniania, hiperkalcemia, hydroksylacja cholekalcyferolu, klirens metaboliczny, kwas kalcytriolowy, kwas żółciowy, niewydolność nerek, okres półtrwania biologiczny, rozpuszczalność w tłuszczach, sekwestracja witaminy D3, tkanka tłuszczowa, zaburzenie wchłaniania
Leksykon leków
Interakcje leku – Boncel 25 000 j.m. 25 000 IU

Produkt leczniczy Boncel, zawierający cholekalcyferol (witaminę D3), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Leki przeciwdrgawkowe (fenytoina, barbiturany) przyspieszają metabolizm witaminy D, co osłabia jej działanie i wymaga rozważenia zwiększenia dawki. Diuretyki tiazydowe mogą powodować hiperkalcemię poprzez zmniejszenie wydalania wapnia, co w połączeniu z suplementacją witaminy D3 wymaga monitorowania stężenia wapnia w surowicy i moczu. Glikokortykosteroidy ograniczają wchłanianie i przyspieszają degradację witaminy D, co może wymagać korekty dawki. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów stosujących glikozydy nasercowe ze względu na ryzyko arytmii serca indukowanej hiperkalcemią. Ponadto, leki zaburzające wchłanianie tłuszczów, takie jak żywice jonowymienne (np. kolestyramina) i leki przeczyszczające (olej parafinowy), mogą obniżać biodostępność cholekalcyferolu, co wymaga odpowiedniego odstępu czasowego między podaniem leków lub unikania długotrwałego stosowania.
1-hydroksylaza 25-hydroksywitaminy D, 25-dihydroksywitamina D, 25-hydroksycholekalcyferol, 25-hydroksywitamina D, aktynomycyna, barbiturat, cholekalcyferol, diuretyk tiazydowy, fenytoina, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, hiperkalcemia, homeostaza wapniowo-fosforanowa, hydroksylacja cholekalcyferolu, imidazolowy lek przeciwgrzybiczny, izoniazyd, kolestyramina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeczyszczający, metabolit witaminy D, nadciśnienie tętnicze, niedobór witaminy D, olej parafinowy, przewlekły alkoholizm, ryfampicyna, stężenie 25(OH)D, stężenie wapnia we krwi, witamina D3, zaburzenie rytmu serca, zapis EKG, żywica jonowymienna

hydroksylacja cholekalcyferolu

Powiązane wpisy

Witamina D3 – Właściwości farmakokinetyczne

Interakcje leku – Boncel 25 000 j.m. 25 000 IU