utlenianie lipidów

Utlenianie lipidów, znane także jako peroksydacja lipidów, to proces, w którym wolne rodniki atakują wielonienasycone kwasy tłuszczowe, prowadząc do ich degradacji. Proces ten obejmuje inicjację, propagację i terminację, gdzie w fazie inicjacji rodniki hydroksylowe usuwają atom wodoru z łańcucha kwasu tłuszczowego, tworząc rodniki lipidowe.

W kontekście medycznym, utlenianie lipidów jest istotnym czynnikiem w patogenezie wielu chorób, w tym miażdżycy, chorób neurodegeneracyjnych, cukrzycy i chorób wątroby. Peroksydacja lipidów błon komórkowych prowadzi do zmian w ich płynności, przepuszczalności oraz integralności, co może skutkować dysfunkcją komórkową i śmiercią.

Produkty utleniania lipidów, takie jak dialdehyd malonowy (MDA), 4-hydroksyalkenale (4-HNE) oraz izoprostany, są wykorzystywane jako biomarkery stresu oksydacyjnego w badaniach klinicznych. Ich podwyższone stężenia w płynach ustrojowych mogą wskazywać na nasilenie procesów oksydacyjnych w organizmie.

Ochrona przed szkodliwymi skutkami utleniania lipidów jest zapewniana przez antyoksydanty, zarówno endogenne (np. glutation, dysmutaza ponadtlenkowa), jak i egzogenne (np. witaminy E i C). Suplementacja antyoksydantami jest rozważana jako strategia terapeutyczna w chorobach związanych ze stresem oksydacyjnym.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl