utrata czynności otrzewnej

Utrata czynności otrzewnej to poważne powikłanie występujące u pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej, charakteryzujące się zmniejszeniem zdolności błony otrzewnowej do pełnienia funkcji filtracyjnych. Jest to stopniowy proces, w którym otrzewna traci swoje właściwości jako półprzepuszczalna błona, co prowadzi do obniżenia efektywności dializy.

Główną przyczyną utraty czynności otrzewnej są przewlekłe zmiany strukturalne w błonie otrzewnowej, powstające w wyniku długotrwałej ekspozycji na płyny dializacyjne. Bioinkompatybilność płynów dializacyjnych, zwłaszcza zawierających glukozę i produkty degradacji glukozy (GDP), prowadzi do stresu oksydacyjnego, glikacji białek oraz przewlekłego stanu zapalnego w otrzewnej.

Klinicznie utrata czynności otrzewnej objawia się zmniejszeniem ultrafiltracji oraz zwiększoną przepuszczalnością dla średnich i dużych cząsteczek. Zmiany histopatologiczne obejmują zwłóknienie, pogrubienie błony otrzewnowej oraz neowaskularyzację. W zaawansowanych przypadkach może rozwinąć się stwardnienie otrzewnej (EPS – encapsulating peritoneal sclerosis), stanowiące najpoważniejsze powikłanie dializy otrzewnowej.

Strategie zapobiegania utracie czynności otrzewnej obejmują stosowanie bardziej biokompatybilnych płynów dializacyjnych, o niższej zawartości GDP i neutralnym pH, odpowiednie leczenie epizodów zapalenia otrzewnej oraz okresowe monitorowanie funkcji błony otrzewnowej za pomocą testu PET (Peritoneal Equilibration Test). W przypadku stwierdzenia znacznej utraty czynności otrzewnej konieczna może być zmiana metody leczenia nerkozastępczego na hemodializę.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl