czynnik krzepliwości krwi
Czynniki krzepliwości krwi to białka osocza odgrywające kluczową rolę w procesie hemostazy, czyli zatrzymywania krwawienia. W procesie krzepnięcia krwi uczestniczy 13 czynników, oznaczanych cyframi rzymskimi (I-XIII), które aktywują się kaskadowo w odpowiedzi na uszkodzenie naczynia krwionośnego.
Czynniki krzepnięcia występują w osoczu w formie nieaktywnej, a ich aktywacja następuje w wyniku proteolitycznego cięcia przez inne, już aktywne czynniki. Proces krzepnięcia dzieli się na dwie ścieżki: zewnątrzpochodną (inicjowaną przez czynnik tkankowy) i wewnątrzpochodną (aktywowaną przez kontakt z ujemnie naładowaną powierzchnią), które zbiegają się w momencie aktywacji czynnika X.
Niedobory czynników krzepnięcia mogą być wrodzone (jak hemofilia A – niedobór czynnika VIII, hemofilia B – niedobór czynnika IX) lub nabyte (w chorobach wątroby, niedoborze witaminy K, DIC). Diagnostyka zaburzeń krzepnięcia obejmuje oznaczanie poziomu poszczególnych czynników oraz testy przesiewowe jak czas protrombinowy (PT) i czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT).
W praktyce klinicznej stosuje się koncentraty czynników krzepnięcia w leczeniu skaz krwotocznych, osoczowe czynniki krzepnięcia do wyrównywania niedoborów oraz rekombinowane czynniki krzepnięcia jako leczenie substytucyjne. Znajomość fizjologii czynników krzepnięcia ma kluczowe znaczenie w hematologii, chirurgii i intensywnej terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
żelatyna – Dawkowanie i sposób podawania
Żelatyna zmodyfikowana płynna jest stosowana jako składnik koloidowych roztworów do infuzji w leczeniu hipowolemii, szczególnie gdy terapia krystaloidami jest niewystarczająca. Dawkowanie u dorosłych zwykle wynosi 500-1000 ml, z szybkością infuzji dostosowaną do stanu hemodynamicznego pacjenta; w ciężkich przypadkach możliwa jest szybka infuzja ciśnieniowa 500 ml w ciągu 5-10 minut. Przy utracie krwi przekraczającej 20% objętości krwi (około 1,5 litra u dorosłego) zaleca się uzupełnienie terapii przetoczeniem krwi lub jej składników oraz monitorowanie parametrów hemodynamicznych, hematologicznych i układu krzepnięcia. U dzieci powyżej 25 kg masy ciała stosuje się dawki analogiczne do dorosłych, natomiast u młodszych brak jest jednoznacznych zaleceń, a podanie wymaga dokładnego monitorowania. U pacjentów w podeszłym wieku konieczna jest szczególna ostrożność, zwłaszcza przy współistniejącej niewydolności serca lub nerek.
białko osocza, ciężki krwotok, czynnik krzepliwości krwi, hematokryt, hemodylucja, hipowolemii, infuzja ciśnieniowa, infuzja dożylna, koncentrat krwinek czerwonych, krystaloidy, łożysko naczyniowe, modyfikowana płynna żelatyna, niewydolność nerek, niewydolność serca, objętość krwi krążącej, parametr hematologiczny, parametr hemodynamiczny, pompa infuzyjna, przeciążenie płynami, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, status hemodynamiczny, stężenie hemoglobiny, sytuacja hemodynamiczna, układ krzepnięcia, utrata krwi, zaburzenie krążenia, żelatyna zmodyfikowana płynna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Gelaspan –
Gelaspan to roztwór do infuzji zawierający 40 g/1000 ml zmodyfikowanej żelatyny oraz elektrolity (Na, K, Ca, Mg, Cl, octany) w stężeniach fizjologicznych, stosowany jako koloid w leczeniu hipowolemii, gdy krystaloidy są niewystarczające. Dawkowanie u dorosłych wynosi zwykle 500-1000 ml, podawane z szybkością dostosowaną do statusu hemodynamicznego, z pierwszymi 20 ml podawanymi powoli w celu wykrycia reakcji anafilaktycznych. W stanach nagłych możliwa jest szybka infuzja 500 ml w ciągu 5-10 minut. Przy utracie krwi przekraczającej 20% objętości konieczne jest uzupełnienie preparatu krwią lub jej składnikami. Maksymalna dawka dobowa zależy od stopnia hemodylucji, z koniecznością monitorowania stężenia hemoglobiny, hematokrytu oraz białek osocza, aby uniknąć krytycznego spadku tych parametrów.
albumina, białko osocza, czynnik krzepliwości krwi, hematokryt, hemodylucja, hemoglobina, hipowolemia, infuzja ciśnieniowa, koncentrat krwinek czerwonych, krystaloid, niewydolność nerek, niewydolność serca, przeciążenie płynami, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, status hemodynamiczny, sytuacja hemodynamiczna, utrata krwi, żelatyna zmodyfikowana płynna