N-acetylo-4-benzochinonoimina

N-acetylo-4-benzochinonoimina (NAPQI) to reaktywny metabolit paracetamolu (acetaminofenu), który powstaje w wyniku utleniania tego leku przez enzymy cytochromu P450, głównie CYP2E1, w wątrobie. W warunkach prawidłowego dawkowania paracetamolu, NAPQI jest szybko detoksyfikowany poprzez sprzęganie z glutationem, a następnie wydalany z moczem jako nieaktywne metabolity.

W przypadku przedawkowania paracetamolu lub w stanach zmniejszonej rezerwy glutationu (np. niedożywienie, alkoholizm, długotrwałe głodzenie), detoksyfikacja NAPQI jest zaburzona. Niezwiązany NAPQI tworzy kowalencyjne wiązania z białkami hepatocytów, co prowadzi do stresu oksydacyjnego, dysfunkcji mitochondriów i ostatecznie do martwicy komórek wątroby. Jest to główny mechanizm hepatotoksyczności paracetamolu.

N-acetylocysteina (NAC) stanowi antidotum w zatruciu paracetamolem, działając jako donor grup tiolowych, które uzupełniają zapasy glutationu i umożliwiają detoksyfikację NAPQI. Skuteczność NAC jest największa w ciągu pierwszych 8-10 godzin od przedawkowania, dlatego wczesne rozpoznanie i leczenie zatrucia paracetamolem jest kluczowe dla zapobiegania nieodwracalnym uszkodzeniom wątroby.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – APAP 325 mg 325 mg

Paracetamol, zawarty w tabletkach APAP 325 mg, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 30-60 minut. Obecność pokarmu może spowalniać wchłanianie. Lek dystrybuuje się równomiernie do płynów ustrojowych, wykazując niski stopień wiązania z białkami osocza w dawkach terapeutycznych. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie poprzez glukuronidację i sulfatację, z wytworzeniem około 5% hepatotoksycznego metabolitu N-acetylo-4-benzochinonoiminy (NAPQI), który jest unieczynniany przez sprzęganie z glutationem. U dzieci dominuje metabolizm przez sulfatację, co zmniejsza produkcję NAPQI i zwiększa indeks terapeutyczny. W przypadku przedawkowania dochodzi do wyczerpania glutationu i nagromadzenia NAPQI, prowadząc do uszkodzenia hepatocytów i potencjalnej ostrej niewydolności wątroby.
biotransformacja, ciężka niewydolność wątroby, działanie niepożądane, glukuronid, glutation wątrobowy, indeks terapeutyczny, kwas merkapturowy, martwica hepatocytów, metabolit hepatotoksyczny, metabolit polarny, metabolit pośredni, metabolizm paracetamolu, N-acetylo-4-benzochinonoimina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okres półtrwania, ostra niewydolność wątroby, paracetamol, przewlekła niewydolność nerek, przewlekła niewydolność wątroby, siarczan, sprzęganie z kwasem glukuronowym, sprzęganie z kwasem siarkowym, stężenie leku w osoczu, stężenie maksymalne, substancja czynna, wchłanianie paracetamolu, wiązanie z białkami osocza, wyczerpanie glutationu
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Paracetamol Biofarm 1000 mg

Paracetamol, podawany doustnie w dawce 1000 mg, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 30-60 minut. Wchłanianie jest spowolnione przy jednoczesnym przyjmowaniu z posiłkiem. Substancja ulega szybkiemu i równomiernemu rozprowadzeniu w płynach ustrojowych, z niskim stopniem wiązania z białkami osocza w dawkach terapeutycznych. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, gdzie paracetamol jest sprzęgany z kwasem glukuronowym (60-80%) i siarkowym (20-30%), a także przekształcany do hepatotoksycznego metabolitu NAPQI (około 5%), który jest detoksykowany przez sprzęganie z glutationem. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydaleniem 90% dawki w ciągu 24 godzin, przy czym mniej niż 5% wydalane jest w postaci niezmienionej. Biologiczny okres półtrwania wynosi 1-4 godziny, a działanie terapeutyczne utrzymuje się przez 4-6 godzin, korelując ze stężeniem w osoczu.
biologiczny okres półtrwania, biotransformacja, ciężka niewydolność wątroby, dystrybucja w płynach ustrojowych, glukuronid, glutation wątrobowy, kwas glukuronowy, kwas merkapturowy, kwas siarkowy, martwica wątroby, metabolit hepatotoksyczny, metabolity paracetamolu, N-acetylo-4-benzochinonoimina, niewydolność wątroby, paracetamol, przewlekła niewydolność nerek, przewlekła niewydolność wątroby, siarczan, stężenie w osoczu, uszkodzenie hepatocytów, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby, zatrucie paracetamolem

N-acetylo-4-benzochinonoimina

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – APAP 325 mg 325 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Paracetamol Biofarm 1000 mg