toksyczność kwasu salicylowego
Toksyczność kwasu salicylowego to zespół objawów niepożądanych występujących przy przedawkowaniu lub nadwrażliwości na ten związek. Kwas salicylowy i jego pochodne (np. kwas acetylosalicylowy – aspiryna) są powszechnie stosowane jako leki przeciwzapalne, przeciwgorączkowe i przeciwbólowe.
Objawy zatrucia kwasem salicylowym obejmują zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (pierwotnie zasadowicę oddechową, następnie kwasicę metaboliczną), szum w uszach (tinnitus), nudności, wymioty, bóle brzucha, hiperwentylację, zaburzenia świadomości i odwodnienie. W ciężkich przypadkach może dojść do obrzęku płuc, niewydolności nerek, hipoglikemii, zaburzeń krzepnięcia oraz śpiączki.
Leczenie toksyczności kwasu salicylowego polega na dekontaminacji przewodu pokarmowego (podanie węgla aktywowanego), wyrównywaniu zaburzeń elektrolitowych i kwasowo-zasadowych, nawodnieniu oraz w ciężkich przypadkach na zastosowaniu alkalizacji moczu lub hemodializy. Poziom salicylanów w osoczu powyżej 100 mg/dl wskazuje na poważne zatrucie wymagające natychmiastowej interwencji.
Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci, pacjentów w podeszłym wieku oraz osób z upośledzoną funkcją nerek lub wątroby, gdyż w tych grupach ryzyko wystąpienia toksyczności jest zwiększone. U dzieci poniżej 12. roku życia stosowanie salicylanów wiąże się z ryzykiem rozwoju zespołu Reye’a – rzadkiego, ale potencjalnie śmiertelnego powikłania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Plaster na odciski 400 mg/g (400 mg/plaster)
Przedawkowanie plastra leczniczego zawierającego kwas salicylowy (400 mg/g, 400 mg na plaster) jest rzadkie i nie odnotowano dotychczas przypadków toksyczności przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Miejscowa aplikacja na odciski oraz ograniczona powierzchnia kontaktu skutkują minimalnym wchłanianiem ogólnoustrojowym, co znacząco ogranicza ryzyko zatrucia salicylanami. Potencjalne objawy przedawkowania, takie jak zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, szumy uszne czy zaburzenia żołądkowo-jelitowe, nie zostały zgłoszone w kontekście stosowania plastra. Miejscowe działania niepożądane mogą obejmować podrażnienie skóry, chemiczne oparzenia przy niewłaściwym stosowaniu lub aplikacji na zdrową skórę.
kwas salicylowy, leczenie objawowe, odcisk, oparzenie chemiczne skóry, plaster leczniczy, podrażnienie skóry, salicylany, salicylizm, stężenie salicylanów, substancja czynna, szumy uszne, toksyczność kwasu salicylowego, zaburzenia kwasowo-zasadowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zatrucie salicylanami, złuszczanie naskórka